Lipiden – hoe dit instuderen?
1. Enkele vragen aangaande de leerstof
1) Algemeen kunnen omschrijven wat vetten of lipiden zijn. (functie)
- Heterogene groep v organische stoffen
- Van belang in de energiehuishouding ve cel
- Als onderdeel vh celmembraan
2) Enkele eigenschappen kunnen weergeven van lipiden.
- Onoplosbaar in water
- Goed oplosbaar in organische oplosmiddelen (bv. Ether => etherextractie)
3) De vetten kunnen indelen in eigenlijke vetten en lipoiden
Vetten:
- Eigenlijke vetten = triglyceriden
- Lipoïden = vetachtige verbindingen
4) De eigenlijke vetten kunnen indelen in vloeibare en vaste vetten.
Vetten:
- Vloeibare vetten (oliën)
- Vaste vetten
5) Vetzuren kunnen indelen naargelang het aantal C-atomen + voorbeelden kunnen geven.
- Korteketenvetzuren:
1-4 C-atomen (bijvoorbeeld: boterzuur – 4 C-atomen)
- Middelketenvetzuren:
5-11 C-atomen (bijvoorbeeld: octaanzuur – 8 C-atomen)
- Langketenvetzuren:
min. 12 C – atomen (bijvoorbeeld: linolzuur – 18 C-atomen)
6) Vetzuren kunnen indelen naargelang de verzadigingsgraad + voorbeelden kunnen geven.
- Geen dubbele bindingen aanwezig:
= verzadigde vetzuren = verzadigde vetten (vb vet in vlees)
vb. laurinezuur (12 C-atomen)
- 1 dubbele binding aanwezig:
= mono-onverzadigde vetzuren
= onverzadigde vetten (vb olijfolie, avocado)
vb. palmitoleïnezuur (16 C-atomen en 1 dubbele binding)
- Meerdere dubbele bindingen aanwezig:
= poly-onverzadigde vetzuren
= onverzadigde vetten (vb visolie)
vb. linoleenzuur (18 C-atomen en 3 dubbele bindingen)
1
, 7) Tabel 1 : verhaallijn pagina 6 kennen! Ook de voorstellingswijzen van de vetzuren.
8) Tabel 2 : verhaallijn pagina 7 kennen! Ook de voorstellingswijzen van de vetzuren.
9) Kunnen weergeven hoe een vetzuur op verschillende manieren kan voorgesteld worden.
- triviale naam (boterzuur)
- brutoformule (C4H8O2 )
- verkorte structuurformule ( H 3 C−( C H 2 )2−COOH )
- specifieke notatie voor vetzuren: C4:0
2
1. Enkele vragen aangaande de leerstof
1) Algemeen kunnen omschrijven wat vetten of lipiden zijn. (functie)
- Heterogene groep v organische stoffen
- Van belang in de energiehuishouding ve cel
- Als onderdeel vh celmembraan
2) Enkele eigenschappen kunnen weergeven van lipiden.
- Onoplosbaar in water
- Goed oplosbaar in organische oplosmiddelen (bv. Ether => etherextractie)
3) De vetten kunnen indelen in eigenlijke vetten en lipoiden
Vetten:
- Eigenlijke vetten = triglyceriden
- Lipoïden = vetachtige verbindingen
4) De eigenlijke vetten kunnen indelen in vloeibare en vaste vetten.
Vetten:
- Vloeibare vetten (oliën)
- Vaste vetten
5) Vetzuren kunnen indelen naargelang het aantal C-atomen + voorbeelden kunnen geven.
- Korteketenvetzuren:
1-4 C-atomen (bijvoorbeeld: boterzuur – 4 C-atomen)
- Middelketenvetzuren:
5-11 C-atomen (bijvoorbeeld: octaanzuur – 8 C-atomen)
- Langketenvetzuren:
min. 12 C – atomen (bijvoorbeeld: linolzuur – 18 C-atomen)
6) Vetzuren kunnen indelen naargelang de verzadigingsgraad + voorbeelden kunnen geven.
- Geen dubbele bindingen aanwezig:
= verzadigde vetzuren = verzadigde vetten (vb vet in vlees)
vb. laurinezuur (12 C-atomen)
- 1 dubbele binding aanwezig:
= mono-onverzadigde vetzuren
= onverzadigde vetten (vb olijfolie, avocado)
vb. palmitoleïnezuur (16 C-atomen en 1 dubbele binding)
- Meerdere dubbele bindingen aanwezig:
= poly-onverzadigde vetzuren
= onverzadigde vetten (vb visolie)
vb. linoleenzuur (18 C-atomen en 3 dubbele bindingen)
1
, 7) Tabel 1 : verhaallijn pagina 6 kennen! Ook de voorstellingswijzen van de vetzuren.
8) Tabel 2 : verhaallijn pagina 7 kennen! Ook de voorstellingswijzen van de vetzuren.
9) Kunnen weergeven hoe een vetzuur op verschillende manieren kan voorgesteld worden.
- triviale naam (boterzuur)
- brutoformule (C4H8O2 )
- verkorte structuurformule ( H 3 C−( C H 2 )2−COOH )
- specifieke notatie voor vetzuren: C4:0
2
