Leerproblemen: signalering en interventie - college 1, 9 februari 2022
evidence based research
Literatuur zijn losse artikelen - je moet vooral lezen en zoeken naar de dingen die relevant
zouden zijn in de praktijk.
Evidence based werken is niet zo simpel als een recept.
Je komt geen probleem tegen waar je direct een oplossing voor heb, je hebt altijd een
weging tussen verschillende aspecten.
Er is NOOIT een goed antwoord, gebaseerd op uitkomsten kan je verschillende antwoorden
geven. Jij bent zelf verantwoordelijk voor je keuzes in de praktijk, dat je zelf de tools
daarvoor hebt.
Research based: bepaalde dingen zijn gekenmerkt als belangrijk - je kan het dus koppelen
aan de literatuur. Je moet daarbij altijd kritisch kijken naar de informatie die je voor je neus
krijgt.
Wetenschappelijk onderzoek gehad en je hebt werkelijk het effect ergens van kunnen
meten.
Benaderingen
- diagnostisch voorschrijvende benadering
We geven deze classificatie (iemand heeft ADHD) en daaruit concluderen we dat
deze behandeling nodig is.
Diagnose van een bepaalde conditie (hier wordt altijd de DSM voor gebruikt) de
interventie wordt bepaald door de diagnose die is gesteld.
De problematische aanname is dat de diagnose altijd tot een passende interventie
leidt - dit gaat echter niet altijd op. Een diagnose is niet het handvat waarmee je in de
praktijk heel veel opschiet, een diagnose kan niks verklaren. We hebben alleen een
verzameling van eigenschappen/kenmerken genomen die tot de diagnose leiden.
Probleem - wait and fail: kinderen die nog niet voldoen aan de eisen voor de
diagnose worden pas geholpen als het erger is geworden, maar dan is de situatie
mogelijk al te erg geworden.
Om classificaties te maken moet je aan eisen te voldoen. Voldoe je er niet aan, dan
wordt het probleem erger en voldoe je later wel aan de eisen.
- handelingsgerichte diagnostiek
Focus op uiteindelijk een advies kunnen geven om te kunnen handelen.
- Uitgangspunten
1. Systematische procedures → altijd evidence-based gewerkt
2. gericht op advisering
3. transactioneel referentiekader → kijken naar kind en interactie met omgeving
4. samenwerking in systeem is cruciaal (school, ouders, kind) (onstaan en instand)
5. Aandacht voor positieve kenmerken.
intakefase-strategefase-onderzoeksfase/integratieaanbevelingsfase/adviesfase/interv
entie en evaluatie van interventie
, - oplossingsgerichte benadering
4 stappen:
1. probleem identificeren
2. definiëren probleem = op welke vlakken doet het probleem zich voor
3. interventie selecteren of ontwerpen
4. interventie uitvoeren en de effecten evalueren/monitoren > zijn we “gelukkig” top
niks meer doen, anders passen we het aan.
- Er wordt verwacht dat je heel snel kan reageren op een probleem omdat je het
verschil ziet tussen de verwachting en de daadwerkelijke prestatie.
- probleem is een discrepantie tussen verwachtte en daadwerkelijke prestaties
- effectiviteit wordt getest
Diagnostiek:
BELANGRIJK een klacht is niet hetzelfde als een probleem. Als een docent een probleem
uit moet je deze eerst toetsen om te kijken of dat daadwerkelijk het probleem is. Je moet
nagaan of de opmerking daadwerkelijk klopt.
Een probleem hoeft ook niet gelijk een classificatie te zijn. Je kan moeite met iets hebben
(probleem) zonder dan gelijk een stoornis te moeten hebben.
Classificaties
Een DSM classificatie is iets anders dan een ziekte - bij ziektes heb je vaak een specifieke
verschijning als een oorzaak. Maar willen we dat in problemen die zich in emotie en gedrag
uiten.
In nederland gebruiken we de DSM, interessant om de andere varianten te vergelijken om
zo de verschillende denkwijzen ook te herkennen.
DSM heeft wat meer specialisatie - de behoefte aan specialistische kennis heeft zich
mogelijk meer geuit in de DSM wat de DSM mogelijk dus interessanter heeft gemaakt voor
ons in Nederland.
Specifieke leerstoornis = Moeite met het aanleren en gebruiken van schoolse
vaardigheden
- is hardnekkig en moet meer dan 6 maanden bestaan
- substantieel en meetbaar slechter zijn
- vergeleken worden met de leeftijd (moet passend zijn voor het verwachte niveau)
- significant negatieve invloed op schoolresultaten
Het probleem ontwikkelt zich tijdens schooljaren, maar het kan zo zijn dat het zich pas uit in
situaties die meer belasting leveren (denk aan een tijdslimiet op een toets).
NB: je baseert je op een synthese - je bekijkt meerdere testen en aspecten en voegt dat
samen tot een geheel dat je tegen elkaar moet afwegen.
Je moet ook bekijken waar het probleem zich bevindt, je kijkt naar het probleem in rekenen
maar ook waar precies bij rekenen. specificeren.
,in ontwikkeling
typische ontwikkeling is
leerproblemen:
- ander ontwikkelingstempo
- ander ontwikkelingspatroon
- ander primair probleem
belangrijk voor prognose voor behandeling
comorbiditeit - het bestaan van meerdere stoornissen.
In 30 tot 60% van de gevallen is er sprake van problemen in meerdere domeinen. Dit zorgt
ervoor dat de simpele benadering van hee hier ligt het probleem en daar werken we aan niet
meer opgaat.
Belangrijk om hierover na te denken; hoe komt het dat dit bij elkaar voorkomt. Is het dat het
kind zolang achterblijft dat zich andere problemen ontwikkelen? Depressie vanwege het
gevoel van mislukken? Niet slagen en daarmee verliezen van motivatie?
wat en hoe interacteren bepaalde dingen met elkaar
Evidence based assessment
Gebaseerd op nieuwe informatie beslis je welke info je mist, en zo kom je bij een volledig
beeld uit en handel je daarop. → iteractief
onderzoek
- constructen
- methodes en instrumenten
- proces
beslissingsproces en iteratief
Hypothese toetsend model
We hebben een vermoeden - we verzamelen data - hiermee bevestigen of ontkrachten we
het vermoeden.
Is lastiger - je moet meerdere hypothesen toetsen die met elkaar in contrast zijn
, Gestandaardiseerde tests
Deze bieden een interpretatie. In onderwijs wordt vaak gebruik gemaakt van deze testen om
gegevens te achterhalen.
Nadeel: biedt geen handvatten voor interventie - dit is onhandig omdat je het gebruikt om te
kijken wat je moet doen.
Eigenschappen:
- gestandaardiseerd: duidelijke regels dat je weet wat je gaat doen iedereen neemt het op
eenzelfde manier af
- betrouwbaar: het meet voor iedreen hetzelfde
- goede normen
- efficiënt
- valide, meet het wat je wilt meten
In Nederland hebben we de cotan - kan ik daadwerkelijke voorspellingen doen over hoe een
kind er over een paar jaar bij zit.
Cotan beoordeling
1. Uitgangspunten testconstructie
2. Kwaliteit van het testmateriaal
3. Kwaliteit van de handleiding
4. Normen
5. Betrouwbaarheid
6. Begripsvaliditeit
7. Criteriumvaliditeit
Intelligentietest
Er zijn bizar veel factoren die meespelen in de uitkomsten van de testen.
Dat iemand iets niet goed doet op een test betekent niet dat iemand het niet zou kunnen.
Intelligentie staat niet gelijk aan jouw leerpotentieel. Zo’n test brengt het niveau van prestatie
op dat moment in kaart.
Elk leerprobleem kan je score op een test beïnvloeden. (Mogelijkheid: leerproblemen
kunnen het leren beïnvloeden en de cognitieve ontwikkeling beïnvloeden)
Discrepantiecriterium: er zou geen verschil zijn tussen groepen.
Dynamische tests: geeft training binnen de testsituatie - dit kan je ook standaardiseren.
(Hierover later meer)
Screening test = identificeren van risico kinderen
- onderdeel van RTI response to intervention
- kan je op verschillende niveaus inzetten
- deze worden ook vaak gebruikt als een startpunt voor een onderzoek
evidence based research
Literatuur zijn losse artikelen - je moet vooral lezen en zoeken naar de dingen die relevant
zouden zijn in de praktijk.
Evidence based werken is niet zo simpel als een recept.
Je komt geen probleem tegen waar je direct een oplossing voor heb, je hebt altijd een
weging tussen verschillende aspecten.
Er is NOOIT een goed antwoord, gebaseerd op uitkomsten kan je verschillende antwoorden
geven. Jij bent zelf verantwoordelijk voor je keuzes in de praktijk, dat je zelf de tools
daarvoor hebt.
Research based: bepaalde dingen zijn gekenmerkt als belangrijk - je kan het dus koppelen
aan de literatuur. Je moet daarbij altijd kritisch kijken naar de informatie die je voor je neus
krijgt.
Wetenschappelijk onderzoek gehad en je hebt werkelijk het effect ergens van kunnen
meten.
Benaderingen
- diagnostisch voorschrijvende benadering
We geven deze classificatie (iemand heeft ADHD) en daaruit concluderen we dat
deze behandeling nodig is.
Diagnose van een bepaalde conditie (hier wordt altijd de DSM voor gebruikt) de
interventie wordt bepaald door de diagnose die is gesteld.
De problematische aanname is dat de diagnose altijd tot een passende interventie
leidt - dit gaat echter niet altijd op. Een diagnose is niet het handvat waarmee je in de
praktijk heel veel opschiet, een diagnose kan niks verklaren. We hebben alleen een
verzameling van eigenschappen/kenmerken genomen die tot de diagnose leiden.
Probleem - wait and fail: kinderen die nog niet voldoen aan de eisen voor de
diagnose worden pas geholpen als het erger is geworden, maar dan is de situatie
mogelijk al te erg geworden.
Om classificaties te maken moet je aan eisen te voldoen. Voldoe je er niet aan, dan
wordt het probleem erger en voldoe je later wel aan de eisen.
- handelingsgerichte diagnostiek
Focus op uiteindelijk een advies kunnen geven om te kunnen handelen.
- Uitgangspunten
1. Systematische procedures → altijd evidence-based gewerkt
2. gericht op advisering
3. transactioneel referentiekader → kijken naar kind en interactie met omgeving
4. samenwerking in systeem is cruciaal (school, ouders, kind) (onstaan en instand)
5. Aandacht voor positieve kenmerken.
intakefase-strategefase-onderzoeksfase/integratieaanbevelingsfase/adviesfase/interv
entie en evaluatie van interventie
, - oplossingsgerichte benadering
4 stappen:
1. probleem identificeren
2. definiëren probleem = op welke vlakken doet het probleem zich voor
3. interventie selecteren of ontwerpen
4. interventie uitvoeren en de effecten evalueren/monitoren > zijn we “gelukkig” top
niks meer doen, anders passen we het aan.
- Er wordt verwacht dat je heel snel kan reageren op een probleem omdat je het
verschil ziet tussen de verwachting en de daadwerkelijke prestatie.
- probleem is een discrepantie tussen verwachtte en daadwerkelijke prestaties
- effectiviteit wordt getest
Diagnostiek:
BELANGRIJK een klacht is niet hetzelfde als een probleem. Als een docent een probleem
uit moet je deze eerst toetsen om te kijken of dat daadwerkelijk het probleem is. Je moet
nagaan of de opmerking daadwerkelijk klopt.
Een probleem hoeft ook niet gelijk een classificatie te zijn. Je kan moeite met iets hebben
(probleem) zonder dan gelijk een stoornis te moeten hebben.
Classificaties
Een DSM classificatie is iets anders dan een ziekte - bij ziektes heb je vaak een specifieke
verschijning als een oorzaak. Maar willen we dat in problemen die zich in emotie en gedrag
uiten.
In nederland gebruiken we de DSM, interessant om de andere varianten te vergelijken om
zo de verschillende denkwijzen ook te herkennen.
DSM heeft wat meer specialisatie - de behoefte aan specialistische kennis heeft zich
mogelijk meer geuit in de DSM wat de DSM mogelijk dus interessanter heeft gemaakt voor
ons in Nederland.
Specifieke leerstoornis = Moeite met het aanleren en gebruiken van schoolse
vaardigheden
- is hardnekkig en moet meer dan 6 maanden bestaan
- substantieel en meetbaar slechter zijn
- vergeleken worden met de leeftijd (moet passend zijn voor het verwachte niveau)
- significant negatieve invloed op schoolresultaten
Het probleem ontwikkelt zich tijdens schooljaren, maar het kan zo zijn dat het zich pas uit in
situaties die meer belasting leveren (denk aan een tijdslimiet op een toets).
NB: je baseert je op een synthese - je bekijkt meerdere testen en aspecten en voegt dat
samen tot een geheel dat je tegen elkaar moet afwegen.
Je moet ook bekijken waar het probleem zich bevindt, je kijkt naar het probleem in rekenen
maar ook waar precies bij rekenen. specificeren.
,in ontwikkeling
typische ontwikkeling is
leerproblemen:
- ander ontwikkelingstempo
- ander ontwikkelingspatroon
- ander primair probleem
belangrijk voor prognose voor behandeling
comorbiditeit - het bestaan van meerdere stoornissen.
In 30 tot 60% van de gevallen is er sprake van problemen in meerdere domeinen. Dit zorgt
ervoor dat de simpele benadering van hee hier ligt het probleem en daar werken we aan niet
meer opgaat.
Belangrijk om hierover na te denken; hoe komt het dat dit bij elkaar voorkomt. Is het dat het
kind zolang achterblijft dat zich andere problemen ontwikkelen? Depressie vanwege het
gevoel van mislukken? Niet slagen en daarmee verliezen van motivatie?
wat en hoe interacteren bepaalde dingen met elkaar
Evidence based assessment
Gebaseerd op nieuwe informatie beslis je welke info je mist, en zo kom je bij een volledig
beeld uit en handel je daarop. → iteractief
onderzoek
- constructen
- methodes en instrumenten
- proces
beslissingsproces en iteratief
Hypothese toetsend model
We hebben een vermoeden - we verzamelen data - hiermee bevestigen of ontkrachten we
het vermoeden.
Is lastiger - je moet meerdere hypothesen toetsen die met elkaar in contrast zijn
, Gestandaardiseerde tests
Deze bieden een interpretatie. In onderwijs wordt vaak gebruik gemaakt van deze testen om
gegevens te achterhalen.
Nadeel: biedt geen handvatten voor interventie - dit is onhandig omdat je het gebruikt om te
kijken wat je moet doen.
Eigenschappen:
- gestandaardiseerd: duidelijke regels dat je weet wat je gaat doen iedereen neemt het op
eenzelfde manier af
- betrouwbaar: het meet voor iedreen hetzelfde
- goede normen
- efficiënt
- valide, meet het wat je wilt meten
In Nederland hebben we de cotan - kan ik daadwerkelijke voorspellingen doen over hoe een
kind er over een paar jaar bij zit.
Cotan beoordeling
1. Uitgangspunten testconstructie
2. Kwaliteit van het testmateriaal
3. Kwaliteit van de handleiding
4. Normen
5. Betrouwbaarheid
6. Begripsvaliditeit
7. Criteriumvaliditeit
Intelligentietest
Er zijn bizar veel factoren die meespelen in de uitkomsten van de testen.
Dat iemand iets niet goed doet op een test betekent niet dat iemand het niet zou kunnen.
Intelligentie staat niet gelijk aan jouw leerpotentieel. Zo’n test brengt het niveau van prestatie
op dat moment in kaart.
Elk leerprobleem kan je score op een test beïnvloeden. (Mogelijkheid: leerproblemen
kunnen het leren beïnvloeden en de cognitieve ontwikkeling beïnvloeden)
Discrepantiecriterium: er zou geen verschil zijn tussen groepen.
Dynamische tests: geeft training binnen de testsituatie - dit kan je ook standaardiseren.
(Hierover later meer)
Screening test = identificeren van risico kinderen
- onderdeel van RTI response to intervention
- kan je op verschillende niveaus inzetten
- deze worden ook vaak gebruikt als een startpunt voor een onderzoek
