Aantekeningen hoorcollege 2

Hoorcollege 2

Arbitrage cyclus
1. overeenkomst tot arbitrage  art. 10:166 BW (welk scheidsgerecht
is bevoegd?)
2. geschil
3. samenstelling scheidsgerecht
4. arbitrage procedure  art. 1054 Rv (welk materieel recht is van
toepassing?)
5. arbitraal vonnis
6. (rechtsmiddelen, vernietigingsprocedure)
7. vrijwillig nakomen van vonnis, anders problemen erkenning en
tenuitvoerlegging

Welk recht is nou toepasselijk op een aantal van de aspecten van
arbitrage.
Een aantal van die zaken is al in de arbitragewet (boek 4 Rv) geregeld in
1986.

Art. 1073 Rv  Het in deze Titel bepaalde is van toepassing indien de
plaats van arbitrage in Nederland is geleden  dat betekent dat zodra de
plaats van arbitrage in Nederland is gelegen, allerlei procesrechtelijke
aspecten geregeld worden door Nederlands procesrecht. Dat zegt echter
niks over de vraag als de plaats van arbitrage in het buitenland is gelegen.

Een aantal materiele aspecten  bijv. hebben de partijen wel ingestemd
met arbitrage?
Betekent het dan dat Nederlands recht van toepassing is als arbitrage in
Nederland plaatsvindt? Dat is de vraag.

Als het een processuele regel is, dan is Nederlands procesrecht van
toepassing als de plaats van arbitrage in Nederland is gelegen.

Art. 1054 Rv  lid 1 Het scheidsgerecht beslist naar de regelen des rechts
 lid 2: Ingeval de partijen een rechtskeuze hebben gedaan, beslist het
scheidsgerecht naar de door de partijen aangewezen regelen des
rechts. Indien een dergelijke rechtskeuze niet heeft plaatsgevonden,
beslist het scheidsgerecht volgens de regelen des rechts die het in
aanmerking acht te komen.  rechtskeuze bij arbitrage
Niet alleen een uitdaging voor het traditionele internationale privaatrecht,
het is een revolutie tegen het traditionele internationale privaatrecht
1054 RV staat voor de stelling dat je Strikwerda in arbitrage in Nederland
weg mag gooien. Het stelt de grondvesten van met name het
conflictenrecht ter discussie maar gooit ze ook overhoop.

Rome I rechtskeuze  Alleen rechtskeuze voor een ‘nationaal’ recht

1054 Rv  partijen mogen kiezen voor recht, dat is niet perse nationaal
recht, je kan ook niet-statelijk recht kiezen  want respect voor
partijautonomie, deze partijautonomie gaat heel ver

, Niet-statelijk recht, bijvoorbeeld: algemene beginselen die gelden in de
internationale handel, religieus recht (bijv. sharia)

Revolutionair: indien een dergelijke rechtskeuze niet heeft
plaatsgevonden, beslist het scheidsgerecht volgens de regelen des rechts
die het in aanmerking acht te komen  zonder rechtskeuze ten gronde
overeenkomstig de rechtsregels die in aanmerking acht te komen, dat
betekent de traditionele opvatting was in internationale arbitrage moet het
scheidsgerecht het ipr toepassen van de plaats van arbitrage. Zit een
scheidsgerecht in Zwitserland, dan moet je bijvoorbeeld Zwitsers ipr
toepassen. Dat is 1 opvatting, dit is niet wat in 1054 lid 2 staat. Kortom,
deze oudere traditionele opvatting wordt door 1054 in de ban gedaan. Een
internationaal scheidsgerecht, is dus niet gebonden aan het Nederlandse
ipr. Andere mogelijkheden zijn dat je niet gebonden bent aan het
Nederlandse ipr, omdat partijen naar Nederland kunnen komen voor een
arbitrage omwille van neutraliteit (er wordt neutraal terrein gekozen). Als
je kiest voor neutraliteit heeft het geschil weinig banden met de band van
arbitrage. De enige band die is er is de plaats van arbitrage. Dan zou je
kunnen zeggen wij geven een discretionaire bevoegdheid aan arbiters om
zelf conflictregels toe te passen. Discretionaire bevoegdheid ten aanzien
van de keuze van conflictregels, je zit dus niet vast aan Strikwerda maar je
moet wel een conflictregel zoeken, je zou kunnen kijken naar bijvoorbeeld
een verdrag. Ook dit staat niet in art. 1054 lid 2 Rv. Dat betekent dat
Nederland in 1986 ook niet voor deze oplossing heeft gekozen, dat
betekent dat je niet alleen Strikwerda door het raam mag gooien, maar
sowieso het conflictenrecht. Een scheidsrecht hoeft niet eens een
conflictregel toe te passen. Wat dan wel? Nederland heeft inspiratie
gehaald uit de Franse wet omdat men dacht dat het een goede regel was.
Dat is een discretionaire bevoegdheid voor het scheidsgerecht om
materiele regels die het in aanmerking in acht te komen toe te passen. Je
zou kunnen denken dat dit zorgt voor onvoorspelbaarheid, maar dit
motiveert partijen om een rechtskeuze te maken. De gekozen regel is dus
niet gekozen vanuit het perspectief van rechtszekerheid.
In de praktijk wordt er vrijwel altijd een rechtskeuze gemaakt. Maar er
kunnen allerlei andere issues opduiken in een arbitrage behalve de
contractuele issues. De rechtskeuze dekt de contractuele issues. Als de
wederpartij wordt aangesproken, wat gebeurt er dan? Dan wordt er over
nagedacht hoe je kunt weglopen? De arbitrageovereenkomst wordt
betwist, bijvoorbeeld verjaring, misbruik of vormfouten door niet geldige
vertegenwoordiging. Ook ten aanzien van dat soort vragen die niet
contractueel zijn kun je dergelijke vragen krijgen waarbij art. 1054 lid 2 Rv
van belang is.
De discretionaire bevoegdheid van arbiters is dus erg groot. Betekent
discretionaire bevoegdheid willekeur? Nee, natuurlijk niet, ze moeten wel
motiveren waarom ze zeggen dat er een bepaalde materiele regel van
toepassing is.
Waarom kies je voor de ene rechtsregel eerder dan voor de rechtsregel?
Want sowieso in het ipr is de vraag naar welke regel pas je toe net zo
relevant als dat de inhoud van bepaalde regels afwijken. Dan spreek je van