Biologie hoofdstuk 12 Afweer
§1. Planten en afweer
Bescherming
Bij planten komen verschillende verdedigingsmechanismen voor. Barrières die aan de
buitenkant van een organisme zitten, vormen de mechanische afweer. Chemische afweer is
een inwendige afweer; zo maken planten stoffen waarmee ze zich beschermen tegen
herbivoren. Er bestaat ook fototoxische afweer: dit is afweer onder invloed van zonnestraling.
Afweermaatregelen
Schimmels en bacteriën worden op andere manieren tegengehouden. Het sluiten van
huidmondjes verhinderen het binnenkomen van bacteriën. Het maken van H2O2
(waterstofperoxide) verdikt de celwand, dit biedt meer bescherming. In sommige planten
komt NO vrij, dit is een dodelijke gas. Niet alleen voor de ziekteverwekker, maar ook voor de
plantencel zelf.
Luchtalarm
Als er vraat plaatsvindt, scheiden planten een typische geur af. Veel geurstoffen werken als
een signaal voor de rest van de bladeren. Die bladeren reageren door stoffen te maken die
bladetende dieren niet lekker vinden.
De onderzoeker Heil concludeerde dit. Hij deed een plastic zak over een door kevers
aangevreten deel van een limabonenplant, dat alarmstoffen maakte. De andere bladeren van
de plant maakten de stof niet. Daarna verwijderde Heil de plasticzak en bracht een
luchtstroom aan. De bladeren die hierdoor in contact kwamen met de alarmstoffen,
reageerden door stoffen te maken die kevers niet lekker vonden.
Hulp inroepen
Een aangevreten plant roept soms hulp in van de natuurlijke predatoren van zijn belager
Carnivoren kunnen namelijk de geurstoffen waarnemen.
§2. Bescherming
Omringd door eencellige organismen
Er zijn heel veel bacteriën op de wereld. Deze organismen hebben geen celkern, dus hun DNA
ligt los in het grondplasma. Bacteriën zijn ingedeeld op leefomgeving (aeroob/anaeroob),
voedselherkomst (heterotroof/autotroof), de celvorm en celwandverschillen. Heel veel
bacteriën zijn nuttig, maar er zijn ook bacteriën die een rol hebben als ziekteverwekker.
§1. Planten en afweer
Bescherming
Bij planten komen verschillende verdedigingsmechanismen voor. Barrières die aan de
buitenkant van een organisme zitten, vormen de mechanische afweer. Chemische afweer is
een inwendige afweer; zo maken planten stoffen waarmee ze zich beschermen tegen
herbivoren. Er bestaat ook fototoxische afweer: dit is afweer onder invloed van zonnestraling.
Afweermaatregelen
Schimmels en bacteriën worden op andere manieren tegengehouden. Het sluiten van
huidmondjes verhinderen het binnenkomen van bacteriën. Het maken van H2O2
(waterstofperoxide) verdikt de celwand, dit biedt meer bescherming. In sommige planten
komt NO vrij, dit is een dodelijke gas. Niet alleen voor de ziekteverwekker, maar ook voor de
plantencel zelf.
Luchtalarm
Als er vraat plaatsvindt, scheiden planten een typische geur af. Veel geurstoffen werken als
een signaal voor de rest van de bladeren. Die bladeren reageren door stoffen te maken die
bladetende dieren niet lekker vinden.
De onderzoeker Heil concludeerde dit. Hij deed een plastic zak over een door kevers
aangevreten deel van een limabonenplant, dat alarmstoffen maakte. De andere bladeren van
de plant maakten de stof niet. Daarna verwijderde Heil de plasticzak en bracht een
luchtstroom aan. De bladeren die hierdoor in contact kwamen met de alarmstoffen,
reageerden door stoffen te maken die kevers niet lekker vonden.
Hulp inroepen
Een aangevreten plant roept soms hulp in van de natuurlijke predatoren van zijn belager
Carnivoren kunnen namelijk de geurstoffen waarnemen.
§2. Bescherming
Omringd door eencellige organismen
Er zijn heel veel bacteriën op de wereld. Deze organismen hebben geen celkern, dus hun DNA
ligt los in het grondplasma. Bacteriën zijn ingedeeld op leefomgeving (aeroob/anaeroob),
voedselherkomst (heterotroof/autotroof), de celvorm en celwandverschillen. Heel veel
bacteriën zijn nuttig, maar er zijn ook bacteriën die een rol hebben als ziekteverwekker.
