samenvatting informatiesystemen (2022)

Digitale informatiesystemen: semester 1

Hoofdstuk 0: inleiding:

ICT: informatie-en communicatietechnologie
 Heeft belangrijke plaats in economie en maatschappij verworven
o Dagelijks leven: smartphones, social media
o Bedrijven en overheid: meer geavanceerde diensten en producten leveren,
sneller geïnformeerd te zijn over hun omgeving en competitief te zijn
belangrijk voor econoom en bedrijfskundige om inzichten te hebben in
de huidige en toekomstige toepassingen van ICT
 3 termen:
o Information society: is een samenleving die een verregaande toegang
heeft tot en makkelijke verspreiding van digitale informatie
 zonder die toegang zouden bedrijven,… onderhevig zijn aan
ernstige storingen in hun dagelijkse werking
 probleem: wie heeft toegang tot welke info? Wie is de “eigenaar”
van informatie?
o Information economy: veel spelers in de economie zijn afhankelijk van het
verzamelen, opslaan, en uitwisselen van informatie. (vb. Media, banken,
luchtvaart) informatie als bepalende factor
o Information age: verschillende tijdperken gedefinieerd op basis van de
belangrijkste grondstoffen, het informatietijdperk wordt zo genoemd om
de macht aan te duiden die gepaard gaat met controle over informatie

Informatiesystemen: systemen gericht op het verwerken van data tot
informatie, hiervoor wordt hardware en software gebruikt (systemen die
bedrijfskundige relevante info vertrekken (over klanten, producten,…))

Beleidsinformatica: wetenschappelijke discipline gericht op de studie van de
toepassingen van de ICT in de bedrijfskundige of economische context,
bestudeert hoe organisaties ICT kunnen inzetten om te innoveren, hoe soorten
informatiesystemen gebouwd kunnen worden,… (nl: bedrijfskundige
informatica)

Primaire activiteiten van een organisatie: activiteiten die rechtstreeks
betrekking hebben op het productieproces van het product of de dienst v/e
organisatie.
 Producten van niet-bedrijfskundige aard: eerder ingenieurs en
ontwerpwetenschappers die kennis hebben van ontwerp en productie
 Bedrijfskundige producten: kennis wel bedrijfskundig (financiële producten,…)



Secundaire activiteiten: ondersteunende en organisatorische context waarin
de primaire activiteiten worden uitgevoerd (bv accounting, HRM, logistiek) ookal
is hun product niet in de sector gesitueerdbedrijfskundige aard


1
Emilia Van Bruggen TEW 1e bachelor

,Beleidsinformatica is gericht op secundaire en primaire activiteiten van
bedrijfskundige aard
Bestudeert eerder hoe grote organisaties met complexe ICT-systemen omgaan
meer potentieel om nieuwe oplossingen/innovaties te bedenken (evolutie van
verandering)

’60: softwarecrisis: beleidsinformatica moest oplossing bieden.

Ontstaan beleidsinformatica 50 jaar geleden:
 Toenemend belang ICT in bedrijfskunde
 Grote (kennis-kloof tussen bedrijfskundigen en programmeurs
beleidsinformatica vormt brug tussen bedrijfskunde en ICT
 Zoals architect: bepaalt vereisten bouwheer, ontwerpt huis dat gebouwd wordt
door loodgieters,…
nog steeds kloof tussen bedrijfskundige en technici, maar kleiner, ICT is ook
meer toegankelijk (financieel en gebruiksgemak)

beleidsinformatica deelgebieden:
 Eerste deelgebied: gericht op bouwen van informatiesystemen: functioneel-
constructieve kloof (valt grote deels samen met kenniskloof): beschrijft de
essentie van het ontwerpen van artefacten:
o Functionele laag (F-laag): beschrijft wat de functies of vereisten van het te
ontwerpen artefact moeten zijn (beschrijft wat het moet doen, zonder te
bepalen hoe)
o Constructieve laag (C-laag): beschrijft hoe het artefact deze functies
realiseert (structuur v/h artefact)!mogelijkheden van ICT om wensen te
vervullen
beide lagen maken gebruik van verschillende constructen/primitieven
o Ontwerpproces:
 Systeemanalyse: welke bedrijfskundige vereisten, welke
functionaliteiten? co-creatie: samen bouwen beleidsinformaticus
en bedrijfskundige specialist
 Systeemontwerp: vereisten omzetten in ontwerp van
informatiesysteem (taal technologische specialist)
 Project management: verloopt het invoeren van het
informatiesysteem op tijd en volgens budget?

functioneel-constructieve kloof: duidt op veel voorkomend misverstand:
tussenpersoon (beleidsinformaticus) voert enkel communicatie-of vertaalfunctie
uit, maar hij doet veel meer (doorloopt gans ontwerpproces gebruik makend van
kennis van diverse ontwerpdomeinen)




2
Emilia Van Bruggen TEW 1e bachelor

,  Tweede deelgebied: managementaspecten van informatiesystemen:
o Bestudeert hoe geschikte condities voor bouwen van informatiesysteem
gecreëerd kunnen worden
 IT governance: welke IT-strategie wordt gevolgd in de organisatie?
Welke processen structuren en mechanismen zijn nodig voor een
goed IT beheer? (kwaliteit <->kostprijs)
 IT audit: voldoen de informatiesystemen en geautomatiseerde
processen aan regelgeving opgesteld door de organisatie of
opgelegd door de overheid?
o Mbt IT-strategie: minstens 2 perspectieven:
 Kostengebaseerd: weinig aandacht voor innovatieve
mogelijkheden van ICT( C-laag) focus op kostenefficiënt
realiseren informatienoden
 vertrekken van bedrijfskunde (F-laag)
 Innovatie-perspectief: vertrekken vanuit C-laag (nieuwe
technologische mogelijkheden van ICT-innovaties)

Beleidsinformatica: multidisciplinair karakter:
Zeer breed (hangt samen met brugfunctie): kennis van het bedrijfskundige en
kennis van ICT-kant vereist  breed domein
Raakpunten van disciplines = waaier van problemen
Innoverend en ondersteunend perspectief
 Primair (kern van organisatie)
 Secundair (ondersteunend aan primair)
 Innoverend = vertrekken vanuit nieuwe mogelijkheden van ICT en of deze ook
mogelijkheden bieden op bedrijfskundig gebied rol van ICT wordt groter

Hoofdstuk 1: informatie en informatiesystemen
1.1 Informatie
1.1.1 De rol van informatie bij bedrijfskundige beslissingen
onderbouwde bedrijfskundige beslissingen nemen  juiste informatie nodig
DIKAR-model:
Bv beslissing mbt verbetering marktaandeel
 data moet beschikbaar zijn over huidig aantal verkopen, er moet bepaald
worden hoe gedetailleerd deze data moet zijn (bv leeftijd consumenten)
 relevante informatie moet geaggregeerd worden (bv gem leeftijd klanten)
 men kan conclusies trekken (bv product valt in smaak bij die leeftijd v klanten
doordat…)
 men kan actie ondernemen (bv reclame op gem leeftijd gericht)
 resultaat (bv meer verkopen  cijfers opvolgen en vgln met verrichte
investering

1.1.2 Wat is informatie?
data: ruwe feiten, zonder verdere betekenis of interpretatie (bv getal 18)

informatie: data die een specifieke betekenis heeft in een specifieke context (bv
18 bestellingen van een klant in 2014  bedrijfskundige context)



3
Emilia Van Bruggen TEW 1e bachelor

, opsplitsing data en informatie is relatief en zelfs subjectief (afh van persoon en in
tijd)

kennis: het begrijpen van een bepaald onderwerp, onder meer door gebruik van
bepaalde hoeveelheden informatie, ervaring en expertise
(meer dan informatie  know how, bv weten hoe omgaan met bepaalde
klanten)


1.1.3 informatie als een model van de reële wereld
informatiesysteem als een soort informatie-spiegel van de reële wereld !reële
wereld representeren dmv data en informatie (partiële afspiegeling van de reële
wereld die we voorstellen met symbolen of tekens)




informatie en informatiesystemen maken een model van de reële wereld
 bepaalde aspecten opnemen
 andere aspecten niet beschouwen  abstractie
model is partieel en minder complex dan reële wereld
 tekens en symbolen  belang semantiek/betekenis
voordelen: (!! Het model moet hiervoor wel volledig zijn)
 sneller of efficiënter (bv voorraad bepalen mbv berekeningen i.p.v. fysiek)
 preciezer (mbv computers)

1.1.4 Data representatie
informatie-spiegel veronderstelt dat we de reële wereld kunnen voorstellen dmv
symbolen of tekens die het model bruikbaar en leesbaar maken voor mensen en
computers
 1e categorie: verwerking dr mensen: adhv getallen (nieuwe representatiewijze:
tag clouds, word clouds, data clouds  visuele weergave van inhoud, termen die
veel voorkomen worden groter weergegeven)
 2e categorie: verwerking door machines of computers: intern met binaire data
representatie (recente evolutie: geg voorstellen met Quick Respons (QR) codes 
inscannen en intern binair voorstellen), onderscheid:


4
Emilia Van Bruggen TEW 1e bachelor