JJ: Alle kennisclips

JJ_Alle kennisclips



Kennisclip 1 – Chicago School
3 criminologische theorieën
• Chicago School (Park & Burgess)
• Sociale Desorganisatietheorie (Shaw & McKay)
• Differentiële Associatietheorie (Sutherland)

Individu  Maatschappij
Oorzaken criminaliteit vóór 1920:
 Individu: o.a. Lombroso (1835-1909)
o Gericht op biologische verklaringen. Lombroso concludeerde dat criminelen
aangeboren afwijkingen hadden (bv laag voorhoofd)  criminelen afstammelingen
van primitieve menssoort die crimineel gedrag vertoonden vanwege deze fysieke
afwijkingen.
Oorzaken criminaliteit na 1920:
 Sociale omgeving  Chicago School

Chicago school - Park & Burgess
Buurt waarin je woont heeft grotere invloeden op crimineel gedrag dan kenmerken van individuen.
 Stadsontwikkeling  ontwrichtende werking
Centraal in hun theorie staat hoe de stadsontwikkeling een ontwrichtende werking kan hebben op

 Een stad bestaat uit verschillende
zones
 Transitiezone (zone 2) meer
criminaliteit vanwege continue
veranderingen en druk
o Meer armoede,
prostitutie, kindersterfte,
gezondheidsproblemen
o Sociale problematiek is
ook hoger, door de
constante veranderende samenstelling van de wijk  banden tussen mensen
verslechtert.

Sociale desorganisatietheorie -Shaw & McKay
• Kenmerken van gedesorganiseerde buurten veroorzaken hogere mate van jeugdcriminaliteit:
bijv. armoede, zwakke sociale netwerken
• Bij gebrek aan sociale organisatie overgeleverd aan “criminele” straatcultuur
• Criminaliteit gevolg van demografische en geografische aspecten van een wijk

Empirische onderbouwing?
 Criminaliteitscijfers het hoogst in “instabiele” wijken waar het economisch slecht gaat
 Causaliteit moeilijk aan te tonen, ook de richting van het verband is moeilijk aan te tonen
 Onderzoek naar sociale desorganisatie als geheel beperkt

1

, JJ_Alle kennisclips



Differentiële associatietheorie – Sutherland
Borduurde voort op de theorie van Shaw en McKay.
 Crimineel gedrag wordt aangeleerd in interactie binnen vriendengroepen (leertheorie)
 “Differentiële associatie”: verbinding aan conventioneel vs. crimineel waardesysteem
o Differentiële associatie theorie: Crimineel gedrag wordt aangeleerd in interactie met
kleine groepen vrienden, ene persoon verbindt zich aan een conventionele-
maatschappelijke oriëntatie, de andere persoon aan de criminele maatschappelijke
oriëntatie (differentiële associatie). Welke oriëntatie het wordt hangt af van het
waardesysteem dat overheerst in iemands sociale omgeving. Je vertoont eerder
crimineel gedrag wanneer positieve signalen overheersen in je vriendenkring ten
opzichte van signalen die eerder crimineel gedrag ontmoedigen.
 Criminele technieken, motieven en rationalisaties aangeleerd in groepen
 Verschil met Shaw en McKay is dat Sutherland niet alleen zijn theorie toepaste op de
verklaring van criminaliteit in achterstandsbuurten, maar ook voor de verklaring van
witteboordencriminaliteit (criminaliteit gepleegd door criminelen die niet zijn opgegroeid in
armoede in achterstandsbuurten)

Empirische onderbouwing?
 Ook toe te passen op “witteboordencriminaliteit”
 Geen verklaring voor waarom mensen positieve associaties hebben met criminele anderen
 Binnen criminele groepen ook acceptatie van conventionele normen en waarden

Bronnen
Kolthoff, E. (2011). Basisboek criminologie. Den Haag: Boom Lemma Uitgevers.
Weijers, I., (Red.) (2020). Jeugdcriminologie: achtergronden van jeugdcriminaliteit. Den Haag: Boom
Juridische Uitgevers.



Kennisclip 2 - Gelegenheidstheorieën
Criminologische theorieën - De gelegenheidstheorieën
Terug naar het begin: Scholen binnen de criminologie
Criminologie = De studie die criminaliteit vanuit verschillende invalshoeken bekijkt.
Nu is criminologie een aparte studie, maar eerst was het nog verdeeld in scholen.
 Klassieke school
o Vrije wil
o Rationeel handelen/weldoordachte criminaliteit
o Onderverdelen in 2 soorten theorieën:
 conservatieve theorieën
 Bell Curve
 Broken Windows theorie
 Gelegenheidstheorieën
 Routine activiteiten theorie
 Rationele keuze theorie
 Perceptuele afschrikkingstheorie

2