Samenvatting - Inleiding In de Psychodiagnostiek

Historische ontwikkelingen van het testen (Zelfstudie)
De testdiagnostiek als wetenschappelijke discipline

- Kwam in de 20e eeuw tot bloei
- Toch al sinds oudheid voorbeelden van testonderzoek
o Selectiesysteem Chinese oudheid (Tot in 20 e eeuw)
o Bij ambtenaren: prestaties in verschillende domeinen, later ook schriftelijke examens
o High stakes selection: je kreeg veel privileges wanneer je slaagde
o Veel serieuzer dan nu, aparte hokjes om fraude tegen te gaan
o Veel intensiever: vaak enkele dagen, meerdere selectiemethodes (3% haalde dit)
- Griekse oudheid:
o Hippocrates: typologie van de lichaamsvochten
 Psychologische kenmerken hieruit afleiden
 Te veel of te weinige aanwezigheid van bepaalde vochten als verklaring van
persoonlijkheid (nog in ons dagelijkse taalgebruik aanwezig)
o Aristoteles: De ziel en het lichaam ‘sympathiseren’ met elkaar
 Lichaam en persoonlijkheid van een persoon aan elkaar linken
o De oorsprong van de term ‘psychodiagnostiek’ situeert hier
 Onderscheidend kunnen vaststellen van psychische eigenschappen
- In middeleeuwen en de nieuwere tijd
o Meer pogingen om intellectuele of karaktereigenschappen te beschrijven met behulp
van fysieke kenmerken
o Giambattista della Porta (1535-1615)
 Zoölogische methode, gebaseerd op dierfysiognomie oude Grieken
 Eigenschappen afleiden van mensen die lijken op een dier
o Johann Kaspar Lavater (1741-1801): Fysiognomiek
 = Gelaatkunde, uit vorm van gelaat persoonlijkheidskenmerken afleiden
o Franz Joseph Gall (1758-1828): Frenologie
 Bepaalde delen van hersenen een specifieke plaats hadden, aan schedel
voelen welke eigenschappen meer en minder afwezig zijn in de schedel
 “Wiskunde of taalknobbel hebben” in dagelijks taalgebruik
 Vandaag dicht bij: vaardigheden die verbonden zijn aan hersenonderdelen
o Césare Lombrose (1835-1909): Criminele fysiognomie
 Fysiognomiek ook gebruiken in de rechtbanken
 Schedel en vormen van gelaat zegt ook iets over de aanleg van criminaliteit
o Carl Huter (1861-1912): Psychofysiognomie op de kiembladentheorie
 Eerder al op wetenschappelijke evidentie gebaseerd
 Als embryo ontwikkel je kiembladen en afhankelijk van hoe deze
ontwikkelen zal dit je innerlijke en je uiterlijke kleuren
o Chiromantie (handlijnkunde) → vandaag de dag
 Kenmerken van het lichaam voor persoonlijkheidseigenschappen
e
- Begin 20 eeuw
o Deze manieren werden minder populair (racistisch, kregen negatieve bijklank)
o Niet meer om een goede intuïtieve greep of “common-sense” beoordeelt
o Een systematische bestudering met empirische fundering van het instrument
o Toch nog uitlopers van deze theorieën in recentere tijden

, - Vanaf dan 4 perioden onderscheiden (voorafgaand door een belangrijke gebeurtenis)

18e eeuw – 1905: Periode tot het verschijnen van de Binet-Simon-test

1e ontwikkelingslijn vanuit de psychiatrie

Frankrijk Duitsland
- 1794: Pinel: mensen zijn niet misdadig maar ziek, - 1885: Rieger: voorstel voor algemeen toepasbare
interesse in geestelijke abnormaliteit en methode in intelligentieonderzoek
zwakzinnigheid (beginsel psychopathologie) - 1897: Ebbinghaus: psychologische vermoeidheid
- 1838: Esquirol: onderscheid tussen krankzinnigheid meten → in werkelijkheid een inteligentietest
en zwakzinnigheid, (kijken naar intelligentie) - 1897: Ziehen: evaluatie van antwoorden niet
(Idiotie: een gebrek aan intellectuele vaardigheden) vooral te verrichten
- Tegelijkertijd Séquin:
→ trainde zwakzinnige kinderen met enig succes - Daaruit behoeften aan methoden om verschillen
→ test: op motorische en sensorische functies tussen patiënten en gradaties te bepalen
→ De “Séguin form boards” (= nu speelgoed)
→ Later werd dit de ‘performance test’
→ enkel interesse in zwakbegaafde (+trainen)
- 1825-1893: Charcot: grondlegger neurologie
- Uiteindelijk Alfred Binet



2e ontwikkelingslijn vanuit de experimentele psychologie (vooral Duitsland)

- Experimentele psychologie naast stimulerende, ook remmende werking op de testpsychologie
gehad
o Veel waarde aan: exacte beschrijving van experimenteercondities, controle van
variabelen, de nauwkeurige verwerking van resultaten
o Dit laatste: experimentator vond verschillen tussen proefpersonen vervelend
 Schreef deze verschillen toe aan fouten
 Dit is nu juist waar testen om gaat!
- 1879: Wundt: start van systematische experimentele onderzoek (in zijn laboratorium)
o Enorme grondigheid, volledigheid en spitsvondigheid
o Ook hier 2 obstakels bestaan voor ontwikkeling van testen
 Het doel van onderzoek was de generaliseerbaarheid van de wetten en
samenhangen
 Onderzoek bleef beperkt tot primaire sensorische en motorische functies,
complexe cognitieve en intellectuele processen buiten beschouwing
o Tegen de zin van Wundt ging Cattell kijken naar de individuele verschillen
- 1890: Cattell: Ontwikkelde een reeks van ‘mentale tests’ (= psychofysische proeven)
o Geïnspireerd door lichamelijke proeven van Galton
o publiceert artikel en gebruikt voor het eerst het woord ‘test’
o Sensorische/fysiologische focus (bv. Sterkte en snelheid van handgreep/beweging)
 Deze zijn nog steeds redelijk fysiologische
o Meer impact gehad door het kijken naar de individuele verschillen
o Oprichting Laboratorium voor experimentele psychologie en testpsychologie
- 1893: Binnen American Psychological Association werd een commissie opgesteld met als taak het
registeren van tests en het formuleren van hun gebruiksmogelijkheden