Samenvattingen Privaatrecht
Inhoud
Hoofdstuk 1 – Inleiding privaatrecht......................................................................................................2
1.1 Wat is privaatrecht?.....................................................................................................................2
1.2 Rechtsbronnen in het privaatrecht...............................................................................................3
1.3 Burgerlijk Wetboek.......................................................................................................................3
1.4 Jurisprudentie...............................................................................................................................4
Hoofdstuk 8 – Burgerlijk procesrecht.....................................................................................................4
8.1 Formeel privaatrecht....................................................................................................................4
8.2 Dagvaardingsprocedure................................................................................................................5
8.3 Verzoekschriftprocedure..............................................................................................................6
Hoofdstuk 5 - Vermogensrecht...............................................................................................................6
5.1 Algemene bepalingen...................................................................................................................6
5.2 Rechtshandelingen.......................................................................................................................7
5.3 Nietigheid en vernietigbaarheid...................................................................................................7
5.4 Volmacht......................................................................................................................................8
Hoofdstuk 7 - Goederenrecht.................................................................................................................9
7.1 Goederen......................................................................................................................................9
7.2 Eigendom......................................................................................................................................9
7.3 Bezit en houderschap...................................................................................................................9
7.4 Eigendomsverkrijging.................................................................................................................10
7.5 Beperkte rechten........................................................................................................................11
7.6 Derdenbescherming bij ongeldige overdracht............................................................................11
Hoofdstuk 6 - Verbintenissenrecht.......................................................................................................12
6.1 Verbintenissen in het algemeen.................................................................................................12
6.2 Verbintenissen uit overeenkomst...............................................................................................12
6.3 Verbintenissen uit de wet...........................................................................................................13
6.4 Niet-nakoming van verbintenissen uit overeenkomst................................................................14
6.5 Tenietgaan van verbintenissen...................................................................................................15
6.6 Schade........................................................................................................................................15
Week 6 en bijlage 1..............................................................................................................................15
,Hoofdstuk 1 – Inleiding privaatrecht
1.1 Wat is privaatrecht?
Publiekrecht Het recht dat geldt tussen overheid en burger. Rechtsgebieden die
hieronder vallen zijn staatsrecht, bestuursrecht en strafrecht.
Bij het staatsrecht staat overheid centraal.
Het bestuursrecht heeft als doel regels te geven voor organen van de overheid en andere
organen die met openbaar gezag zijn bekleed.
In het strafrecht worden gedragingen strafbaar gesteld en wordt geregeld hoe een
strafprocedure verloopt.
Privaatrecht Verhouding tussen burgers. Hoe natuurlijke personen en rechtspersonen
met elkaar om moeten gaan.
Rechtspersonen Juridische constructie waarbij natuurlijke personen ingezet moeten
worden om de doelstelling van het bedrijf te verwezenlijken.
Natuurlijke personen mensen.
Rechtspersoonlijkheid Als men d.m.v. een juridische constructie aan het rechtsverkeer
deelneemt. Hiermee kunnen privaatrechtelijke handelingen worden verricht.
Privaatrecht kan onderverdeeld worden in personenrecht en vermogensrecht. Personenrecht
wordt onderverdeeld in personen- en familierecht en rechtspersonenrecht. Het
vermogensrecht wordt onderverdeeld in goederenrecht en verbintenissenrecht.
Personenrecht Gericht op de natuurlijke- en rechtspersoon.
Personen- en familierecht Geeft regels ten aanzien van minderjarigheid, voor- en
achternaam, afstamming en gezag en huwelijk en geregistreerd partnerschap.
Rechtspersonenrecht Gaat over de regels van de naamloze vennootschap, de besloten
vennootschap, stichting, vereniging, coöperatie en onderlinge waarborgmaatschappij.
Vermogensrecht Gericht op vermogen van natuurlijke- en rechtspersoon.
Vermogen Van op geld waardeerbare rechten en plichten die iemand tot zijn beschikking
heeft.
Goederenrecht Geeft regels voor de relatie tussen een persoon en een goed.
Verbintenissenrecht Gaat over de rechtsverhouding tussen personen. Gaat met name
over overeenkomsten en wanneer er recht is op een schadevergoeding.
Verbintenis Een rechtsverhouding waarbij de ene partij een prestatie verschuldigd is aan
de andere partij.
3 belangrijkste beginselen van het privaatrecht:
1. Contractsvrijheid Vrij om een overeenkomst wel of niet aan te gaan, te kiezen met
welke wederpartij hij of zij handelt en wat de inhoud van de overeenkomst is.
2. Vormvrijheid Gericht op de totstandkoming van de overeenkomst. De overeenkomst
hoeft geen speciale vorm te hebben waarin handelingen worden verricht.
3. Pacta sunt servanda ‘overeenkomsten moeten worden nagekomen’ of ‘belofte
maakt schuld’.
Feiten en handelingen:
Feiten Gebeurtenissen, omstandigheden, handelingen en verloop van tijd.
Feiten zonder rechtsgevolg Geen juridische consequentie aan gekoppeld.
Rechtsfeit Feiten met rechtsgevolg. Is te verdelen in blote rechtsfeiten en menselijke
handelingen.
2
, Blote rechtsfeiten Geen sprake van een handeling (geboorte/overlijden).
Menselijke handelingen Tegenovergestelde van blote rechtsfeiten (aanrijden leidt tot
betalen van schade). Onder te verdelen in rechtshandelingen en feitelijke handelingen.
Rechtshandelingen Menselijke handelingen met een beoogd rechtsgevolg.
Eenzijdige rechtshandelingen 1 handelende persoon nodig.
Meerzijdige rechtshandelingen Meerdere personen nodig bijv. bij een overeenkomst.
Feitelijke handelingen Uit de wet.
Onrechtmatige daad Iemand stoot bijv. een wijnfles om in een wijnhandel. Volgens de
wet onrechtmatig.
Rechtmatige daad Ook een feitelijke handeling, niet in strijd met de wet.
Wanprestatie 1 partij heeft zich niet aan de overeenkomst gehouden.
1.2 Rechtsbronnen in het privaatrecht
1. Wet Rechten en verplichtingen voor iedereen. Belangrijkste wet uit het privaatrecht is
het Burgerlijk Wetboek:
- Boek 1: personen- en familierecht
- Boek 2: rechtspersonenrecht
- Boek 3: vermogensrecht
- Boek 4: erfrecht
- Boek 5: zakelijke rechten
- Boek 6: verbintenissenrecht
- Boek 7: bijzondere overeenkomsten
- Boek 8: verkeersmiddelen en vervoer
- Boek 9: rechten op voortbrengselen van de menselijke geest
- Boek 10: internationaal privaatrecht
2. Jurisprudentie Rechterlijke uitspraken.
Uitspraken van de rechtbank heten vonnissen, uitspraken van de gerechtshoven en
Hoge Raad noemen we arresten.
Rechtszaak begint bij de rechtbank. Kantonrechter beoordeeld als het gaat om een
huurzaak, arbeidszaak, consumentenkoopzaak, zaak over geldvorering of sommige
familierechtelijke aangelegenheden. Civiele rechter voor overige zaken.
Je kunt niet in alle gevallen met de regels van de wet tot een oplossing komen, daarom
is een rechter van belang.
3. Gewoonterecht Ongeschreven recht.
2 voorwaarden om iets als gewoonterecht te kunnen gebruiken zijn:
1. Herhaling van gedrag
2. Rechtsnorm; het gedrag moet geaccepteerd worden als zijnde gewoonterechtelijke
regel.
4. Verdragen Internationale overeenkomst. Gesloten tussen nationale staten en
internationale staten. Verdragen kunnen een rechtstreekse werking hebben, in de
relatie tussen overheid en burger en tussen burgers onderling.
1.3 Burgerlijk Wetboek
Een wetsartikel bestaat uit rechtsvoorwaarden en rechtsgevolgen.
Rechtsvoorwaarden Gaan vooraf aan de conclusie.
Rechtsgevolgen Vormen de conclusie van de rechtsregel.
Schakelbepaling Verklaart een artikel van toepassing buiten de afdeling, titel en/of wet
waarin het betreffende artikel is opgenomen.
3
Inhoud
Hoofdstuk 1 – Inleiding privaatrecht......................................................................................................2
1.1 Wat is privaatrecht?.....................................................................................................................2
1.2 Rechtsbronnen in het privaatrecht...............................................................................................3
1.3 Burgerlijk Wetboek.......................................................................................................................3
1.4 Jurisprudentie...............................................................................................................................4
Hoofdstuk 8 – Burgerlijk procesrecht.....................................................................................................4
8.1 Formeel privaatrecht....................................................................................................................4
8.2 Dagvaardingsprocedure................................................................................................................5
8.3 Verzoekschriftprocedure..............................................................................................................6
Hoofdstuk 5 - Vermogensrecht...............................................................................................................6
5.1 Algemene bepalingen...................................................................................................................6
5.2 Rechtshandelingen.......................................................................................................................7
5.3 Nietigheid en vernietigbaarheid...................................................................................................7
5.4 Volmacht......................................................................................................................................8
Hoofdstuk 7 - Goederenrecht.................................................................................................................9
7.1 Goederen......................................................................................................................................9
7.2 Eigendom......................................................................................................................................9
7.3 Bezit en houderschap...................................................................................................................9
7.4 Eigendomsverkrijging.................................................................................................................10
7.5 Beperkte rechten........................................................................................................................11
7.6 Derdenbescherming bij ongeldige overdracht............................................................................11
Hoofdstuk 6 - Verbintenissenrecht.......................................................................................................12
6.1 Verbintenissen in het algemeen.................................................................................................12
6.2 Verbintenissen uit overeenkomst...............................................................................................12
6.3 Verbintenissen uit de wet...........................................................................................................13
6.4 Niet-nakoming van verbintenissen uit overeenkomst................................................................14
6.5 Tenietgaan van verbintenissen...................................................................................................15
6.6 Schade........................................................................................................................................15
Week 6 en bijlage 1..............................................................................................................................15
,Hoofdstuk 1 – Inleiding privaatrecht
1.1 Wat is privaatrecht?
Publiekrecht Het recht dat geldt tussen overheid en burger. Rechtsgebieden die
hieronder vallen zijn staatsrecht, bestuursrecht en strafrecht.
Bij het staatsrecht staat overheid centraal.
Het bestuursrecht heeft als doel regels te geven voor organen van de overheid en andere
organen die met openbaar gezag zijn bekleed.
In het strafrecht worden gedragingen strafbaar gesteld en wordt geregeld hoe een
strafprocedure verloopt.
Privaatrecht Verhouding tussen burgers. Hoe natuurlijke personen en rechtspersonen
met elkaar om moeten gaan.
Rechtspersonen Juridische constructie waarbij natuurlijke personen ingezet moeten
worden om de doelstelling van het bedrijf te verwezenlijken.
Natuurlijke personen mensen.
Rechtspersoonlijkheid Als men d.m.v. een juridische constructie aan het rechtsverkeer
deelneemt. Hiermee kunnen privaatrechtelijke handelingen worden verricht.
Privaatrecht kan onderverdeeld worden in personenrecht en vermogensrecht. Personenrecht
wordt onderverdeeld in personen- en familierecht en rechtspersonenrecht. Het
vermogensrecht wordt onderverdeeld in goederenrecht en verbintenissenrecht.
Personenrecht Gericht op de natuurlijke- en rechtspersoon.
Personen- en familierecht Geeft regels ten aanzien van minderjarigheid, voor- en
achternaam, afstamming en gezag en huwelijk en geregistreerd partnerschap.
Rechtspersonenrecht Gaat over de regels van de naamloze vennootschap, de besloten
vennootschap, stichting, vereniging, coöperatie en onderlinge waarborgmaatschappij.
Vermogensrecht Gericht op vermogen van natuurlijke- en rechtspersoon.
Vermogen Van op geld waardeerbare rechten en plichten die iemand tot zijn beschikking
heeft.
Goederenrecht Geeft regels voor de relatie tussen een persoon en een goed.
Verbintenissenrecht Gaat over de rechtsverhouding tussen personen. Gaat met name
over overeenkomsten en wanneer er recht is op een schadevergoeding.
Verbintenis Een rechtsverhouding waarbij de ene partij een prestatie verschuldigd is aan
de andere partij.
3 belangrijkste beginselen van het privaatrecht:
1. Contractsvrijheid Vrij om een overeenkomst wel of niet aan te gaan, te kiezen met
welke wederpartij hij of zij handelt en wat de inhoud van de overeenkomst is.
2. Vormvrijheid Gericht op de totstandkoming van de overeenkomst. De overeenkomst
hoeft geen speciale vorm te hebben waarin handelingen worden verricht.
3. Pacta sunt servanda ‘overeenkomsten moeten worden nagekomen’ of ‘belofte
maakt schuld’.
Feiten en handelingen:
Feiten Gebeurtenissen, omstandigheden, handelingen en verloop van tijd.
Feiten zonder rechtsgevolg Geen juridische consequentie aan gekoppeld.
Rechtsfeit Feiten met rechtsgevolg. Is te verdelen in blote rechtsfeiten en menselijke
handelingen.
2
, Blote rechtsfeiten Geen sprake van een handeling (geboorte/overlijden).
Menselijke handelingen Tegenovergestelde van blote rechtsfeiten (aanrijden leidt tot
betalen van schade). Onder te verdelen in rechtshandelingen en feitelijke handelingen.
Rechtshandelingen Menselijke handelingen met een beoogd rechtsgevolg.
Eenzijdige rechtshandelingen 1 handelende persoon nodig.
Meerzijdige rechtshandelingen Meerdere personen nodig bijv. bij een overeenkomst.
Feitelijke handelingen Uit de wet.
Onrechtmatige daad Iemand stoot bijv. een wijnfles om in een wijnhandel. Volgens de
wet onrechtmatig.
Rechtmatige daad Ook een feitelijke handeling, niet in strijd met de wet.
Wanprestatie 1 partij heeft zich niet aan de overeenkomst gehouden.
1.2 Rechtsbronnen in het privaatrecht
1. Wet Rechten en verplichtingen voor iedereen. Belangrijkste wet uit het privaatrecht is
het Burgerlijk Wetboek:
- Boek 1: personen- en familierecht
- Boek 2: rechtspersonenrecht
- Boek 3: vermogensrecht
- Boek 4: erfrecht
- Boek 5: zakelijke rechten
- Boek 6: verbintenissenrecht
- Boek 7: bijzondere overeenkomsten
- Boek 8: verkeersmiddelen en vervoer
- Boek 9: rechten op voortbrengselen van de menselijke geest
- Boek 10: internationaal privaatrecht
2. Jurisprudentie Rechterlijke uitspraken.
Uitspraken van de rechtbank heten vonnissen, uitspraken van de gerechtshoven en
Hoge Raad noemen we arresten.
Rechtszaak begint bij de rechtbank. Kantonrechter beoordeeld als het gaat om een
huurzaak, arbeidszaak, consumentenkoopzaak, zaak over geldvorering of sommige
familierechtelijke aangelegenheden. Civiele rechter voor overige zaken.
Je kunt niet in alle gevallen met de regels van de wet tot een oplossing komen, daarom
is een rechter van belang.
3. Gewoonterecht Ongeschreven recht.
2 voorwaarden om iets als gewoonterecht te kunnen gebruiken zijn:
1. Herhaling van gedrag
2. Rechtsnorm; het gedrag moet geaccepteerd worden als zijnde gewoonterechtelijke
regel.
4. Verdragen Internationale overeenkomst. Gesloten tussen nationale staten en
internationale staten. Verdragen kunnen een rechtstreekse werking hebben, in de
relatie tussen overheid en burger en tussen burgers onderling.
1.3 Burgerlijk Wetboek
Een wetsartikel bestaat uit rechtsvoorwaarden en rechtsgevolgen.
Rechtsvoorwaarden Gaan vooraf aan de conclusie.
Rechtsgevolgen Vormen de conclusie van de rechtsregel.
Schakelbepaling Verklaart een artikel van toepassing buiten de afdeling, titel en/of wet
waarin het betreffende artikel is opgenomen.
3
