Hoorcolleges levensfasen
Hoorcollege 1 normale groei & degeneratie
Hormonen betrokken bij groei:
o Groeihormoon
o Schildklierhormoon
o Hormonen voor clalciumhomeostase
- Parathormoon
- Calcitonine
- Vitamine D
o Geslachtshormonen
GH-RH = GH-releasing hormone -> stimuleert afgifte GH (groeihormoon)
GH-IH = GH-inhibiting hormone -> remt afgifte GH
TRH = thyrotropin-releasing hormone
TSH = thyroïd stimulerend hormoon
Oestrogenen en progesteron bij de vrouw.
Testosteron bij de man.
Oorzaken van veroudering
Erfelijkheid = voorgeprogrammeerde factoren:
- hormonale veranderingen
- antagonistische pleiotropie
- beperkt delingsvermogen van cellen
- apoptose
Milieu = omgevingsfactoren, inclusief leefstijl en gedrag:
- mechanische slijtage
- straling (radioactiviteit, röntgen, UV)
- giftige stoffen ( o.a. uit voedings- en genotmiddelen)
- overvoeding
- fysieke en psychische stress
Basaalmetabolisme = stofwisseling in rust, liggend, ’s morgens vroeg
Achteruitgang bij veroudering:
Spierweefsel
- minder snelle / witte spiervezels IIb IIa
Bindweefsel
- minder water wordt er vast gehouden
- collageen, meer dwarsverbindingen
Botweefsel
- minder Ca2+
Zenuwstelsel
- minder neuronen, alles gaat trager
Proprioceptie
- o.a. aantal spierspoeltjes
TLC = totale longcapaciteit
,VC = vitale capaciteit maximale hoeveelheid uitgeademd na maximaal inademen
RV = restvolume
Effecten van regelmatig voldoende bewegen
Rechtstreekse verlaging van het risico op deze aandoeningen:
- ischemische hartziekten (aandoeningen van de kransslagaders)
- diabetes mellitus type 2
- beroerte
- dikke darmkanker
- borstkanker
- val incidenten bij ouderen
- botbreuken bij ouderen
- depressie
Ook heeft het invloed op de levensduur & de kwaliteit van leven
Gunstig effect op deze persoonsgebonden factoren:
- lichaamsgewicht
- bloeddruk
- vetpercentage van het lichaam
- botdichtheid
- vetgehalte van het bloed (triglyceriden, cholesterol)
- insuline gevoeligheid (risicofactor voor diabetes)
Indirect wordt het risico op ouderdomsziekten daardoor verlaagd
, Hoorcollege 2 pathologie bij kinderen & adolescenten
Scoliose
o Structurele scoliose
- idiopathisch (80%)
- congenitaal (10%)
- overige oorzaken (10%)
o Niet-structurele / functionele scoliose
Structurele scoliose
Bij voorover buigen niet-corrigerende gibbus of torsie
Structurele verandering in wervels (röntgenfoto)
Cobbse hoek > 10 graden
Lees het boek ‘orthopedie’ goed door !!!
Behandeling
Uitkomstmaat: Cobbse hoek
o Fysio- en oefentherapie:
- niet effectief
o Brace:
- geen effect
o Operatie:
- effectief, maar zeer ingrijpend
Niet-structurele scoliose
Verdwijnt bij voorover buigen, geen rotatie en structurele afwijkingen
Cobbse hoek < 10 graden
Oorzaak
Beenlengteverschil
Fysiologisch normaal bij groeiend kind
Beenlengteverschil
o Tot 2,0 cm is normaal
o > 3 cm is waarneembaar
o Tot 5 cm niet-operatief op te vangen
Scheuermann
o Jongens = meisjes
o Eind kindertijd / begin adolescentie
o 1/3 heeft ook scoliose
Versterkte thoracale kyfose (> 45 graden)
Vaak compensatoire lumbale en cervicale lordose
Behandeling
o Fysio- en oefentherapie
- bij milde vorm en in vroeg stadium
- strekken van de hamstrings
- strekken en versterken van de ‘rompstrekkers’
- geen effect op het verloop, wel op verminderde pijnklachten (16% - 32%)
Hoorcollege 1 normale groei & degeneratie
Hormonen betrokken bij groei:
o Groeihormoon
o Schildklierhormoon
o Hormonen voor clalciumhomeostase
- Parathormoon
- Calcitonine
- Vitamine D
o Geslachtshormonen
GH-RH = GH-releasing hormone -> stimuleert afgifte GH (groeihormoon)
GH-IH = GH-inhibiting hormone -> remt afgifte GH
TRH = thyrotropin-releasing hormone
TSH = thyroïd stimulerend hormoon
Oestrogenen en progesteron bij de vrouw.
Testosteron bij de man.
Oorzaken van veroudering
Erfelijkheid = voorgeprogrammeerde factoren:
- hormonale veranderingen
- antagonistische pleiotropie
- beperkt delingsvermogen van cellen
- apoptose
Milieu = omgevingsfactoren, inclusief leefstijl en gedrag:
- mechanische slijtage
- straling (radioactiviteit, röntgen, UV)
- giftige stoffen ( o.a. uit voedings- en genotmiddelen)
- overvoeding
- fysieke en psychische stress
Basaalmetabolisme = stofwisseling in rust, liggend, ’s morgens vroeg
Achteruitgang bij veroudering:
Spierweefsel
- minder snelle / witte spiervezels IIb IIa
Bindweefsel
- minder water wordt er vast gehouden
- collageen, meer dwarsverbindingen
Botweefsel
- minder Ca2+
Zenuwstelsel
- minder neuronen, alles gaat trager
Proprioceptie
- o.a. aantal spierspoeltjes
TLC = totale longcapaciteit
,VC = vitale capaciteit maximale hoeveelheid uitgeademd na maximaal inademen
RV = restvolume
Effecten van regelmatig voldoende bewegen
Rechtstreekse verlaging van het risico op deze aandoeningen:
- ischemische hartziekten (aandoeningen van de kransslagaders)
- diabetes mellitus type 2
- beroerte
- dikke darmkanker
- borstkanker
- val incidenten bij ouderen
- botbreuken bij ouderen
- depressie
Ook heeft het invloed op de levensduur & de kwaliteit van leven
Gunstig effect op deze persoonsgebonden factoren:
- lichaamsgewicht
- bloeddruk
- vetpercentage van het lichaam
- botdichtheid
- vetgehalte van het bloed (triglyceriden, cholesterol)
- insuline gevoeligheid (risicofactor voor diabetes)
Indirect wordt het risico op ouderdomsziekten daardoor verlaagd
, Hoorcollege 2 pathologie bij kinderen & adolescenten
Scoliose
o Structurele scoliose
- idiopathisch (80%)
- congenitaal (10%)
- overige oorzaken (10%)
o Niet-structurele / functionele scoliose
Structurele scoliose
Bij voorover buigen niet-corrigerende gibbus of torsie
Structurele verandering in wervels (röntgenfoto)
Cobbse hoek > 10 graden
Lees het boek ‘orthopedie’ goed door !!!
Behandeling
Uitkomstmaat: Cobbse hoek
o Fysio- en oefentherapie:
- niet effectief
o Brace:
- geen effect
o Operatie:
- effectief, maar zeer ingrijpend
Niet-structurele scoliose
Verdwijnt bij voorover buigen, geen rotatie en structurele afwijkingen
Cobbse hoek < 10 graden
Oorzaak
Beenlengteverschil
Fysiologisch normaal bij groeiend kind
Beenlengteverschil
o Tot 2,0 cm is normaal
o > 3 cm is waarneembaar
o Tot 5 cm niet-operatief op te vangen
Scheuermann
o Jongens = meisjes
o Eind kindertijd / begin adolescentie
o 1/3 heeft ook scoliose
Versterkte thoracale kyfose (> 45 graden)
Vaak compensatoire lumbale en cervicale lordose
Behandeling
o Fysio- en oefentherapie
- bij milde vorm en in vroeg stadium
- strekken van de hamstrings
- strekken en versterken van de ‘rompstrekkers’
- geen effect op het verloop, wel op verminderde pijnklachten (16% - 32%)
