Samenvatting Psychologie - Creative Business
2021/2022 - Hoorcolleges en kennisclips
Kennisclip + hoorcollege week 1 en 2: Waarneming
De mens als waarnemer:
Je kijkt altijd door een gekleurde bril naar de wereld. Deze kleur wordt bepaald door je
opvoeding, achtergrond, leren, cultuur enz. De manier waarop we dingen interpreteren heeft
ook met onze voorgaande ervaringen te maken. Waarneming is een belangrijk onderdeel
binnen de psychologie en gaat over hoe we naar de wereld kijken en deze interpreteren. Dit
begint bij onze zintuigen.
Alles wat we zien komt binnen op ons netvlies. Toch zien verschillende mensen
verschillende dingen. Iedereen geeft in zijn hersenen een andere betekenis aan de beelden
die zij zien.
Op het moment dat we geboren worden weten we niets. Alles wat we weten is aangeleerd
door onze ervaringen, die we opdoen via onze zintuigen. We leren dus als kind niet alleen
lopen, zitten en spreken, maar ook waarnemen. We denken dat zien het belangrijkste aspect
is van waarnemen. Maar dit is niet helemaal waar. Dankzij onze hersenen kunnen we
betekenis geven aan de beelden die we met onze ogen zien. De hersenen gebruiken
hiervoor aangeleerde structuren en patronen. In de eerste instantie leren we als baby
waarnemen op basis van contrast: lichte versus donkere patronen.
Prototype → het dominante beeld, wat als normaal gezien wordt (bijv. een kikker is groen)
4 wetten binnen de Gestalttheorie
● De wet van nabijheid → dingen die bij elkaar staan horen bij elkaar
● De wet van gelijkheid → dingen die er hetzelfde uitzien horen bij elkaar
● De wet van de goede voortzetting (of continuïteit) → geeft aan dat wij lijnen
onbewust in een vloeiende beweging doortrekken
● De wet van de aanvulling (geslotenheid) → ontbrekende dingen vullen we zelf aan
met onze hersens. Dus dingen die er niet zijn (Zo kan je bijv. beelden in een logo
zien).
Phi fenomeen → laat zien hoe onze hersenen bewegend beeld verwerken. We kunnen heel
goed beweging herkennen, maar onze hersenen zien deze ook als het er niet is. We “zien”
dus iets wat er niet is (beweging). Phi fenomeen is hier een voorbeeld van. Bijv bij een
flipboekje.
Duiven kunnen veel sneller een beeld waarnemen dan wij.
Subliminale perceptie = wanneer je een framepje ergens doorheen monteert dat zo snel
aangeboden wordt dat je het niet ziet en je er niet van bewust bent. (Dit is bij wet verboden).
Sub betekent onder, liminaal betekent bewustzijns niveau.
, Wanneer een boodschap subliminaal wordt aangeboden en jij staat open voor die
boodschap dan kan het een effect hebben. (Het effect is maar minimaal)
Priming → Des te vaker we iets zien (of horen, ruiken, voelen), des te positiever onze
attitude (houding) hierover. Dus hoe vaker we bijvoorbeeld iemand zien, hoe leuker we die
persoon vinden. Hoe vaker we een bepaald nummer horen, hoe leuker we het vinden.
- Bijv. spaanse muziek in een wijnwinkel, dan kopen mensen onbewust spaanse wijn
Onbewust worden we heel erg beïnvloed door alle signalen die we binnen krijgen.
We worden dus heel erg gestuurd in de keuzes die we maken, alleen denken we dat we zelf
deze keuzes maken → voorbeeld: illusionist Derren Brown (beer logo ontwerpen)
Hersengebieden
Nederlander Piet Vroon heeft de hersenen ingedeelt in 3 globale gebieden (zijn veel meer
gebieden in de hersenen maar we hoeven er maar 3 te kennen).
3 gebieden volgens Piet Vroon
● Hersenstam → dit gebied is verantwoordelijk voor de vitale functies. Deze functies
zijn bijv. de ademhaling, de hartslag, de stofwisseling. Kortom alles wat de basis is
om in leven te blijven. Zonder hersenstam kan je niet overleven. Dit gebied zit het
meest verstopt in je hoofd. (Dit gedeelte van het brein is het eerste gevormd → het
oudste brein (het reptielenbrein))
● Limbisch Systeem → dit gebied zit om je hersenstam heen en ontstond na de
hersenstam → (in de evolutie ontstond een limbisch systeem bij de zoogdieren) Het
limbisch systeem is erg gevoelig voor beloning (constante behoefte bevrediging
zoals sex en cadeautjes), eigenlijk alles waar we blij van worden. Ook is dit systeem
gevoelig voor emoties.
● Neocortex → Dit is het allernieuwste brein en zit aan de buitenkant. Dit gebied is
verantwoordelijk voor de planning, consequenties overzien, lange termijn denken en
fijne motoriek. Zeker tot in de 20 jaar groeit je neocortex.
Wanneer je alcohol drinkt heeft dit als eerste gevolgen voor je Neocortex , daarna je
limbische systeem en als je jezelf dood wilt drinken kom je bij de hersenstam.
Onze hersenen zijn traag als het gaat om het verwerken van nieuwe beelden, maar ze
onthouden ook weer andere dingen.
Mentale rotatie
Dingen in je hoofd omdraaien kunnen we niet zo goed. We kijken naar de ogen en de mond
en daarna vullen we de rest in.
Gezichten
- Pareidolie = wanneer je overal gezichten in herkent
- Template-matching model → gebruiken we om iets te herkennen. We gaan de
persoon matchen aan de informatie die we hebben. (Misschien heeft die persoon
opeens ander haar en kunnen we die persoon toch nog herkennen met de andere
info die we hebben over die persoon)
2021/2022 - Hoorcolleges en kennisclips
Kennisclip + hoorcollege week 1 en 2: Waarneming
De mens als waarnemer:
Je kijkt altijd door een gekleurde bril naar de wereld. Deze kleur wordt bepaald door je
opvoeding, achtergrond, leren, cultuur enz. De manier waarop we dingen interpreteren heeft
ook met onze voorgaande ervaringen te maken. Waarneming is een belangrijk onderdeel
binnen de psychologie en gaat over hoe we naar de wereld kijken en deze interpreteren. Dit
begint bij onze zintuigen.
Alles wat we zien komt binnen op ons netvlies. Toch zien verschillende mensen
verschillende dingen. Iedereen geeft in zijn hersenen een andere betekenis aan de beelden
die zij zien.
Op het moment dat we geboren worden weten we niets. Alles wat we weten is aangeleerd
door onze ervaringen, die we opdoen via onze zintuigen. We leren dus als kind niet alleen
lopen, zitten en spreken, maar ook waarnemen. We denken dat zien het belangrijkste aspect
is van waarnemen. Maar dit is niet helemaal waar. Dankzij onze hersenen kunnen we
betekenis geven aan de beelden die we met onze ogen zien. De hersenen gebruiken
hiervoor aangeleerde structuren en patronen. In de eerste instantie leren we als baby
waarnemen op basis van contrast: lichte versus donkere patronen.
Prototype → het dominante beeld, wat als normaal gezien wordt (bijv. een kikker is groen)
4 wetten binnen de Gestalttheorie
● De wet van nabijheid → dingen die bij elkaar staan horen bij elkaar
● De wet van gelijkheid → dingen die er hetzelfde uitzien horen bij elkaar
● De wet van de goede voortzetting (of continuïteit) → geeft aan dat wij lijnen
onbewust in een vloeiende beweging doortrekken
● De wet van de aanvulling (geslotenheid) → ontbrekende dingen vullen we zelf aan
met onze hersens. Dus dingen die er niet zijn (Zo kan je bijv. beelden in een logo
zien).
Phi fenomeen → laat zien hoe onze hersenen bewegend beeld verwerken. We kunnen heel
goed beweging herkennen, maar onze hersenen zien deze ook als het er niet is. We “zien”
dus iets wat er niet is (beweging). Phi fenomeen is hier een voorbeeld van. Bijv bij een
flipboekje.
Duiven kunnen veel sneller een beeld waarnemen dan wij.
Subliminale perceptie = wanneer je een framepje ergens doorheen monteert dat zo snel
aangeboden wordt dat je het niet ziet en je er niet van bewust bent. (Dit is bij wet verboden).
Sub betekent onder, liminaal betekent bewustzijns niveau.
, Wanneer een boodschap subliminaal wordt aangeboden en jij staat open voor die
boodschap dan kan het een effect hebben. (Het effect is maar minimaal)
Priming → Des te vaker we iets zien (of horen, ruiken, voelen), des te positiever onze
attitude (houding) hierover. Dus hoe vaker we bijvoorbeeld iemand zien, hoe leuker we die
persoon vinden. Hoe vaker we een bepaald nummer horen, hoe leuker we het vinden.
- Bijv. spaanse muziek in een wijnwinkel, dan kopen mensen onbewust spaanse wijn
Onbewust worden we heel erg beïnvloed door alle signalen die we binnen krijgen.
We worden dus heel erg gestuurd in de keuzes die we maken, alleen denken we dat we zelf
deze keuzes maken → voorbeeld: illusionist Derren Brown (beer logo ontwerpen)
Hersengebieden
Nederlander Piet Vroon heeft de hersenen ingedeelt in 3 globale gebieden (zijn veel meer
gebieden in de hersenen maar we hoeven er maar 3 te kennen).
3 gebieden volgens Piet Vroon
● Hersenstam → dit gebied is verantwoordelijk voor de vitale functies. Deze functies
zijn bijv. de ademhaling, de hartslag, de stofwisseling. Kortom alles wat de basis is
om in leven te blijven. Zonder hersenstam kan je niet overleven. Dit gebied zit het
meest verstopt in je hoofd. (Dit gedeelte van het brein is het eerste gevormd → het
oudste brein (het reptielenbrein))
● Limbisch Systeem → dit gebied zit om je hersenstam heen en ontstond na de
hersenstam → (in de evolutie ontstond een limbisch systeem bij de zoogdieren) Het
limbisch systeem is erg gevoelig voor beloning (constante behoefte bevrediging
zoals sex en cadeautjes), eigenlijk alles waar we blij van worden. Ook is dit systeem
gevoelig voor emoties.
● Neocortex → Dit is het allernieuwste brein en zit aan de buitenkant. Dit gebied is
verantwoordelijk voor de planning, consequenties overzien, lange termijn denken en
fijne motoriek. Zeker tot in de 20 jaar groeit je neocortex.
Wanneer je alcohol drinkt heeft dit als eerste gevolgen voor je Neocortex , daarna je
limbische systeem en als je jezelf dood wilt drinken kom je bij de hersenstam.
Onze hersenen zijn traag als het gaat om het verwerken van nieuwe beelden, maar ze
onthouden ook weer andere dingen.
Mentale rotatie
Dingen in je hoofd omdraaien kunnen we niet zo goed. We kijken naar de ogen en de mond
en daarna vullen we de rest in.
Gezichten
- Pareidolie = wanneer je overal gezichten in herkent
- Template-matching model → gebruiken we om iets te herkennen. We gaan de
persoon matchen aan de informatie die we hebben. (Misschien heeft die persoon
opeens ander haar en kunnen we die persoon toch nog herkennen met de andere
info die we hebben over die persoon)
