H20 Planten
20.2 Opname en transport van water
Wateropname
Planten nemen water met daarin opgeloste mineralen op via de wortelharen →
uitstulpingen van epidermiscellen. Hiermee wordt het oppervlakte om water mee
op te nemen vergroot. Na opname gaan water en zouten tussen celwanden door →
apoplast-route, of door celmembranen en het grondplasma heen → symplastroute,
richting het midden van de wortel. Hieromheen ligt de endodormis. Endormiscellen
hebben in de dwarswanden van de cel bandjes van Caspari → zorgt voor een
waterdichte afsluiting tussen de cellen. Dus alleen via de symplast route kan water
en zouten in de centrale cilinder komen.
In de celmembranen aan de binnen- en buitenzijde van de endodermiscellen vindt
actief transport van mineralen plaats. Dit verhoogt de concentratie stoffen in de
centrale cilinder. Via osmose volgt water → er ontstaat worteldruk.
Transport van water en zouten
De houtvaten in de wortels lopen door in de stengel en in de bladeren. Ze ontstaan
uit langgerekte cellen met celwanden die met houtstof versterkt zijn. De cel is
afgestorven en de tussenwanden zijn verdwenen, hierdoor is een doorlopende buis
gevormd. Houtvaten vervoeren water en opgeloste zouten van de wortels naar
andere delen van de plant.
Watermoleculen trekken elkaar aan → cohesie. Watermoleculen trekken ook aan
de wanden van de houtvaten → adhesie. Onder invloed van cohesie en
adhesiekrachten kan water in een houtvat stijgen.
Ezelsbruggetje: HANS eet je BORD leeg Hout, ANorganisch, Stijgend Bastvaten,
ORganisch, Dalend
Waterstroom
Bij watertransport is nog een kracht van belang → verdamping in de bladeren. Door
verdamping trekken de bladeren als het ware de waterdraden via de houtvaten uit
de wortels omhoog → verdampingsstroom. Hierdoor kan water + opgeloste zouten
wel 100m hoog komen. Deze verdamping voorkomt ook oververhitting van de
bladeren.
, Waterpotentiaal
In een plant hebben allerlei krachten invloed op de richting waarin water beweeg:
Zwaartekracht → omlaag
Verdampingsstroom → omhoog
Worteldruk → omhoog
Cohesie- en adhesiekrachten → omhoog
Osmotische processen → het water beweegt in de richting van de hoogste
concentratie opgeloste stoffen.
Waterpotentiaal (Ψ) is de optelsom van alle krachten die invloed hebben op de
stroomrichting van water.
Verdamping
Verdamping vindt plaats via de huidmondjes → openingen in de bladeren en
stengels, omgeven door twee speciale sluitcellen. Wanneer de huidmondjes
openstaan neemt de verdamping toe met de temperatuur en windsterkte
20.3 Fotosynthese
Suiker
Planten maken glucose uit CO2 en H2O tijdens het proces fotosynthese. De netto
vergelijking is: 6 H2O + 6 CO2 → C6H12O6 + 6 O2 De bruto vergelijking is: 12 H2O + 6
CO2 → C6H12O6 + 6 O2 + 6H2O Tijdens de fotosynthese vindt er omzetting van
lichtenergie (fotonen) in chemische energie (glucose). Groene planten zijn
fotoautotroof.
Bladgroenkorrels
Fotosynthese vindt plaats in de bladgroenkorrels, ofwel chloroplasten. Elk
chloroplast is omgeven door een buiten- en binnen membraan. Het stroma bevat
opgeloste stoffen en het cirkelvormige chloroplast-DNA. De thylakoïden liggen in
grana opgestapeld. De lichtreactie vindt plaats in de membranen van de
thylakoïden, de donkerreactie in het stroma.
Soms verplaatsen chloroplasten zich in de cel, hierbij speelt het myosinemolecuul
een rol die chemische energie uit ATP omzetten in kinetische energie waardoor ze
zich langs de actinefilamenten verplaatsen. Ze kunnen zich ook door het plasma
verplaatsen → plasmastroming.
20.2 Opname en transport van water
Wateropname
Planten nemen water met daarin opgeloste mineralen op via de wortelharen →
uitstulpingen van epidermiscellen. Hiermee wordt het oppervlakte om water mee
op te nemen vergroot. Na opname gaan water en zouten tussen celwanden door →
apoplast-route, of door celmembranen en het grondplasma heen → symplastroute,
richting het midden van de wortel. Hieromheen ligt de endodormis. Endormiscellen
hebben in de dwarswanden van de cel bandjes van Caspari → zorgt voor een
waterdichte afsluiting tussen de cellen. Dus alleen via de symplast route kan water
en zouten in de centrale cilinder komen.
In de celmembranen aan de binnen- en buitenzijde van de endodermiscellen vindt
actief transport van mineralen plaats. Dit verhoogt de concentratie stoffen in de
centrale cilinder. Via osmose volgt water → er ontstaat worteldruk.
Transport van water en zouten
De houtvaten in de wortels lopen door in de stengel en in de bladeren. Ze ontstaan
uit langgerekte cellen met celwanden die met houtstof versterkt zijn. De cel is
afgestorven en de tussenwanden zijn verdwenen, hierdoor is een doorlopende buis
gevormd. Houtvaten vervoeren water en opgeloste zouten van de wortels naar
andere delen van de plant.
Watermoleculen trekken elkaar aan → cohesie. Watermoleculen trekken ook aan
de wanden van de houtvaten → adhesie. Onder invloed van cohesie en
adhesiekrachten kan water in een houtvat stijgen.
Ezelsbruggetje: HANS eet je BORD leeg Hout, ANorganisch, Stijgend Bastvaten,
ORganisch, Dalend
Waterstroom
Bij watertransport is nog een kracht van belang → verdamping in de bladeren. Door
verdamping trekken de bladeren als het ware de waterdraden via de houtvaten uit
de wortels omhoog → verdampingsstroom. Hierdoor kan water + opgeloste zouten
wel 100m hoog komen. Deze verdamping voorkomt ook oververhitting van de
bladeren.
, Waterpotentiaal
In een plant hebben allerlei krachten invloed op de richting waarin water beweeg:
Zwaartekracht → omlaag
Verdampingsstroom → omhoog
Worteldruk → omhoog
Cohesie- en adhesiekrachten → omhoog
Osmotische processen → het water beweegt in de richting van de hoogste
concentratie opgeloste stoffen.
Waterpotentiaal (Ψ) is de optelsom van alle krachten die invloed hebben op de
stroomrichting van water.
Verdamping
Verdamping vindt plaats via de huidmondjes → openingen in de bladeren en
stengels, omgeven door twee speciale sluitcellen. Wanneer de huidmondjes
openstaan neemt de verdamping toe met de temperatuur en windsterkte
20.3 Fotosynthese
Suiker
Planten maken glucose uit CO2 en H2O tijdens het proces fotosynthese. De netto
vergelijking is: 6 H2O + 6 CO2 → C6H12O6 + 6 O2 De bruto vergelijking is: 12 H2O + 6
CO2 → C6H12O6 + 6 O2 + 6H2O Tijdens de fotosynthese vindt er omzetting van
lichtenergie (fotonen) in chemische energie (glucose). Groene planten zijn
fotoautotroof.
Bladgroenkorrels
Fotosynthese vindt plaats in de bladgroenkorrels, ofwel chloroplasten. Elk
chloroplast is omgeven door een buiten- en binnen membraan. Het stroma bevat
opgeloste stoffen en het cirkelvormige chloroplast-DNA. De thylakoïden liggen in
grana opgestapeld. De lichtreactie vindt plaats in de membranen van de
thylakoïden, de donkerreactie in het stroma.
Soms verplaatsen chloroplasten zich in de cel, hierbij speelt het myosinemolecuul
een rol die chemische energie uit ATP omzetten in kinetische energie waardoor ze
zich langs de actinefilamenten verplaatsen. Ze kunnen zich ook door het plasma
verplaatsen → plasmastroming.
