SEMINAR WETENSCHAPPELIJKE KENNIS: DOEN VAN
ONDERZOEK (22-09-2021)
WAT IS WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK?
• Empirisch: vergaren van kennis over verschijnselen in de werkelijkheid.
o Fundamenteel: algemene kennis.
o Toegepast: praktisch probleem/vraag
• Methodologisch: onderzoek gericht op het ontwikkelen van de beschikbare onderzoeksinstrumenten
en methoden.
EMPIRISCHE CYCLUS
Waarnemingen (à = inductie) theorie (à = deductie) hypothese/voorspellingen à toetsen à evaluatie
VOORBEELD
Waarneming: verschillen in de cariësfrequentie bij basisschoolkinderen.
Verklaring (theorie): verschillen in het kennisniveau op het gebied van de mondgezondheid leiden tot
verschillen in de poetsduur en poetsfrequentie. Deze verschillen leiden vervolgens weer tot verschillen in de
cariësfrequentie.
CONCEPTUEEL MODEL
Poetsduur à cariësfrequentie (afhankelijke variabele, gevolg) à poetsfrequentie (mediale variabelen,
variabelen in het pad van oorzaak naar gevolg) à kennis op het gebied van de mondgezondheid
(onafhankelijke variabele, oorzaak).
MODERERENDE VARIABELE
Effect modificatie (interactie): het verband tussen kennen op het gebied van de mondgezondheid en
Cariësfrequentie is anders bij jongens dan bij meisjes.
Kennis op gebied van mondgezondheid à sekse à cariësfrequentie.
PROBLEEM- DOEL- EN VRAAGSTELLING
, Probleemstelling: beschrijft de aanleiding van het onderzoek en het probleem dat in het onderzoek centraal
staat.
Doelstelling: beschrijft wat je met het onderzoek wil bereiken (extern doel).
- Fundamenteel onderzoek: het bijdragen aan kennisontwikkeling op het gebied van.
- Toegepast onderzoek
Vraagstelling: beschrijft wat er in het onderzoek onderzocht wordt (intern doel).
- De vraagstelling geeft de inhoud van het onderzoek weer.
- De vraagstelling bevat meestal een hoofdvraag die de kern van het onderzoek weergeeft.
TERUG NAAR DE HOOFDVRAAG
Hoofdvraag: heeft het kennisniveau op gebied van de mondgezondheid een effect op de cariësfrequentie bij
basisschoolkinderen?
Hoe gaan we dit onderzoeken?
- Enquête
- Quiz
- Vragen hoe vaak het voor komt.
- Literatuuronderzoek: wat is er al bekend?
ONDERZOEKSDESIGN
Experimenteel: de onderzoeker onderwerp de proefpersonen aan een interventie.
Observationeel: de onderzoeker beperkt zich tot het verrichten van waarnemingen en metingen (je grijpt als
onderzoeker niet in)
- Dwarsdoorsnede onderzoek: op 1 tijdstip metingen verrichten (cariësfrequentie + kennis)
- Cohortonderzoek: meting bij een groep aan het begin om iets vast te stellen en dan volg je de groep
voor langere periode. Je meet verschillende factoren over de tijd heen.
o Het risico op he
- Patiënt-controleonderzoek: beginnen met een groep die wel cariës heeft en een groep die geen cariës
heeft.
COHORTONDERZOEK
Het risico op het krijgen van een ziekte wordt vergeleken tussen een groep blootgestelde en niet-blootgestelde
personen.
• Ziekte: cariës
• Blootsteking (expositie): roken
o Indeling van de groepen op basis van de expositie.
Prospectief: onderzoek wordt uitgevoerd bij personen die bij aanvang nog ziekte vrij zijn en gedurende de
looptijd van de studie de ziekte ontwikkelen.
Retrospectief: cohort wordt achteraf samengesteld. Bijvoorbeeld op basis van gegevens uit patiëntendossiers.
PATIËNT-CONTROLEONDERZOEK
ONDERZOEK (22-09-2021)
WAT IS WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK?
• Empirisch: vergaren van kennis over verschijnselen in de werkelijkheid.
o Fundamenteel: algemene kennis.
o Toegepast: praktisch probleem/vraag
• Methodologisch: onderzoek gericht op het ontwikkelen van de beschikbare onderzoeksinstrumenten
en methoden.
EMPIRISCHE CYCLUS
Waarnemingen (à = inductie) theorie (à = deductie) hypothese/voorspellingen à toetsen à evaluatie
VOORBEELD
Waarneming: verschillen in de cariësfrequentie bij basisschoolkinderen.
Verklaring (theorie): verschillen in het kennisniveau op het gebied van de mondgezondheid leiden tot
verschillen in de poetsduur en poetsfrequentie. Deze verschillen leiden vervolgens weer tot verschillen in de
cariësfrequentie.
CONCEPTUEEL MODEL
Poetsduur à cariësfrequentie (afhankelijke variabele, gevolg) à poetsfrequentie (mediale variabelen,
variabelen in het pad van oorzaak naar gevolg) à kennis op het gebied van de mondgezondheid
(onafhankelijke variabele, oorzaak).
MODERERENDE VARIABELE
Effect modificatie (interactie): het verband tussen kennen op het gebied van de mondgezondheid en
Cariësfrequentie is anders bij jongens dan bij meisjes.
Kennis op gebied van mondgezondheid à sekse à cariësfrequentie.
PROBLEEM- DOEL- EN VRAAGSTELLING
, Probleemstelling: beschrijft de aanleiding van het onderzoek en het probleem dat in het onderzoek centraal
staat.
Doelstelling: beschrijft wat je met het onderzoek wil bereiken (extern doel).
- Fundamenteel onderzoek: het bijdragen aan kennisontwikkeling op het gebied van.
- Toegepast onderzoek
Vraagstelling: beschrijft wat er in het onderzoek onderzocht wordt (intern doel).
- De vraagstelling geeft de inhoud van het onderzoek weer.
- De vraagstelling bevat meestal een hoofdvraag die de kern van het onderzoek weergeeft.
TERUG NAAR DE HOOFDVRAAG
Hoofdvraag: heeft het kennisniveau op gebied van de mondgezondheid een effect op de cariësfrequentie bij
basisschoolkinderen?
Hoe gaan we dit onderzoeken?
- Enquête
- Quiz
- Vragen hoe vaak het voor komt.
- Literatuuronderzoek: wat is er al bekend?
ONDERZOEKSDESIGN
Experimenteel: de onderzoeker onderwerp de proefpersonen aan een interventie.
Observationeel: de onderzoeker beperkt zich tot het verrichten van waarnemingen en metingen (je grijpt als
onderzoeker niet in)
- Dwarsdoorsnede onderzoek: op 1 tijdstip metingen verrichten (cariësfrequentie + kennis)
- Cohortonderzoek: meting bij een groep aan het begin om iets vast te stellen en dan volg je de groep
voor langere periode. Je meet verschillende factoren over de tijd heen.
o Het risico op he
- Patiënt-controleonderzoek: beginnen met een groep die wel cariës heeft en een groep die geen cariës
heeft.
COHORTONDERZOEK
Het risico op het krijgen van een ziekte wordt vergeleken tussen een groep blootgestelde en niet-blootgestelde
personen.
• Ziekte: cariës
• Blootsteking (expositie): roken
o Indeling van de groepen op basis van de expositie.
Prospectief: onderzoek wordt uitgevoerd bij personen die bij aanvang nog ziekte vrij zijn en gedurende de
looptijd van de studie de ziekte ontwikkelen.
Retrospectief: cohort wordt achteraf samengesteld. Bijvoorbeeld op basis van gegevens uit patiëntendossiers.
PATIËNT-CONTROLEONDERZOEK
