pedagogiek samenvatting orthopedagogie.

Hoofdstuk 1: Wat is pedagogiek?
Definiëring
Object van de studie
Pedagogie: Studie van de opvoeding van kinderen en jongeren van 0-18 jaar

 Pedagogie: Griekse woord ‘paidagōgós’= de slaaf die de kinderen
van en naar school bracht.
 Pedagogiek: Griekse woorden: pais= kind en agogein= leiden.
Leiding geven aan kinderen.

De pedagogiek probeert opvoeding en opvoedend handelen systematisch te
beschrijven door, op basis van kwalitatief en kwantitatief onderzoek, algemeen
geldende uitspraken te doen.


PedagogieK: wil komen tot inzichten die bruikbaar zijn in de praktijk van
opvoeding.
 Waarneming van de praktijk helpt de theorievorming.
 De theorie bevrucht op haar beurt de dagelijkse praktijk.
Het kind en het pedagogisch handelen met die kinderen= centraal. Baseert zich
op theorieën en wetenschap met ruimte voor een eigen visie.
 Handelingswetenschap

Wat zijn goede opvoedingsmethoden? à ze gaan dingen vergelijken met elkaar. Is
een wetenschap maar geen exacte wetenschap, want ze is waardengeboden.
Hoe kunnen we het verbeteren? à er bij stilstaan en nadenken.

Je kan pedagogiek uitoefenen op verschillende niveaus:
 Opvoedkunde
 Opvoedingsleer
 Opvoedingswetenschap

Niveaus van de pedagogiek

,Opvoedingswetenschap of PedagogieK (theorie):
Ze doen onderzoek om wetenschappelijke kennis over de omgang met kinderen
op te doen. Voert zijn werk uit op basis van de hoeveelheid kennis.
Opvoedingsleer of Praktijktheorie:
Persoonlijke inzichten, gedragsregels, procedures, routines en ervaringen die
voor de uitvoerders meestal vanzelfsprekend zijn.
Hoe kan je die theorie nu gaan toepassen in de praktijk? à adviezen, tips,…
Opvoedkunde of PedagogiE (praktijk):

,De dagelijkse omgang waarin een ouder of opvoeder zijn vaardigheden en
ingrepen inzet om de opvoeding te realiseren. Het gaat om wat je effectief doet
in je omgang met kinderen, bewust of minder bewust.
Wat er juist in de praktijk gebeurd à hoe doen ze het?

Als we professioneel opvoedend bezig zijn dan moeten we zo bewust mogelijk
met die manier van handelen bezig zijn. Dit doen we door ons te baseren op de
denkkaders en theorieën. En ook door reflectie vooraf, maar ook achteraf gaan
we gaan evalueren wat we eventueel in de toekomst anders kunnen doen.

Het ontstaan van pedagogie als wetenschap

Opvoeding (de praktijk) is een thema dat even oud is als de mensheid
Vb. Griekse oudheid of De Spartaanse opvoeding (à heel strenge opvoeding)
 Grootbrengen buiten het gezin zodat ze zelfstandig hun weg vinden
 Doelen: lichamelijke ontwikkeling en discipline
Opvoedingspraktijk was vroeger een thema voor filosofen (Aristoteles, Socrates,
Rousseau).
Vooral de filosoof Rousseau zette de aandacht op opvoeden op de kaart in onze
Westerse wereld.
Boek: Emile ou de l’éducation à grote invloed gehad binnen de filosofie van het
opvoeden à beïnvloedde belangrijke pedagogen.
Rousseau: ieder mens heeft een uniek karakter en heeft vrijheid nodig om zich te
kunnen ontplooien, zonder dwang of straf, ver van het stadsleven en in
verbondenheid met de natuur.

De pedagogiek als wetenschap is jong
 De eerste pedagogische leerstoel aan de universiteit van Halle
(Duitsland): 1779
 Duurt tot na de periode van WO 2 vooraleer het zijn weg vindt naar
het werkveld.
 Vooral het tijdskader, de normen en waarden beïnvloeden de
theorievorming
o Volksonderwijs: tegen de armenzorg en om kinderarbeid in te
dijken
(achterliggende ideeën: verlichting)
o Na het invoeren van de leerplicht werd de school een door de
samenleving georganiseerde instelling.

Situering van de pedagogiek in de wetenschappen
Agogiek is de overkoepelende wetenschap: het werken aan het welzijn van
mensen in het algemeen/ de omgang van mensen.
 Griekse: agogen= leiden/begeleiden

1. Deelwetenschappen van de agogiek volgens leeftijd van het
doelpubliek

,  Pedagogiek: Het begeleiden van kinderen. à paies/paides= kind.
 Andragogiek: Het begeleiden van volwassenen. à andras=
volwassenen.
 Gerontagogiek: Het begeleiden van ouderen. à geront= oud

2. Deelwetenschappen van de agogiek volgens object




 Pedagogiek: begeleiden van kinderen en jongeren naar
volwassenheid. Dit bestaat lang niet in alle landen als een zelfstandige
wetenschap. Specialisaties:
o Onderwijspedagogiek
o Klinische pedagogiek
o Gezinspedagogiek: hoe ouders omgaan met hun kinderen
o Forensische pedagogiek
o Historische pedagogiek
o Theoretische pedagogiek
o Sociale pedagogiek
 Sociale agogiek: over de maatschappelijke problematiek van
begeleiden
Aanvankelijk werd dit sociale pedagogiek genoemd, maar ook bij volwassenen en
ouderen wordt hulp geboden om aan hun welzijn te werken. sociale agogiek is
dus de wetenschap die gericht is op het sociale en culturele welzijn.
 psychoagogiek: begeleiden van mensen in psychische nood
 orthopedagogiek: begeleiden van mensen in nood


hulpwetenschappen van de pedagogiek
hulpwetenschappen = wetenschappen waarvan de inzichten helpen voor de
theorievorming van een andere wetenschap.
De wetenschappen die het gedrag, de gevoelens en de gedachten van de
individuele mens bestuderen (psychologie en psychiatrie), ondersteunen de
theorievorming en de praktijk van de pedagogiek.
De hulpwetenschap bij uitstek: ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE

Onderscheid tussen psychologie en pedagogiek


Psychologie Pedagogie
 ontstaan te danken aan de  Historisch: gebonden aan
filosofie, maar zette zich hier levensbeschouwelijke
snel tegen af stromingen -
 Historisch: nastreven van waardengeladen
waardenvrije benadering van  Duidelijk verband met
het menselijke gedrag filosofische en politieke