Keuzecursus: Internationaal Terrorisme en Radicalisering
Inhoud
Leerdoelen 2022:......................................................................................................................................... 1
Week 1 – Inleiding wat is terrorisme?................................................................................................... 2
Weekopdracht 1 – Wijkaanpak / Community policing................................................................................. 4
Week 2 – De psychologie achter geweldpleging................................................................................. 5
Weekopdracht 2 – De rechtvaardiging van geweldpleging......................................................................10
Week 3 – Over preventie: het verschil tussen de harde en zachte aanpak..............................11
Weekopdracht 3 - Radicalisering versus Extremisme?..............................................................................14
Week 4 – Terrorisme gevolgbestrijding............................................................................................. 15
Week 5 – Het werk van de NCTV & AIVD............................................................................................ 21
Week 6 – Re-integratie: Een gewoon leven na extremisme..........................................................25
Literatuurlijst............................................................................................................................................. 28
Leerdoelen 2022:
Aan het einde van de cursus kun je antwoord geven op bijvoorbeeld de volgende vragen:
Welke vormen kan terrorisme aannemen?
Hoe kan een radicaliseringsproces leiden tot geweld?
Wat zijn de modus operandi van terroristen?
Op basis waarvan kun je dreigingen signaleren?
Waar moet je rekening mee houden bij een risico-analyse?
Wat zijn de valkuilen van multidisciplinaire samenwerking in de lokale aanpak extremisme?
Een belangrijk leerdoel is het agenderen van veiligheidsontwikkelingen en het signaleren en
afwenden van potentiële risico's en dreigingen die van personen of groepen uit kunnen gaan.
Na afloop van dit vak is de student, op hoofdlijnen, bekend met verschillende beleidsthema’s en
ontwikkelingen in de bestrijding van radicalisering, gewelddadig extremisme en terrorisme.
Nog een leerdoel is een reflectieve grondhouding en bewustwording van wat een multidisciplinaire
aanpak inhoudt.
,Keuzecursus: Internationaal Terrorisme en Radicalisering
Week 1 – Inleiding wat is terrorisme?
Terrorisme:
Het is lastig om één definitie aan terrorisme te geven. Het is essentieel in welk perspectief iemand
geplaatst wordt. Voor de ene partij kan iemand een terrorist zijn terwijl de andere partij hem / haar
ziet als vrijheidsstrijder(s). “Hij die wint, schrijft geschiedenis”
Terrorisme is een omstreden concept:
(1) In welk perspectief iemand geplaatst wordt (Terrorist of vrijheidsstrijder);
(2) De invloed die media op terrorisme heeft;
Berichtgeving over aanslagen is ‘hot topic’. Terroristen willen (media)aandacht. De
media helpt hier (onbewust) bij door een aanslag media-aandacht te geven.
Daarom moet de overheid hoogwaardige communicatiestrategieën hebben.
(3) De verscheidenheid aan omschrijvingen van terrorisme.
Definitie Terrorisme (NCTV):
‘”Het uit ideologische motieven plegen van op mensenlevens gericht geweld, dan wel het aanrichten
van maatschappij-ontwrichtende zaakschade, met als doel maatschappelijke ondermijning en
destabilisatie te bewerkstelligen, de bevolking ernstige vrees aan te jagen of politieke
besluitvorming te beïnvloeden.
Belangrijke uitgangspunten:
Terrorisme zal altijd aanwezig zijn in een democratische samenleving, doordat de
onderliggende oorzaken zo verschillend en omvangrijk zijn. Dit maakt dat een zekere mate
van beheersing het hoogst haalbare is.
Er bestaat niet één juiste oplossing voor terrorisme, enkel complexe lange termijn
maatregelen kunnen bijdragen aan de beheersing ervan.
Intensieve internationale samenwerking is essentieel voor effectieve terrorismebestrijding.
Wat valt op aan terrorisme?
Hoog niveau van geweld (zware) wapens en explosieven;
Terroristische daad zorgt voor (veel) maatschappelijke onrust;
Daders hebben niks te verliezen;
Reële kans op vervolgsaanslag;
Ideologie is dus eigenlijk niet belangrijk.
Extreem geweld (politie):
Extreem geweld is het aanwenden van geweld dat als extreem wordt betiteld door:
Het overweldigende karakter van de gebruikte geweldsmiddelen (bv. explosieven,
automatische wapens en militaire wapens);
De maatschappelijk gezien afschrikkende wijze waarop geweld wordt toegepast (bv. executies
/ onthoofding);
De intentie van daders om zoveel mogelijk slachtoffers te maken (bv. gebruik van voertuigen)
, Keuzecursus: Internationaal Terrorisme en Radicalisering
OUD terrorisme:
Terrorisme dat wordt uitgevoerd door organisaties die zijn gericht op specifieke doelstellingen.
Waarbij ze streven naar maximaal effect door dreiging, met zo min mogelijk dodelijke slachtoffers als
gevolg.
Doelen:
Vitale objecten;
Slaan vaak toe tijdens symbolische momenten op de kalender (bv. kerst, Chanoeka);
Focus op nationaal niveau en vaak kort termijn gericht.
NIEUW terrorisme:
Het nieuwe terrorisme ontstaat vanuit inspiratie in ambitie en doeleinde die vanuit een mondiaal,
fluïde netwerk worden verkondigd of die aan leiders van zo’n netwerk worden toegeschreven.
Modus Operandi: (Wijze van optreden)
Zoveel mogelijk aandacht door zoveel mogelijk dodelijke slachtoffers te creëren.
Aanhangers worden gestimuleerd alles te gebruiken, denk hierbij aan messen, auto’s,
vuurwapens, stenen etc.
Doel:
Verwerpen van (huidige) levensstijl of tot stand brengen van maatschappelijk regiem.
Radicalisering(individu) willen de maatschappij veranderen.
“Het (actief) nastreven en/of ondersteunen van diep ingrijpende veranderingen in de samenleving,
die een gevaar kunnen opleveren voor (het voortbestaan van) de democratische rechtsorde (doel),
eventueel met het hanteren van ondemocratische methodes (middel), die afbreuk kunnen doen aan
functioneren van de democratische rechtsorde (effect).”
Kenmerken van een radicaliserend persoon:
Bezig met zoektocht naar eigen identiteit;
Teleurgesteld in het leven, financiële situatie, partner, etc;
Gebrek aan gezins/familie cohesie;
Verlies van grip op de maatschappij;
Sterke beelden die zijn (nieuwe) beeld bevestigen.
Om dit concept te begrijpen moet je ‘jouw’ bril afzetten.
Vormen van radicalisering:
Mensen die binnen de Mensen die tegen huidig Mensen die tegen
democratische beleid of de huidige huidig beleid of de
processen zich samenleving zijn en huidige samenleving
verzetten tegen huidig geweld toestaan / zijn en geweld
beleid of de huidige verheerlijken om gebruiken om
samenleving (bv. verandering te verandering te
klimaatactivisten) bewerkstellingen. Alleen bewerkstelligen.
zelf geen geweld
Tekenen van extremisme: toepassen.
Inhoud
Leerdoelen 2022:......................................................................................................................................... 1
Week 1 – Inleiding wat is terrorisme?................................................................................................... 2
Weekopdracht 1 – Wijkaanpak / Community policing................................................................................. 4
Week 2 – De psychologie achter geweldpleging................................................................................. 5
Weekopdracht 2 – De rechtvaardiging van geweldpleging......................................................................10
Week 3 – Over preventie: het verschil tussen de harde en zachte aanpak..............................11
Weekopdracht 3 - Radicalisering versus Extremisme?..............................................................................14
Week 4 – Terrorisme gevolgbestrijding............................................................................................. 15
Week 5 – Het werk van de NCTV & AIVD............................................................................................ 21
Week 6 – Re-integratie: Een gewoon leven na extremisme..........................................................25
Literatuurlijst............................................................................................................................................. 28
Leerdoelen 2022:
Aan het einde van de cursus kun je antwoord geven op bijvoorbeeld de volgende vragen:
Welke vormen kan terrorisme aannemen?
Hoe kan een radicaliseringsproces leiden tot geweld?
Wat zijn de modus operandi van terroristen?
Op basis waarvan kun je dreigingen signaleren?
Waar moet je rekening mee houden bij een risico-analyse?
Wat zijn de valkuilen van multidisciplinaire samenwerking in de lokale aanpak extremisme?
Een belangrijk leerdoel is het agenderen van veiligheidsontwikkelingen en het signaleren en
afwenden van potentiële risico's en dreigingen die van personen of groepen uit kunnen gaan.
Na afloop van dit vak is de student, op hoofdlijnen, bekend met verschillende beleidsthema’s en
ontwikkelingen in de bestrijding van radicalisering, gewelddadig extremisme en terrorisme.
Nog een leerdoel is een reflectieve grondhouding en bewustwording van wat een multidisciplinaire
aanpak inhoudt.
,Keuzecursus: Internationaal Terrorisme en Radicalisering
Week 1 – Inleiding wat is terrorisme?
Terrorisme:
Het is lastig om één definitie aan terrorisme te geven. Het is essentieel in welk perspectief iemand
geplaatst wordt. Voor de ene partij kan iemand een terrorist zijn terwijl de andere partij hem / haar
ziet als vrijheidsstrijder(s). “Hij die wint, schrijft geschiedenis”
Terrorisme is een omstreden concept:
(1) In welk perspectief iemand geplaatst wordt (Terrorist of vrijheidsstrijder);
(2) De invloed die media op terrorisme heeft;
Berichtgeving over aanslagen is ‘hot topic’. Terroristen willen (media)aandacht. De
media helpt hier (onbewust) bij door een aanslag media-aandacht te geven.
Daarom moet de overheid hoogwaardige communicatiestrategieën hebben.
(3) De verscheidenheid aan omschrijvingen van terrorisme.
Definitie Terrorisme (NCTV):
‘”Het uit ideologische motieven plegen van op mensenlevens gericht geweld, dan wel het aanrichten
van maatschappij-ontwrichtende zaakschade, met als doel maatschappelijke ondermijning en
destabilisatie te bewerkstelligen, de bevolking ernstige vrees aan te jagen of politieke
besluitvorming te beïnvloeden.
Belangrijke uitgangspunten:
Terrorisme zal altijd aanwezig zijn in een democratische samenleving, doordat de
onderliggende oorzaken zo verschillend en omvangrijk zijn. Dit maakt dat een zekere mate
van beheersing het hoogst haalbare is.
Er bestaat niet één juiste oplossing voor terrorisme, enkel complexe lange termijn
maatregelen kunnen bijdragen aan de beheersing ervan.
Intensieve internationale samenwerking is essentieel voor effectieve terrorismebestrijding.
Wat valt op aan terrorisme?
Hoog niveau van geweld (zware) wapens en explosieven;
Terroristische daad zorgt voor (veel) maatschappelijke onrust;
Daders hebben niks te verliezen;
Reële kans op vervolgsaanslag;
Ideologie is dus eigenlijk niet belangrijk.
Extreem geweld (politie):
Extreem geweld is het aanwenden van geweld dat als extreem wordt betiteld door:
Het overweldigende karakter van de gebruikte geweldsmiddelen (bv. explosieven,
automatische wapens en militaire wapens);
De maatschappelijk gezien afschrikkende wijze waarop geweld wordt toegepast (bv. executies
/ onthoofding);
De intentie van daders om zoveel mogelijk slachtoffers te maken (bv. gebruik van voertuigen)
, Keuzecursus: Internationaal Terrorisme en Radicalisering
OUD terrorisme:
Terrorisme dat wordt uitgevoerd door organisaties die zijn gericht op specifieke doelstellingen.
Waarbij ze streven naar maximaal effect door dreiging, met zo min mogelijk dodelijke slachtoffers als
gevolg.
Doelen:
Vitale objecten;
Slaan vaak toe tijdens symbolische momenten op de kalender (bv. kerst, Chanoeka);
Focus op nationaal niveau en vaak kort termijn gericht.
NIEUW terrorisme:
Het nieuwe terrorisme ontstaat vanuit inspiratie in ambitie en doeleinde die vanuit een mondiaal,
fluïde netwerk worden verkondigd of die aan leiders van zo’n netwerk worden toegeschreven.
Modus Operandi: (Wijze van optreden)
Zoveel mogelijk aandacht door zoveel mogelijk dodelijke slachtoffers te creëren.
Aanhangers worden gestimuleerd alles te gebruiken, denk hierbij aan messen, auto’s,
vuurwapens, stenen etc.
Doel:
Verwerpen van (huidige) levensstijl of tot stand brengen van maatschappelijk regiem.
Radicalisering(individu) willen de maatschappij veranderen.
“Het (actief) nastreven en/of ondersteunen van diep ingrijpende veranderingen in de samenleving,
die een gevaar kunnen opleveren voor (het voortbestaan van) de democratische rechtsorde (doel),
eventueel met het hanteren van ondemocratische methodes (middel), die afbreuk kunnen doen aan
functioneren van de democratische rechtsorde (effect).”
Kenmerken van een radicaliserend persoon:
Bezig met zoektocht naar eigen identiteit;
Teleurgesteld in het leven, financiële situatie, partner, etc;
Gebrek aan gezins/familie cohesie;
Verlies van grip op de maatschappij;
Sterke beelden die zijn (nieuwe) beeld bevestigen.
Om dit concept te begrijpen moet je ‘jouw’ bril afzetten.
Vormen van radicalisering:
Mensen die binnen de Mensen die tegen huidig Mensen die tegen
democratische beleid of de huidige huidig beleid of de
processen zich samenleving zijn en huidige samenleving
verzetten tegen huidig geweld toestaan / zijn en geweld
beleid of de huidige verheerlijken om gebruiken om
samenleving (bv. verandering te verandering te
klimaatactivisten) bewerkstellingen. Alleen bewerkstelligen.
zelf geen geweld
Tekenen van extremisme: toepassen.
