Samenvatting Algehele Kennis
Examen
Medische kennis
REUMATISCHE AANDOENINGEN :
Acute reuma :
Oorzaak/ontstaansmechanisme : als gevolg van een streptococ-infectie (bv.
keelontsteking, amandelontsteking)
Typische klachten en verschijnselen :
- Grote gewrichten, pijn verspringend van locatie
- Koorts
Onderzoeksmethoden :
- Bloedonderzoek :
o BSE & CRP : is bijna altijd verhoogd (vaak lichte anemie + verhoogd aantal
leukocyten)
o AST : 2 maanden verhoogd gehalte AST (bepaling verhoogde concentratie stoffen
tegen streptococcen)
- Hartonderzoek : ECG – een hartruis kan een aanwijzing zijn voor ontstekingen van de
hartkleppen
Medicijnen :
- NSAID’s & Antibiotica (Penicilline) : remmen de ontsteking
- Prednisonkuur bij carditis : remt de afweer
Bijkomende problemen :
- Huiduitslag (erytheem), neurologische verschijnselen (chorea)
- Carditis : ontsteking van (heel) het hart
o Pericarditis = ontsteking van het hartzakje / Myocarditis = ontsteking van de
hartspier / Endocarditis = ontsteking van de hartkleppen
Jicht :
Oorzaak/ontstaansmechanisme : verhoogd urinezuurgehalte in het bloed, deze geven een
ontstekingsreactie doordat ze neerslaan in gewrichten. Kan komen door overgewicht, aanleg,
nierfunctiestoornis, celafbraak.
Typische klachten en verschijnselen :
- Verhoogd urinezuur, ophoping kristallen
- Artritis + huid : Tophus (knobbeltjes)
Onderzoeksmethoden :
- Gewrichtspunctie : vocht wordt uit ontstoken gewricht gehaald en onderzocht op
ontstekingen en neergeslagen urinezuurkristallen
- Bloedonderzoek :
o Urinezuur : kun je nagaan of urinezuur verlagende medicijnen (indien in gebruik)
aanslaan
o BSE & CRP : zeggen iets over de heftigheid van de ontsteking
o Cholesterol : verhoogde urinezuurgehalte gaat soms samen met verhoogd
cholesterolgehalte
o Nierfunctie : als nieren niet goed functioneren of gebruik plastabletten kan het
urinezuur verhoogd zijn.
- Röntgenonderzoek : heel af en toe jichtknobbels of beschadigingen te zien andere
aandoeningen uitsluiten.
Medicijnen :
- NSAID’s & Colchicine : ontstekingsremmers
- Allopurinol : verlaagd het urinezuurgehalte in het bloed
Operatieve behandeling
- Synovectomie = ontstoken synoviavlies verwijderen
(=slijmvliesbedekking gewricht)
- Atrodese = instabiel gewricht vastzetten.
- Prothese = gewrichten vervangen
,Artrose : kraakbeen dunner & zachter vervorming van bot (knobbels) waardoor
bewegingsbeperking en pijn
Oorzaak/ontstaansmechanisme : kan ontstaan na sportletsel, afwijkingen aan gewrichten
in benen, manier van lopen, veranderingen in het gewrichtskraakbeen of
erfelijkheid
Typische klachten en verschijnselen : pijn ontstaat geleidelijk, vooral
bewegingen en belasting ervan
- Startpijn: pijn in alle gewrichten, ontstaat geleidelijk treedt vooral op bij
beweging en belasting van gewricht
- Stijfheid : vooral na een periode van rust
- Bewegen is lastig : gewrichten minder gemakkelijk te bewegen (moeilijk of niet mogelijk),
spieren rondom gewricht verslappen gewricht verliest stevigheid en stabiliteit
waardoor meer pijn.
- Zwelling : komt meer vocht in gewricht
- Veranderingen lichaamshouding : in een verder stadium kan de stand van de botten
veranderen bv.knieën naar binnen. Verandering in lichaamshouding beïnvloed manier van
belasting van gewrichten, pezen en spieren.
Onderzoeksmethoden : moeilijk te behandelen/onderzoeken, kraakbeen kan aangetast
zijn zonder klachten
- Röntgenonderzoek : informatie is vaak beperkt
- Bloedonderzoek : artrose is niet vast te stellen met bloedonderzoek, maar sluit andere
aandoeningen uit.
Medicijnen :
- Paracetamol (eventueel met codeïne) of injecties met corticosteroïden (verlichting door
ontstekingsremmers)
- Crème : NSAID (diclofenac)
Ziekte van Bechterew : (ookwel : spondylitis ankylopoetica)
Oorzaak/ontstaansmechanisme : aandoening aan de wervelkolom, gewrichten tussen
wervels verstijven door ontstoken wervel- en bekkengewrichten en ontstekingen aan de
schouders, heupen en knieën.
De ziekte kan ontstaan door infecties aan darmen of urinewegen,
erfelijke factor.
Typische klachten en verschijnselen :
- Verstijving wervelkolom en ochtendstijfheid
- Langer dan 3 maanden klachten (HLA B27 in bloed risico groep
voor deze ziekte
- Kyfoskoliose = kromming van de rug naar voren toe
Onderzoeksmethoden :
- Lichamelijk onderzoek
- Bloedonderzoek : kunnen diagnose ondersteunen / inzage in verloop van ziekte.
- Röntgenfoto : gewricht wel/niet beschadigd, soms ook een MRI-scan voor duidelijker
beeld
Medicijnen :
- Klassieke reumaremmers (DMARD’s) : onderdrukken van gewrichtsontstekingen
- NSAID’s : corticosteroiden
- Biologische reumaremmers : (dierlijk of menselijk eiwit) : remt de werking van
ontstekingseiwitten of afweercellen in het lichaam, waardoor ze tot rust komen. (3
soorten biologische reumaremmers : TNF-alfaremmers, Interleukine-remmers, B-
celremmers en de T-celremmers)
Reumatoïde artritis (RA) :
Oorzaak/ontstaansmechanisme : een auto-immuunziekte, het afweersysteem keert zich
tegen het eigen lichaam waarbij gewrichtsontstekingen ontstaan (begint in handen & voeten,
daarna in grotere gewrichten)
Typische klachten en verschijnselen :
, - Gewrichtszwellingen meer dan 4, symmetrisch
- Duren langer dan 6 weken
- Ochtendstijfheid
- Noduli = knobbels in de buurt van gewrichten
- Klachten verschillen elke dag van ernst, ook de pijnlijke gewrichten
wisselen elke dag.
Onderzoeksmethoden :
- Bloedonderzoek :
o BSE & CRP : vooral voor verloop van reumatische ontstekingen te
volgen
o Reumafactoren : eiwitten die met het afweersysteem te maken hebben
- Röntgenfoto : gewricht wel/niet beschadigd, meestal in later stadium pas te zien
Medicijnen : pijnstillers, NSAID’s, DMARD’s (klassieke reumaremmers), biologische
reumaremmers
ANGINA PECTORIS & MYOCARDINFARCT
Angina pectoris (hartkramp) = pijn op de borst, als gevolg van ischemie in een deel van
het hart/in de hartspier.
- Oorzaak: kan een vernauwing van de kransslagader zijn. Moet binnen een half uur over
zijn (kans op klonteren)
- Kenmerken : pijn op de borst die ontstaat als het hart tijdelijk te weinig zuurstof krijgt
- Klachten : beklemmend, drukkend of benauwende pijn op de borst / uitstralende pijn
naar onderkaak, hals, schouderbladen, armen, rug of maagstreek / zweten, misselijkheid
en duizeligheid / kortademigheid
Myoradinfarct (hartinfarct) = de kransslagader is helemaal afgesloten, een deel van de
hartspier krijgt geen zuurstof meer en sterft af
- Oorzaak : hypertensie, verhoogd cholesterol, diabetes, roken
- Kenmerken : beklemmende/drukkende pijn op borst die langer dan 5 minuten duurt en
in rust kan uitstralen naar armen, hals, kaak, rug en maagstreek. Verder kan het
samengaan met zweten, misselijkheid en braken
- Klachten : pijn in bovenbuik/kaak/nek/rug/tussen schouderbladen, kortademigheid,
extreme moeheid, duizeligheid, onrustig gevoel, angstig en snelle ademhaling,
misselijkheid en braken
- Complicaties : hartritmestoornissen, hartstilstand, scheur in de hartspier, hart in de
hartklepspieren, tensiedaling (shock), depressie, hartfalen, hartaneurysma
Coronair syndroom = het verschijnsel dat er een stolsel vormt in een vernauwde
kransslagader.
Onderzoek :
- Volledig ECG : afvalstoffen (hartenzymen) in bloed aan te tonen afgestorven stukje
hartspier aan te tonen.
- Ergometrie/fietstest : aangesloten op ECG. Kijken bij inspanning veranderingen met
zuurstofgebrek
- Coronair angiogram : contrastfoto’s van kransslagader (meestal in arm of lies)
- Laboratoriumonderzoek bloed :
o CK-MB : Enzym wat in de hartspiercellen zit. Uitslag stijgt cellen zijn kapot – wijst op
(mate) infarct
o Troponine : Eiwit wat deel uitmaakt van de spierweefsels en cellen van de hartspier.
Gestegen infarct
Behandeling met medicatie
- Medicijnen werking ervan :
o Béta-blokkers : verlagen de zuurstofbehoefte van het hart. Bv. Metoprolos
o Ascal en Aspirine : voorkomen dat bloedplaatjes klonteren maar stolling intact blijft
bv. Acetylsalicylzuur
o Nitraten : vaatverwijders bv. Isosorbidenitraat
Examen
Medische kennis
REUMATISCHE AANDOENINGEN :
Acute reuma :
Oorzaak/ontstaansmechanisme : als gevolg van een streptococ-infectie (bv.
keelontsteking, amandelontsteking)
Typische klachten en verschijnselen :
- Grote gewrichten, pijn verspringend van locatie
- Koorts
Onderzoeksmethoden :
- Bloedonderzoek :
o BSE & CRP : is bijna altijd verhoogd (vaak lichte anemie + verhoogd aantal
leukocyten)
o AST : 2 maanden verhoogd gehalte AST (bepaling verhoogde concentratie stoffen
tegen streptococcen)
- Hartonderzoek : ECG – een hartruis kan een aanwijzing zijn voor ontstekingen van de
hartkleppen
Medicijnen :
- NSAID’s & Antibiotica (Penicilline) : remmen de ontsteking
- Prednisonkuur bij carditis : remt de afweer
Bijkomende problemen :
- Huiduitslag (erytheem), neurologische verschijnselen (chorea)
- Carditis : ontsteking van (heel) het hart
o Pericarditis = ontsteking van het hartzakje / Myocarditis = ontsteking van de
hartspier / Endocarditis = ontsteking van de hartkleppen
Jicht :
Oorzaak/ontstaansmechanisme : verhoogd urinezuurgehalte in het bloed, deze geven een
ontstekingsreactie doordat ze neerslaan in gewrichten. Kan komen door overgewicht, aanleg,
nierfunctiestoornis, celafbraak.
Typische klachten en verschijnselen :
- Verhoogd urinezuur, ophoping kristallen
- Artritis + huid : Tophus (knobbeltjes)
Onderzoeksmethoden :
- Gewrichtspunctie : vocht wordt uit ontstoken gewricht gehaald en onderzocht op
ontstekingen en neergeslagen urinezuurkristallen
- Bloedonderzoek :
o Urinezuur : kun je nagaan of urinezuur verlagende medicijnen (indien in gebruik)
aanslaan
o BSE & CRP : zeggen iets over de heftigheid van de ontsteking
o Cholesterol : verhoogde urinezuurgehalte gaat soms samen met verhoogd
cholesterolgehalte
o Nierfunctie : als nieren niet goed functioneren of gebruik plastabletten kan het
urinezuur verhoogd zijn.
- Röntgenonderzoek : heel af en toe jichtknobbels of beschadigingen te zien andere
aandoeningen uitsluiten.
Medicijnen :
- NSAID’s & Colchicine : ontstekingsremmers
- Allopurinol : verlaagd het urinezuurgehalte in het bloed
Operatieve behandeling
- Synovectomie = ontstoken synoviavlies verwijderen
(=slijmvliesbedekking gewricht)
- Atrodese = instabiel gewricht vastzetten.
- Prothese = gewrichten vervangen
,Artrose : kraakbeen dunner & zachter vervorming van bot (knobbels) waardoor
bewegingsbeperking en pijn
Oorzaak/ontstaansmechanisme : kan ontstaan na sportletsel, afwijkingen aan gewrichten
in benen, manier van lopen, veranderingen in het gewrichtskraakbeen of
erfelijkheid
Typische klachten en verschijnselen : pijn ontstaat geleidelijk, vooral
bewegingen en belasting ervan
- Startpijn: pijn in alle gewrichten, ontstaat geleidelijk treedt vooral op bij
beweging en belasting van gewricht
- Stijfheid : vooral na een periode van rust
- Bewegen is lastig : gewrichten minder gemakkelijk te bewegen (moeilijk of niet mogelijk),
spieren rondom gewricht verslappen gewricht verliest stevigheid en stabiliteit
waardoor meer pijn.
- Zwelling : komt meer vocht in gewricht
- Veranderingen lichaamshouding : in een verder stadium kan de stand van de botten
veranderen bv.knieën naar binnen. Verandering in lichaamshouding beïnvloed manier van
belasting van gewrichten, pezen en spieren.
Onderzoeksmethoden : moeilijk te behandelen/onderzoeken, kraakbeen kan aangetast
zijn zonder klachten
- Röntgenonderzoek : informatie is vaak beperkt
- Bloedonderzoek : artrose is niet vast te stellen met bloedonderzoek, maar sluit andere
aandoeningen uit.
Medicijnen :
- Paracetamol (eventueel met codeïne) of injecties met corticosteroïden (verlichting door
ontstekingsremmers)
- Crème : NSAID (diclofenac)
Ziekte van Bechterew : (ookwel : spondylitis ankylopoetica)
Oorzaak/ontstaansmechanisme : aandoening aan de wervelkolom, gewrichten tussen
wervels verstijven door ontstoken wervel- en bekkengewrichten en ontstekingen aan de
schouders, heupen en knieën.
De ziekte kan ontstaan door infecties aan darmen of urinewegen,
erfelijke factor.
Typische klachten en verschijnselen :
- Verstijving wervelkolom en ochtendstijfheid
- Langer dan 3 maanden klachten (HLA B27 in bloed risico groep
voor deze ziekte
- Kyfoskoliose = kromming van de rug naar voren toe
Onderzoeksmethoden :
- Lichamelijk onderzoek
- Bloedonderzoek : kunnen diagnose ondersteunen / inzage in verloop van ziekte.
- Röntgenfoto : gewricht wel/niet beschadigd, soms ook een MRI-scan voor duidelijker
beeld
Medicijnen :
- Klassieke reumaremmers (DMARD’s) : onderdrukken van gewrichtsontstekingen
- NSAID’s : corticosteroiden
- Biologische reumaremmers : (dierlijk of menselijk eiwit) : remt de werking van
ontstekingseiwitten of afweercellen in het lichaam, waardoor ze tot rust komen. (3
soorten biologische reumaremmers : TNF-alfaremmers, Interleukine-remmers, B-
celremmers en de T-celremmers)
Reumatoïde artritis (RA) :
Oorzaak/ontstaansmechanisme : een auto-immuunziekte, het afweersysteem keert zich
tegen het eigen lichaam waarbij gewrichtsontstekingen ontstaan (begint in handen & voeten,
daarna in grotere gewrichten)
Typische klachten en verschijnselen :
, - Gewrichtszwellingen meer dan 4, symmetrisch
- Duren langer dan 6 weken
- Ochtendstijfheid
- Noduli = knobbels in de buurt van gewrichten
- Klachten verschillen elke dag van ernst, ook de pijnlijke gewrichten
wisselen elke dag.
Onderzoeksmethoden :
- Bloedonderzoek :
o BSE & CRP : vooral voor verloop van reumatische ontstekingen te
volgen
o Reumafactoren : eiwitten die met het afweersysteem te maken hebben
- Röntgenfoto : gewricht wel/niet beschadigd, meestal in later stadium pas te zien
Medicijnen : pijnstillers, NSAID’s, DMARD’s (klassieke reumaremmers), biologische
reumaremmers
ANGINA PECTORIS & MYOCARDINFARCT
Angina pectoris (hartkramp) = pijn op de borst, als gevolg van ischemie in een deel van
het hart/in de hartspier.
- Oorzaak: kan een vernauwing van de kransslagader zijn. Moet binnen een half uur over
zijn (kans op klonteren)
- Kenmerken : pijn op de borst die ontstaat als het hart tijdelijk te weinig zuurstof krijgt
- Klachten : beklemmend, drukkend of benauwende pijn op de borst / uitstralende pijn
naar onderkaak, hals, schouderbladen, armen, rug of maagstreek / zweten, misselijkheid
en duizeligheid / kortademigheid
Myoradinfarct (hartinfarct) = de kransslagader is helemaal afgesloten, een deel van de
hartspier krijgt geen zuurstof meer en sterft af
- Oorzaak : hypertensie, verhoogd cholesterol, diabetes, roken
- Kenmerken : beklemmende/drukkende pijn op borst die langer dan 5 minuten duurt en
in rust kan uitstralen naar armen, hals, kaak, rug en maagstreek. Verder kan het
samengaan met zweten, misselijkheid en braken
- Klachten : pijn in bovenbuik/kaak/nek/rug/tussen schouderbladen, kortademigheid,
extreme moeheid, duizeligheid, onrustig gevoel, angstig en snelle ademhaling,
misselijkheid en braken
- Complicaties : hartritmestoornissen, hartstilstand, scheur in de hartspier, hart in de
hartklepspieren, tensiedaling (shock), depressie, hartfalen, hartaneurysma
Coronair syndroom = het verschijnsel dat er een stolsel vormt in een vernauwde
kransslagader.
Onderzoek :
- Volledig ECG : afvalstoffen (hartenzymen) in bloed aan te tonen afgestorven stukje
hartspier aan te tonen.
- Ergometrie/fietstest : aangesloten op ECG. Kijken bij inspanning veranderingen met
zuurstofgebrek
- Coronair angiogram : contrastfoto’s van kransslagader (meestal in arm of lies)
- Laboratoriumonderzoek bloed :
o CK-MB : Enzym wat in de hartspiercellen zit. Uitslag stijgt cellen zijn kapot – wijst op
(mate) infarct
o Troponine : Eiwit wat deel uitmaakt van de spierweefsels en cellen van de hartspier.
Gestegen infarct
Behandeling met medicatie
- Medicijnen werking ervan :
o Béta-blokkers : verlagen de zuurstofbehoefte van het hart. Bv. Metoprolos
o Ascal en Aspirine : voorkomen dat bloedplaatjes klonteren maar stolling intact blijft
bv. Acetylsalicylzuur
o Nitraten : vaatverwijders bv. Isosorbidenitraat
