samenvatting privaat recht

PRIVAAT RECHT
LES 1
 Persoon recht: ‘vakgebied dat betrekking heeft op de status en de bescherming van
de persoon als enkeling’.
o Deel van het burgerlijkrecht
o Wie een persoon is en wat zijn rechten en plichten zijn
 Familierecht: ‘rechtsgebied binnen het burgerlijk recht dat de regels omvat
betreffende de privaatrechtelijke verhoudingen tussen personen, zoals huwelijk
geregistreerd partnerschap, echtscheiding, alimentatie en adoptie.
o Regelt het statuut van de verhoudingen gebaseerd op de afstamming en de
levensgemeenschappen van de gemeenschap




BEGRIPPEN
Persoon: ‘elke entiteit die drager kan zijn van rechten en plichten’
Hoe baken we het persoonsrecht af, wie is een persoon.
Als we baseren op intelligentie zijn dit dan enkel mensen, sommige dieren zijn intelligenter dan
mensen bv dolfijnen, olifanten, kraaien, schaakcomputer, machinale benen...
Waze: app, gaat op basis van info constant de route wijzigen naar de korstte route. Ook beschouwen
als persoon?
Grens gesteld op een natuurlijk, een echt persoon

1.NATUURLIJKE PERSOON  CRITERIUM: MENS ZIJN
Vroeger onderscheid tussen mensen die wel en mensen die niet aan het juridisch leven kunnen
deelnemen. Figuur van de burgerlijke dood: de rechter, de rechter kan je mensheid afnemen en
word je voortaan als ding/ object beschouwd. Gevaar voor roven, doden... geen straf op want
geen mens
--> afgeschaft door discussie met de verenigde staten
Textiel gemaakt door slaven in de Verenigde staten
Deden eigenlijk hetzelfde bij de burgerlijke dood => afgeschaft
Vroeger ook dieren betrokken op in het juridisch leven, vroeger belande de hond in de cel in de
plaats van het baasje. Legde een bekentenis af, een echt proces zoals bij de mens. In het vonnis
goederen (welke goederen?) worden weggenomen
--> nu dieren geen rechten en verantwoordelijkheid

, Oprichten van de bvba/Bv: er wordt een vennootschap opgericht waarbij gelden en
goederen worden ingestoken, maar je kan het niet kwijt raken tenzij hetgeen wat je erin
stopt.

2. DE RECHTSPERSOON OMWILLE VAN TWEE NODEN:
a. Kapitaal samenbrengen
b. Aansprakelijkheid beperken
Als er iets gebeurt valt de fictieve persoon, de fysieke personen worden niet geraakt
Ten hoogste het bedrag dat ze zelf in de rechtspersoon gestoken hebben, opkomst van
de commerciële vennootschap
Rechtspersoon: groepering van personen en/ of middelen die aan het rechtsverkeer kan
deelnemen als drager van subjectieve rechten en plichten
19de eeuw: ontstaan
 Nood aan systeem voor kapitaalopbouw: oprichten van vennootschappen
met aandelen
 Nood aan beperking van aansprakelijkheid: te veel op de initiatiefnemers
--> ontstaan van een aperte persoon, los van de mens
Onderscheid tussen
--> publiekrechtelijke rechtspersonen
 Gemeenschappen
 Gewesten
 Lokale besturen
 Bpost
 Proximus
Zij dienen het algemeen belang waarvoor ze specifieke bevoegdheden krijgen
 Belastingen heffen
 Bindende reglementen opstellen
 Onteigen
Vaak onduidelijkheid of het om een privaatrechtelijke dan we een publiekrechtelijke
rechtspersoon gaat
--> regel: de helft + 1 van de aandelen bij de overheid = publiek rechterlijke rechtspersoon
--> privaatrechtelijke rechtspersonen
 Commerciële
o BV/ besloten vennootschap
o Niet- commerciële

, 1. VZW/ vereniging zonder winstoogmerk

Kan niet zomaar opgestart worden:
 Opmaak statuten: gepubliceerd in Belgisch staatsblaf
 Neerleggen dossier: rechtbank
 --> als je dit niet goed doet ben je feitelijke vereniging
Geen aansprakelijkheidsbeperking: persoonlijk verantwoordelijk voor de daden die
je stelt in naam van de vereniging
Voorbeeld: jeugdverenigingen
Vakbonden willen geen rechtspersoonlijkheid redenen:
- stakingen zouden via de rechtbank kunnen worden tegenhouden
- financiële gegevens openbaar
- financiële aansprakelijkheid (schadevergoeding ter gevolgde van stakingen)

LES 2

NATUURLIJKE PERSOON

Hangt af van het biologische: menselijk lichaam en menselijk leven


BESCHERMING VAN DE FYSIEKE INTEGRITEIT
Belangrijk aspect: menselijk lichaam



1.BESCHERMING TEGEN DERDEN: BESCHERMING VAN DE FYSIEKE INTEGRITEIT TEGEN
INMENGING DPR DERDEN
-> algemene regel: het lichaam is onschendbaar
Maar rekening houden met




PRIVAATRECHT: GEEN ENKEL INDIVIDU MAG DE FYSIEKE INTEGRITEIT VAN IEMAND
ANDERS SCHENDEN (INDIVIDU EN INDIVIDU)



--> kan op geen enkele manier de persoon dwingen
--> werken op een vermoeden dna-analyse
--> toestemming (bv bij contactsporten)
--> geoorloofde medische ingreep – voorwaarden
1. Er moet een medische noodzaak zijn

, a. Preventief (vaccinatie, borstamputatie)
b. Diagnostisch (onderzoeken, kijkoperaties)
c. Curatief (operaties)
2. Er moet een redelijke proportie bestaan tussen het medisch risico waarmee
de ingreep gepaard gaat en het gunstig resultaat dat het kan opleveren
3. De geneeskunde moet worden beoefend volgens de regels van de kunst met
gebruikmaking van recente wetenschappelijke kennis en moderne medische
technieken
4. De patiënt moet, na geïnformeerd te zijn, vrij toestemmen in de behandeling
(informed consent)
Rechter heeft koning een dwangsom opgelegd om hem zo onrechtstreeks te dwingen




PUBLIEK RECHT: HET ALGEMEEN BELANG WEEGT ZWAARDER DOOR DAN HET INDIVIDUEEL
BELANG WAARDOOR DWANGMAATREGELEN MOGELIJK ZIJN (INDIVIDU EN OVERHEID)



(algemeen belang kan groter zijn dan privaatbelang -> kan leiden tot dwangmaatregelen ->
schending van de fysieke persoon)
--> verplichte vaccinatie tegen polio
--> gedwongen opname van geesteszieken
--> patrouilleren en arrestatie
--> douanecontroles
Schending van de fysieke integriteit is slechts mogelijk onder bepaalde voorwaarden:
1. Legaliteit: staat het in de wet?
2. Finaliteit dient het een democratisch doel?
3. Proportionaliteit: is het in verhouding tot het beoogde doel?


ZELFBESCHIKKINGSRECHT: ZEGGENSCHAP OVER JE EIGEN LICHAAM



Evolutie
- Vroeger: weinig zelfbeschikkingsrecht omwille van het katholieke geloof
- Gaandeweg steeds meer zelfbeschikkingsrecht
Door katholiek geloof