Samenvatting inleiding op onderzoek in het sociaal werk

Les 1: Wetenschappelijk onderzoek in het sociaal werk
1. Onderzoek in het sociaal werk
1A: Wat is wetenschappelijk onderzoek?
Def.: Wetenschappelijk onderzoek is het systematisch verzamelen en analyseren van
gegevens op basis van tevoren gestelde vragen met als doel kennis te verzamelen.
- Ieder onderwerp is vatbaar voor wetenschappelijk onderzoek, zolang er vertrokken wordt
vanuit een duidelijke vraagstelling.

1B: Wat is wetenschappelijk onderzoek in Sociaal Werk?
Def.: Sociaal werk is een praktijkgericht vak en een academische discipline die sociale
verandering, ontwikkeling, sociale cohesie, empowerment en bevrijding bevordert. De
principes van sociale rechtvaardigheid, mensenrechten, collectieve verantwoordelijkheid en
respect voor diversiteit staan centraal binnen het sociaal werk. Onderbouwd door theorieën
vanuit het sociaal werk, sociale wetenschappen en menswetenschappen. Sociaal werk houdt
zich bezig met individuele en structurele hulpverlening om uitdagingen in het leven aan te
pakken en zo het welzijn te verbeteren. De definitie wordt toegepast op zowel nationaal als
regionaal niveau.
- Wat is er veranderd in vergelijking met de oude definitie?
 Eigen theorievorming (praktijkgericht vak en academische discipline)
 Probleemoplossing bij sociale cohesie
 Eigen onderzoeksmethodes
 Er komt een accent op de diversiteit van de maatschappij
 Collectieve verantwoordelijkheid
 Bredere definitie
 Gebaseerd op nationaal en regionaal niveau
Sociaal werk als beroep:
Sociaal werk als werkveld/sector:
Sociaal werk als kennisveld/wetenschap:
-Bij onderzoek in het sociaal werk, staat steeds een interventie centraal.

1C: Wat is het doel van wetenschappelijk onderzoek in het sociaal
werk?
- Verschillende doelen van onderzoek in het sociaal werk
1. Bijdragen aan kennisontwikkeling
2. Ontwikkelen en evalueren van instrumenten
3. Optimaliseren van methoden en methodieken
4. Behoeften nagaan van een specifieke doelgroep
5. Nagaan wat cliënten vinden van dienstverlening
- Wetenschappelijk onderzoek in SW bestudeert interventies in het sociaal agogisch werkveld.

1D: Vormen van wetenschappelijk onderzoek in sociaal werk
1. Fundamenteel onderzoek (theorievorming)
2. Praktijkgericht en beleidsgericht onderzoek (onderzoek ter verbetering van de
beroepspraktijk en van het beleid)

, 1E: Recente ontwikkeling in praktijk- en beleidsgericht onderzoek:
evidence based practice
- Evidence based practice: Enkel die praktijken en interventies die hun effectiviteit door
middel van onderzoek voldoende hebben bewezen zouden mogen worden ingezet ter
bestrijding van sociale problemen. (Via onderzoek maakt men uit of een methode al dan niet
effectief is)
 Ontstaan vanuit besparingsregeling van de overheid
 Ontstaan doordat we heden alle publieke middelen moeten verantwoorden
 Ontstaan vanuit rolonduidelijkheid tov wetenschappelijk onderzoek (De angstige
professional)

ENGE BENADERING BREDE BENADERING
Positivistische wetenschapsopvatting Erkenning van de complexiteit van
sociaal werk
Sociaal werker als uitvoerder van Wat is een kwaliteitsvolle interventie?
richtlijnen afgeleid uit
wetenschappelijke kennis
Algmene richtlijnen Wat werkt onder welke voorwaarden en
in welke omstandigheden voor welke
doelgroep en tegen welke prijs
Standaardisering van de handelingen Duurzame interventies
van de sociaal werker
Sociale problemen vanop een afstand Algemene regels werken niet altijd
benaderen door de uiteenlopende complexiteit
ENGE ZIN: Onderzoeksexperten creëren de kennis die de praktijkwerkers zonder vragen te
stellen dienen toe te passen.




BREDE ZIN: Samenwerken van cliënten en hulpverleners tot het doorlopen van de
kenniscreatie en de toepassing ervan.




2. Onderzoeksbenaderingen
- De onderzoeksmethodologie geeft aan welke dingen de onderzoeker doet, de volgorde
waarin dingen moeten gebeuren en de kwaliteitseisen die gesteld worden.