Inleiding communicatiewetenschap – deeltentamen 1
Week 1: introductie
Wat is een theorie:
Definitie: een geïnformeerde gok doen om een fenomeen te verklaren
→ ideeën over een verklaring
Connectie en relaties tussen begrippen begrijpen
Toetsbare voorspellingen
3 metaforen over theorie:
1. ‘Theories as nets’ → je hebt theorieën nodig om de wereld te begrijpen.
2. ‘Theories as lenses’ → theorieën beïnvloeden hoe we bepaalde dingen zien (leggen de
nadruk op bepaalde aspecten).lm
3. ‘Theories as maps’ → theorieën nodig om ons te leiden, dus laten zien hoe dingen
werken en aan elkaar gerelateerd zijn.
2 hoofdperspectieven:
1. Objectief perspectief → 1 waarheid, observeren, verklaren van menselijk gedrag
2. Interpretatieve perspectief → niet 1 waarheid, subjectief, meerdere interpretaties
Determinisme:
- Objectieve wetenschap: gedrag wordt bepaald door de voorspellers
- Interpretatieve wetenschap: vrije keuze van gedrag in bepaalde situaties
Machtige media:
- Ontwikkeling van massamedia
Drukpers, Radio, film, Videogames Computer, Mobiele
kranten, boeken televisie internet media
- Er kunnen ook sterke reacties ontstaan op media
Propaganda (de eerste wereldoorlog)
War of the worlds (1938)
Radio documentaire/programma
Mensen dachten dat het echt was
Begin van het programma gemist
Veel impact/effect gehad op mensen
Empirische cyclus: Observeren:
- Idee verklaren
- Empirisch
Evalueren: Inductie:
- Nieuwe hypothese - Algemene regel
- Beperkingen bespreken
Deductie:
- Specifieke regel
Testen: - Hypothese opstellen
- Meetbaar maken
- Waar/niet waar
, Week 2: Cultivatietheorie en social learningtheorie
Cultivatietheorie → George Gerbner
Bedacht in de jaren ’60
Media laat ons een bepaalde werkelijkheid zien
Het verandert je blik op de wereld
Onderzoek naar de TV wereld:
- Inhoudsanalyse
- Zoeken naar terugkerende en overkoepelende patronen van TV-inhoud
Mannen vaker betrokken bij geweld
Vrouwen zijn vaker slachtoffer
First-order effect:
- Inschattingen van hoe vaak iets voorkomt of hoe waarschijnlijk iets is
- Door TV → denk je dat iets vaker voorkomt dan het daadwerkelijk is
Geweld, strafblad
Second-order effect:
- Geloof zoals stereotypen
- Ideeën over gender rollen
- Door het nieuws te kijken → slechte wereld
Fictie toont tegenovergestelde → goede wint van het slechte
(“just world” geloof)
Onderzoek naar cultivatie:
- Light viewers (kijken minder dan 2 uur per dag naar de TV)
- Heavy viewers (kijken meer dan 4 uur per dag naar de TV)
- Verschil is cultivatie differentiaal
Mainstreaming → verschillen tussen mensen met sociale verschillen zoals inkomen
verdwijnen bij de heavy viewers
Resonantie → als de TV-wereld overeenkomt met de echte wereld zijn er sterkere effecten bij
veel TV kijken
Cultivatie effecten:
- Het geheel van media cultiveert na herhaalde blootstelling over langere tijd een
gedeelde kijk op de wereld → “kleine druppel effecten”
Kritiek op de cultivatietheorie:
- Causaliteit (samenhang) is moeilijk aan te tonen → geen experiment
- Geen zekerheid of de TV de oorzaak is
- Veel mediakeuze zoals netflix
Social learningtheorie → Hoe leren mensen gedrag?
Door zelf te proberen
Anderen te observeren = ‘observational learning’
Kan ook door media personages komen
Bobo Doll experimenten:
Week 1: introductie
Wat is een theorie:
Definitie: een geïnformeerde gok doen om een fenomeen te verklaren
→ ideeën over een verklaring
Connectie en relaties tussen begrippen begrijpen
Toetsbare voorspellingen
3 metaforen over theorie:
1. ‘Theories as nets’ → je hebt theorieën nodig om de wereld te begrijpen.
2. ‘Theories as lenses’ → theorieën beïnvloeden hoe we bepaalde dingen zien (leggen de
nadruk op bepaalde aspecten).lm
3. ‘Theories as maps’ → theorieën nodig om ons te leiden, dus laten zien hoe dingen
werken en aan elkaar gerelateerd zijn.
2 hoofdperspectieven:
1. Objectief perspectief → 1 waarheid, observeren, verklaren van menselijk gedrag
2. Interpretatieve perspectief → niet 1 waarheid, subjectief, meerdere interpretaties
Determinisme:
- Objectieve wetenschap: gedrag wordt bepaald door de voorspellers
- Interpretatieve wetenschap: vrije keuze van gedrag in bepaalde situaties
Machtige media:
- Ontwikkeling van massamedia
Drukpers, Radio, film, Videogames Computer, Mobiele
kranten, boeken televisie internet media
- Er kunnen ook sterke reacties ontstaan op media
Propaganda (de eerste wereldoorlog)
War of the worlds (1938)
Radio documentaire/programma
Mensen dachten dat het echt was
Begin van het programma gemist
Veel impact/effect gehad op mensen
Empirische cyclus: Observeren:
- Idee verklaren
- Empirisch
Evalueren: Inductie:
- Nieuwe hypothese - Algemene regel
- Beperkingen bespreken
Deductie:
- Specifieke regel
Testen: - Hypothese opstellen
- Meetbaar maken
- Waar/niet waar
, Week 2: Cultivatietheorie en social learningtheorie
Cultivatietheorie → George Gerbner
Bedacht in de jaren ’60
Media laat ons een bepaalde werkelijkheid zien
Het verandert je blik op de wereld
Onderzoek naar de TV wereld:
- Inhoudsanalyse
- Zoeken naar terugkerende en overkoepelende patronen van TV-inhoud
Mannen vaker betrokken bij geweld
Vrouwen zijn vaker slachtoffer
First-order effect:
- Inschattingen van hoe vaak iets voorkomt of hoe waarschijnlijk iets is
- Door TV → denk je dat iets vaker voorkomt dan het daadwerkelijk is
Geweld, strafblad
Second-order effect:
- Geloof zoals stereotypen
- Ideeën over gender rollen
- Door het nieuws te kijken → slechte wereld
Fictie toont tegenovergestelde → goede wint van het slechte
(“just world” geloof)
Onderzoek naar cultivatie:
- Light viewers (kijken minder dan 2 uur per dag naar de TV)
- Heavy viewers (kijken meer dan 4 uur per dag naar de TV)
- Verschil is cultivatie differentiaal
Mainstreaming → verschillen tussen mensen met sociale verschillen zoals inkomen
verdwijnen bij de heavy viewers
Resonantie → als de TV-wereld overeenkomt met de echte wereld zijn er sterkere effecten bij
veel TV kijken
Cultivatie effecten:
- Het geheel van media cultiveert na herhaalde blootstelling over langere tijd een
gedeelde kijk op de wereld → “kleine druppel effecten”
Kritiek op de cultivatietheorie:
- Causaliteit (samenhang) is moeilijk aan te tonen → geen experiment
- Geen zekerheid of de TV de oorzaak is
- Veel mediakeuze zoals netflix
Social learningtheorie → Hoe leren mensen gedrag?
Door zelf te proberen
Anderen te observeren = ‘observational learning’
Kan ook door media personages komen
Bobo Doll experimenten:
