Geschiedenis hoofdstuk 5, kenmerkende aspecten.
- het begin van de Europese overzeese expansie.
- Het veranderende mens- en wereldbeeld van de renaissance en het begin van een nieuwe
wetenschappelijke belangstelling.
- De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de klassieke oudheid.
- De protestantse reformatie die splitsing van de christelijke kerk in West-Europa tot gevolg
had.
- Het conflict in de Nederlanden dat resulteerde in de stichting van een Nederlandse staat.
Geschiedenis hoofdstuk 5.1
De Italiaan Sandro Botticelli schilderde omstreeks 1485 de geboorte van Venus, de romeinse godin
van de liefde. Volgens de klassieke mythe is ze geboren uit het schuim van de zee, maar in het
schilderij van Botticelli kwam ze uit een schelp. Hij maakte het schilderij voor de Medici, een familie
van steenrijke textiel handelaren en bankiers in Florence. De Medici lieten in de 15 e eeuw
architecten, beeldhouwers en schilders voor zich werken.
De Italiaanse elites kregen een nieuw mens en wereldbeeld. In de middeleeuwen werd de mens
gezien als slecht en zondig. De wereld was geschapen door God maar kwam daarna in de handen van
de duivel geraakt. De Italiaanse kunstenaars en opdrachtgevers in de 15 e en 16e eeuw zagen de
wereld als Gods schepping, maar zij genoten van de schoonheid. Ze geloofde dat de mensen het
moesten volmaken, dus moesten zich niet afwenden tegen de natuur maar moesten het
perfectioneren.
De Italiaanse kunstenaars bestudeerde het klassieke erfgoed, het nalatenschap van de Grieks-
romeinse cultuur, dat in de vorm van ruïnes en beeldhouwwerken volop in Italië aanwezig was. Ze
probeerde de klassieke kunst te evenaren en overtreffen, daarom noemen we deze tijd de
renaissance (wedergeboorte). De bouwmeester van de vroege renaissance was Filippo Brunelleschi,
hij bouwde met klassieke vormen, zoals zuilen zonder bogen en koepels. Hij was ook de ontdekker
van het perspectief, hij berekende precies hoe voorwerpen kleiner lijken te worden naarmate ze
verder weg zijn. Renaissance schilders maakten realistische, schijnbare driedimensionale schilderijen.
Ze bestudeerde de natuur om het zo goed mogelijk af te beelden. Leonardo da Vinci sneed een
menselijk lichaam doormidden om te zien hoe alles in elkaar zat. Dit soort onderzoeken waren een
voorbeeld van die nieuwe wetenschappelijke belangstelling die begon te ontstaan. Beeldhouwers
onderzochten de houdingen en gezichtsuitdrukkingen van mensen om het levensecht te kunnen
uitbeelden. Geleerden gingen ook de oudheid bestuderen. Schrijvers en denkers zagen klassieke
auteurs als geestverwanten, ze noemde zich humanisten, zij vonden vrijheid en waardigheid van de
mens belangrijk, ze bestudeerde de klassieke teksten om de betekenis te begrijpen.
In de 16e eeuw werd de renaissance over Europa verspreid. Terwijl veel Italiaanse kunstenaars en
humanisten in dienst traden van Europese vorsten, trokken veel buitenlanders naar Italië en keerde
met nieuwe ideeën terug. Het humanisme ontwikkelde zich ten noorden van de Alpen wel anders
dan in Italië, daar hadden de landen nauwelijks een klassiek verleden. Ze richtte zich niet op
herleving van de klassieke oudheid maar op de wedergeboorte van het christendom. De belangrijkste
vertegenwoordiger hiervan was Erasmus. Hij ontdekte wat de kerk leerde niks te maken had met het
zuivere christendom. Hij constateerde dat de bijbel die de kerk gebruikte vol fouten zat.
Geschiedenis hoofdstuk 5.2
in 1415 veroverde Portugal de Marokkaanse havenstad Ceuta. 700 jaar eerder hadden islamitische
strijders spanje en portugal veroverd vanuit Ceuta. Nu begon de uitbreing van activiteiten van
Europeanen buiten Europa Europese expansie. Portugezen voeren langs de Afrikaanse westkust
opzoek naar goud, ze wilde weten waar het goud vandaan kwam dat via de Sahara naar Marroko
kwam. Met deze ontdekkingsreis kwamen ze steeds zuidelijker en vonden de herkomst van het goud.
- het begin van de Europese overzeese expansie.
- Het veranderende mens- en wereldbeeld van de renaissance en het begin van een nieuwe
wetenschappelijke belangstelling.
- De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de klassieke oudheid.
- De protestantse reformatie die splitsing van de christelijke kerk in West-Europa tot gevolg
had.
- Het conflict in de Nederlanden dat resulteerde in de stichting van een Nederlandse staat.
Geschiedenis hoofdstuk 5.1
De Italiaan Sandro Botticelli schilderde omstreeks 1485 de geboorte van Venus, de romeinse godin
van de liefde. Volgens de klassieke mythe is ze geboren uit het schuim van de zee, maar in het
schilderij van Botticelli kwam ze uit een schelp. Hij maakte het schilderij voor de Medici, een familie
van steenrijke textiel handelaren en bankiers in Florence. De Medici lieten in de 15 e eeuw
architecten, beeldhouwers en schilders voor zich werken.
De Italiaanse elites kregen een nieuw mens en wereldbeeld. In de middeleeuwen werd de mens
gezien als slecht en zondig. De wereld was geschapen door God maar kwam daarna in de handen van
de duivel geraakt. De Italiaanse kunstenaars en opdrachtgevers in de 15 e en 16e eeuw zagen de
wereld als Gods schepping, maar zij genoten van de schoonheid. Ze geloofde dat de mensen het
moesten volmaken, dus moesten zich niet afwenden tegen de natuur maar moesten het
perfectioneren.
De Italiaanse kunstenaars bestudeerde het klassieke erfgoed, het nalatenschap van de Grieks-
romeinse cultuur, dat in de vorm van ruïnes en beeldhouwwerken volop in Italië aanwezig was. Ze
probeerde de klassieke kunst te evenaren en overtreffen, daarom noemen we deze tijd de
renaissance (wedergeboorte). De bouwmeester van de vroege renaissance was Filippo Brunelleschi,
hij bouwde met klassieke vormen, zoals zuilen zonder bogen en koepels. Hij was ook de ontdekker
van het perspectief, hij berekende precies hoe voorwerpen kleiner lijken te worden naarmate ze
verder weg zijn. Renaissance schilders maakten realistische, schijnbare driedimensionale schilderijen.
Ze bestudeerde de natuur om het zo goed mogelijk af te beelden. Leonardo da Vinci sneed een
menselijk lichaam doormidden om te zien hoe alles in elkaar zat. Dit soort onderzoeken waren een
voorbeeld van die nieuwe wetenschappelijke belangstelling die begon te ontstaan. Beeldhouwers
onderzochten de houdingen en gezichtsuitdrukkingen van mensen om het levensecht te kunnen
uitbeelden. Geleerden gingen ook de oudheid bestuderen. Schrijvers en denkers zagen klassieke
auteurs als geestverwanten, ze noemde zich humanisten, zij vonden vrijheid en waardigheid van de
mens belangrijk, ze bestudeerde de klassieke teksten om de betekenis te begrijpen.
In de 16e eeuw werd de renaissance over Europa verspreid. Terwijl veel Italiaanse kunstenaars en
humanisten in dienst traden van Europese vorsten, trokken veel buitenlanders naar Italië en keerde
met nieuwe ideeën terug. Het humanisme ontwikkelde zich ten noorden van de Alpen wel anders
dan in Italië, daar hadden de landen nauwelijks een klassiek verleden. Ze richtte zich niet op
herleving van de klassieke oudheid maar op de wedergeboorte van het christendom. De belangrijkste
vertegenwoordiger hiervan was Erasmus. Hij ontdekte wat de kerk leerde niks te maken had met het
zuivere christendom. Hij constateerde dat de bijbel die de kerk gebruikte vol fouten zat.
Geschiedenis hoofdstuk 5.2
in 1415 veroverde Portugal de Marokkaanse havenstad Ceuta. 700 jaar eerder hadden islamitische
strijders spanje en portugal veroverd vanuit Ceuta. Nu begon de uitbreing van activiteiten van
Europeanen buiten Europa Europese expansie. Portugezen voeren langs de Afrikaanse westkust
opzoek naar goud, ze wilde weten waar het goud vandaan kwam dat via de Sahara naar Marroko
kwam. Met deze ontdekkingsreis kwamen ze steeds zuidelijker en vonden de herkomst van het goud.
