5.2 Fair play
5.2.1 Inleiding
Fair play is een concept dat betrekking heeft op de manier waarop
er wordt gesport. Het gaat er vooral om dat de speler bepaalde
waarden en normen respecteert tijdens de wedstrijd. fair play-
waarden zijn gelijkheid, eerlijkheid, gezondheid en respect voor de
tegenstander en de scheidsrechter. Normen die voortvloeien uit de
fair play-gedachte zijn:
• de sporter hoort zich te houden aan de spelregels;
• als er geen regels zijn, hoort de sporter te handelen in de geest
van het spel;
• het is niet geoorloofd doelbewust een tegenstander te blesseren.
De kern van de fair play-gedachte is dat de sporter zich houdt aan
de geschreven en ongeschreven regels binnen de sport. Daarnaast
rekenen we ook de omgangsvormen voor en na de wedstrijd tot fair
play. Sportiviteit en respect kunnen daarbij als belangrijke waarden
worden gezien. Deze omschrijving van fair play betekent dat niet
alleen de sporters zelf, maar ook de scheidsrechters, coaches en
toeschouwers een verantwoordelijkheid hebben ten aanzien van
fair play.
5.2.2 Fair play tijdens de wedstrijd
De kern van fair play wordt gevormd door het gedrag tijdens de
wedstrijd. Daarbij maken we een onderscheid tussen formele en
informele fair play. Formele fair play betekent dat de sporters zich
moeten houden aan de geschreven regels van de sport.
Overtredingen van spelregels kunnen bewust of onbewust gemaakt
worden. Onbewuste overtredingen zijn overtredingen die niet
opzettelijk geschieden. Onbewuste overtredingen kunnen ook
gemaakt worden door spelers die wél op de hoogte zijn van de
spelregels. De overtreding komt dan tot stand doordat de speler in
kwestie een bepaalde beweging technisch niet goed uitvoert. Vaak
gaat het bij deze overtredingen om het niet voldoen aan de
constituerende regels van de sport: de regels die een bepaalde
activiteit juist tot die sport maken. In zijn algemeenheid worden
niet-bewuste overtredingen niet als unfair gezien. In het geval van
bewuste overtredingen kan het zijn dat een sporter daarmee een
bepaald voordeel wil halen. Deze overtredingen worden vaak
nuttige of ook wel tactische of professionele overtredingen
genoemd. Bewuste overtredingen zijn dus opzettelijke
overtredingen. Er worden ook bewuste overtredingen gemaakt met
als oogmerk een tactisch voordeel te verkrijgen, zonder dat ze door
de scheidsrechter of de jury worden waargenomen. Bewuste
overtredingen kunnen in zijn algemeenheid als unfair worden
beoordeeld.
, Excessieve overtredingen
Er kan dus sprake zijn van bewuste of onbewuste overtredingen, die
soms wel en soms niet als unfair gekwalificeerd kunnen worden.
Johan Steenbergen en Lieke Vloet, onderscheiden nog een andere
categorie van onsportief gedrag: de excessieve regelovertreding.
Het gaat daarbij om zware overtredingen of het zich te buiten gaan
aan bui-
tensporige agressie en geweld door sporters. Steenbergen en Vloet
wijzen erop dat dit soort overtredingen vooral geschiedt uit "blinde
woede" en dat de betreffende sporters zich totaal verliezen. Met
andere woorden: ze raken de controle over hun emoties kwijt, laten
zich gaan en richten forse schade aan bij anderen. Deze
overtredingen hebben geen relatie meer met de sport en de
bedoeling van de sport. Ze hebben vaak als enige doel het
beschadigen van de tegenstander. Deze overtredingen worden
doorgaans bestraft door de sportbond en/of -vereniging. Soms zijn
de overtredingen zo excessief dat justitie zich ermee gaat
bemoeien.
informele fair play
Naast formele fair play onderscheiden we informele fair play.
Daarmee doelen we op een sportieve omgang met de
ongeschreven regels van de sport. De deskundigen zijn het niet
altijd eens over de vraag of iets een ongeschreven regel is. Soms
kan juist een strakke conformering aan de spelregels blijk geven
van unfairness. Resumerend kan gesteld worden dat spelbederf en
in sommige situaties een te strikte naleving en interpretatie van de
spelregels spanning kan opleveren met informele fair play.
5.2.3 Waarden en normen buiten de wedstrijd
Het concept fair play heeft als kern de waarden en normen die
moeten gelden tijdens een wedstrijd. Daarnaast kunnen we
5.2.1 Inleiding
Fair play is een concept dat betrekking heeft op de manier waarop
er wordt gesport. Het gaat er vooral om dat de speler bepaalde
waarden en normen respecteert tijdens de wedstrijd. fair play-
waarden zijn gelijkheid, eerlijkheid, gezondheid en respect voor de
tegenstander en de scheidsrechter. Normen die voortvloeien uit de
fair play-gedachte zijn:
• de sporter hoort zich te houden aan de spelregels;
• als er geen regels zijn, hoort de sporter te handelen in de geest
van het spel;
• het is niet geoorloofd doelbewust een tegenstander te blesseren.
De kern van de fair play-gedachte is dat de sporter zich houdt aan
de geschreven en ongeschreven regels binnen de sport. Daarnaast
rekenen we ook de omgangsvormen voor en na de wedstrijd tot fair
play. Sportiviteit en respect kunnen daarbij als belangrijke waarden
worden gezien. Deze omschrijving van fair play betekent dat niet
alleen de sporters zelf, maar ook de scheidsrechters, coaches en
toeschouwers een verantwoordelijkheid hebben ten aanzien van
fair play.
5.2.2 Fair play tijdens de wedstrijd
De kern van fair play wordt gevormd door het gedrag tijdens de
wedstrijd. Daarbij maken we een onderscheid tussen formele en
informele fair play. Formele fair play betekent dat de sporters zich
moeten houden aan de geschreven regels van de sport.
Overtredingen van spelregels kunnen bewust of onbewust gemaakt
worden. Onbewuste overtredingen zijn overtredingen die niet
opzettelijk geschieden. Onbewuste overtredingen kunnen ook
gemaakt worden door spelers die wél op de hoogte zijn van de
spelregels. De overtreding komt dan tot stand doordat de speler in
kwestie een bepaalde beweging technisch niet goed uitvoert. Vaak
gaat het bij deze overtredingen om het niet voldoen aan de
constituerende regels van de sport: de regels die een bepaalde
activiteit juist tot die sport maken. In zijn algemeenheid worden
niet-bewuste overtredingen niet als unfair gezien. In het geval van
bewuste overtredingen kan het zijn dat een sporter daarmee een
bepaald voordeel wil halen. Deze overtredingen worden vaak
nuttige of ook wel tactische of professionele overtredingen
genoemd. Bewuste overtredingen zijn dus opzettelijke
overtredingen. Er worden ook bewuste overtredingen gemaakt met
als oogmerk een tactisch voordeel te verkrijgen, zonder dat ze door
de scheidsrechter of de jury worden waargenomen. Bewuste
overtredingen kunnen in zijn algemeenheid als unfair worden
beoordeeld.
, Excessieve overtredingen
Er kan dus sprake zijn van bewuste of onbewuste overtredingen, die
soms wel en soms niet als unfair gekwalificeerd kunnen worden.
Johan Steenbergen en Lieke Vloet, onderscheiden nog een andere
categorie van onsportief gedrag: de excessieve regelovertreding.
Het gaat daarbij om zware overtredingen of het zich te buiten gaan
aan bui-
tensporige agressie en geweld door sporters. Steenbergen en Vloet
wijzen erop dat dit soort overtredingen vooral geschiedt uit "blinde
woede" en dat de betreffende sporters zich totaal verliezen. Met
andere woorden: ze raken de controle over hun emoties kwijt, laten
zich gaan en richten forse schade aan bij anderen. Deze
overtredingen hebben geen relatie meer met de sport en de
bedoeling van de sport. Ze hebben vaak als enige doel het
beschadigen van de tegenstander. Deze overtredingen worden
doorgaans bestraft door de sportbond en/of -vereniging. Soms zijn
de overtredingen zo excessief dat justitie zich ermee gaat
bemoeien.
informele fair play
Naast formele fair play onderscheiden we informele fair play.
Daarmee doelen we op een sportieve omgang met de
ongeschreven regels van de sport. De deskundigen zijn het niet
altijd eens over de vraag of iets een ongeschreven regel is. Soms
kan juist een strakke conformering aan de spelregels blijk geven
van unfairness. Resumerend kan gesteld worden dat spelbederf en
in sommige situaties een te strikte naleving en interpretatie van de
spelregels spanning kan opleveren met informele fair play.
5.2.3 Waarden en normen buiten de wedstrijd
Het concept fair play heeft als kern de waarden en normen die
moeten gelden tijdens een wedstrijd. Daarnaast kunnen we
