1
Goederenrecht
Verplichte Jurisprudentie
Belangrijke Jurisprudentie
Tip: Teken altijd je casus uit.
Hoorcollege 1: Verdieping Goederenrecht
→ Boek Hoofdstuk
goederenrecht • privaatrecht; 2 hoofdcategorien
- vermogensrecht (verbintenissen & goederen)
- personenrecht (rechtspersoon & natuurlijk persoon)
• recht op overdracht kan worden doorgegeven
verbintenis = een vermogensrechtelijke rechtsbetrekking tussen twee of meer personen op
grond waarvan de ene partij (schuldenaar) verplicht is tot een bepaalde prestatie,
waartoe de andere partij (schuldeiser) is gerechtigd
zaken = de voor menselijke beheersing vatbare stoffelijke objecten; kunt ze vastpakken
(er zijn ook twijfelgevallen → lucht / organen
- roerend
- onroerend
vermogensrechten - belangrijkste categorie voor dit vak = vorderingen op naam → het recht om
betaling / levering… te krijgen
roerend vs onroerend - deze onderscheiding is relevant, omdat verschillende zaken verschillend worden
behandeld → andere formaliteiten
- onroerend = de grond (de basis van alles); olie, metaal, grondstoffen en de
grond zelf
levering = het verrichten van een formaliteit
formaliteiten voor een geldige - geldige titel 3:84 BW
overdracht - beschikkingsbevoegdheid van de vervreemde 3:88 BW
- leveringsformaliteiten 3:89-95 BW
HR Portacabin 1997/98 - een gebouw kan duurzaam met de grond zijn verenigd doordat het naar aard en
→ lees dit! inrichting bedoeld is duurzaam ter plaatse te blijven
- daarbij kan tevens worden gekeken naar de bedoeling van de bouwer, maar
alleen voor zover die naar buiten toe blijkt
- de verkeersopvatting vormt geen zelfstandige maatstaf wanneer het gaat on de
vraag of een zaak roerend of onroerend is
bestanddelen I • onzelfstandige onderdelen van een zaak, artikel 3:4 BW, dat zelf daarom geen zaak meer is
- verkeersopvatting
- niet te verwijderen zonder schade van betekenis
• invulling verkeersopvatting
- gebouw dat als gebouw incompleet is (niet het productieproces maar het gebouw zelf)
- hoofdzaak is zonder het bestanddeel onvoltooid
→ machine in fabriek: Depex 1993
→ groutanks bij tunnelbak: Prorail 2013
overdracht • 3:83 BW: overdraagbaarheid
• 3:84 BW:
- geldige titel
- levering
- door een beschikkingsbevoegde
, 2
Werkcollege 1: Verdieping Goederenrecht
→ Boek hoofdstuk / 8
rechten en verplichtingen uit Artikel 7:1 BW
een koopovereenkomst - verplichting van de koper = het betalen van een geldprijs / tegenprestatie leveren
- verplichting van de verkoper = het leveren van (bijvoorbeeld een paard)
- rechten van de koper = de levering vorderen
- rechten van de verkoper = de koopprijs vorderen
→ de verplichting van de een geeft een recht aan de ander
in hoeverre uit een - het recht om de koopprijs te vorderen
koopovereenkomst - het recht om de levering te vorderen
overdraagbare rechten → Dit zijn vorderingsrechten; zijn ze overdraagbaar? Artikel 3:83 BW; ja.
voortvloeien
nodig voor eigendomsovergang Artikel 3:84 BW; vereiste voor overdracht
- geldige titel
- beschikkingsbevoegdheid van de vervreemder
- geldige leveringshandeling → 3:::115c BW
opdracht 2.1: vorderingen op de a) Overdraagbaar? → Artikel 3:83 BW: ja, rechtsvorderingen zijn overdraagbaar
theaters b) Wijzen van levering? → Artikel 3:94 BW: door middel van een akte (tussen
bank en Frank) en een mededeling (aan theaters) (lid 1) of door middel van een
stille cessie & akte moet authentiek zijn (lid 3)
c) Kun je de vorderingen leveren (met stille cessie) zonder dat ze al bestaan? →
3:94.3 JA, want die afspraak tussen Frank en de theaters is dan al gemaakt.
Onderliggende rechtsverhouding bestaat al.
d) Gevolgen als Frank failliet gaat? → Artikel 23 Fw: Beschikkingsbevoegdheid
bestaat niet meer.
e) Gevolgen als Frank’s moeder haar auto bij hem parkeert na dat hij al failliet is?
→ Artikel 3::119 BW: alles op zijn parkeerterrein wordt vermoed dat
van hem is; dus het is aan de moeder te bewijzen dat de auto van haar is
(makkelijk; eigendomsbewijs van een auto)
opdracht 2.2: levering van een a) Recht op levering overdraagbaar? → Artikel 3:83 BW: ja, omdat het een
nieuwe gitaar vorderingsrecht is
b) Wijzen van levering? → Artikel 3:94 BW: hetzelfde als boven
c) Aan welke eisen moet een cessie (over de vordering tot betalen) voldoen om
geldig te zijn? Bedoeling is dat Incasso BV de nieuwe schuldeiser wordt →
3:84 BW stelt de eisen: GT / BB / lev. & 3:94 BW tweede eisen zijn:
mededeling & akte
d) Wijzen van levering van de gitaar? → Artikel 3:::115a BW
e) Electric Guitar ≠ eigenaar van de gitaar. Welke voorwaarden nodig dat Frank
toch eigenaar wordt? → Artikel 3:86 BW: bescherming tegen
beschikkingsonbevoegdheid; te goeder trouw & overdracht anders dan om niet
f) Eerst vordering gecedeerd aan Incasso en dan aan Factor. Kan Frank alsnog
rechthebbende via derdenbescherming (gebrek aan beschikkingsbevoegdheid)?
→ Artikel 3:88 BW: er is geen ongeldige vroegere overdracht, dus NEE
g) Frank wil niet dat vordering tot betaling wordt overgedragen door Guitar NV.
Kan dat / mag Frank bepalen wie de schuldeiser blijft? → Artikel 3:83.2 BW:
JA.
Beding opstellen: waaraan HR Coface Finanz / Intergamma 2014
moet een beding voldoen? - het beding moet goederenrechtelijke werking hebben
opdracht 3: stellingen a) Een overdracht tot zekerheid is ongeldig wegens het ontbreken van een geldige
levering.
b) Vruchtgebruik op een onroerende zaak wordt gevestigd door
bezitsverschaffing.
c) Uit een schenkingsovereenkomst vloeit geen geldige titel voor overdracht van
het geschonken goed voort.
d) Een bezitter van een zaak kan niet constitum possessorium het bezit daarvan
overdragen.
Goederenrecht
Verplichte Jurisprudentie
Belangrijke Jurisprudentie
Tip: Teken altijd je casus uit.
Hoorcollege 1: Verdieping Goederenrecht
→ Boek Hoofdstuk
goederenrecht • privaatrecht; 2 hoofdcategorien
- vermogensrecht (verbintenissen & goederen)
- personenrecht (rechtspersoon & natuurlijk persoon)
• recht op overdracht kan worden doorgegeven
verbintenis = een vermogensrechtelijke rechtsbetrekking tussen twee of meer personen op
grond waarvan de ene partij (schuldenaar) verplicht is tot een bepaalde prestatie,
waartoe de andere partij (schuldeiser) is gerechtigd
zaken = de voor menselijke beheersing vatbare stoffelijke objecten; kunt ze vastpakken
(er zijn ook twijfelgevallen → lucht / organen
- roerend
- onroerend
vermogensrechten - belangrijkste categorie voor dit vak = vorderingen op naam → het recht om
betaling / levering… te krijgen
roerend vs onroerend - deze onderscheiding is relevant, omdat verschillende zaken verschillend worden
behandeld → andere formaliteiten
- onroerend = de grond (de basis van alles); olie, metaal, grondstoffen en de
grond zelf
levering = het verrichten van een formaliteit
formaliteiten voor een geldige - geldige titel 3:84 BW
overdracht - beschikkingsbevoegdheid van de vervreemde 3:88 BW
- leveringsformaliteiten 3:89-95 BW
HR Portacabin 1997/98 - een gebouw kan duurzaam met de grond zijn verenigd doordat het naar aard en
→ lees dit! inrichting bedoeld is duurzaam ter plaatse te blijven
- daarbij kan tevens worden gekeken naar de bedoeling van de bouwer, maar
alleen voor zover die naar buiten toe blijkt
- de verkeersopvatting vormt geen zelfstandige maatstaf wanneer het gaat on de
vraag of een zaak roerend of onroerend is
bestanddelen I • onzelfstandige onderdelen van een zaak, artikel 3:4 BW, dat zelf daarom geen zaak meer is
- verkeersopvatting
- niet te verwijderen zonder schade van betekenis
• invulling verkeersopvatting
- gebouw dat als gebouw incompleet is (niet het productieproces maar het gebouw zelf)
- hoofdzaak is zonder het bestanddeel onvoltooid
→ machine in fabriek: Depex 1993
→ groutanks bij tunnelbak: Prorail 2013
overdracht • 3:83 BW: overdraagbaarheid
• 3:84 BW:
- geldige titel
- levering
- door een beschikkingsbevoegde
, 2
Werkcollege 1: Verdieping Goederenrecht
→ Boek hoofdstuk / 8
rechten en verplichtingen uit Artikel 7:1 BW
een koopovereenkomst - verplichting van de koper = het betalen van een geldprijs / tegenprestatie leveren
- verplichting van de verkoper = het leveren van (bijvoorbeeld een paard)
- rechten van de koper = de levering vorderen
- rechten van de verkoper = de koopprijs vorderen
→ de verplichting van de een geeft een recht aan de ander
in hoeverre uit een - het recht om de koopprijs te vorderen
koopovereenkomst - het recht om de levering te vorderen
overdraagbare rechten → Dit zijn vorderingsrechten; zijn ze overdraagbaar? Artikel 3:83 BW; ja.
voortvloeien
nodig voor eigendomsovergang Artikel 3:84 BW; vereiste voor overdracht
- geldige titel
- beschikkingsbevoegdheid van de vervreemder
- geldige leveringshandeling → 3:::115c BW
opdracht 2.1: vorderingen op de a) Overdraagbaar? → Artikel 3:83 BW: ja, rechtsvorderingen zijn overdraagbaar
theaters b) Wijzen van levering? → Artikel 3:94 BW: door middel van een akte (tussen
bank en Frank) en een mededeling (aan theaters) (lid 1) of door middel van een
stille cessie & akte moet authentiek zijn (lid 3)
c) Kun je de vorderingen leveren (met stille cessie) zonder dat ze al bestaan? →
3:94.3 JA, want die afspraak tussen Frank en de theaters is dan al gemaakt.
Onderliggende rechtsverhouding bestaat al.
d) Gevolgen als Frank failliet gaat? → Artikel 23 Fw: Beschikkingsbevoegdheid
bestaat niet meer.
e) Gevolgen als Frank’s moeder haar auto bij hem parkeert na dat hij al failliet is?
→ Artikel 3::119 BW: alles op zijn parkeerterrein wordt vermoed dat
van hem is; dus het is aan de moeder te bewijzen dat de auto van haar is
(makkelijk; eigendomsbewijs van een auto)
opdracht 2.2: levering van een a) Recht op levering overdraagbaar? → Artikel 3:83 BW: ja, omdat het een
nieuwe gitaar vorderingsrecht is
b) Wijzen van levering? → Artikel 3:94 BW: hetzelfde als boven
c) Aan welke eisen moet een cessie (over de vordering tot betalen) voldoen om
geldig te zijn? Bedoeling is dat Incasso BV de nieuwe schuldeiser wordt →
3:84 BW stelt de eisen: GT / BB / lev. & 3:94 BW tweede eisen zijn:
mededeling & akte
d) Wijzen van levering van de gitaar? → Artikel 3:::115a BW
e) Electric Guitar ≠ eigenaar van de gitaar. Welke voorwaarden nodig dat Frank
toch eigenaar wordt? → Artikel 3:86 BW: bescherming tegen
beschikkingsonbevoegdheid; te goeder trouw & overdracht anders dan om niet
f) Eerst vordering gecedeerd aan Incasso en dan aan Factor. Kan Frank alsnog
rechthebbende via derdenbescherming (gebrek aan beschikkingsbevoegdheid)?
→ Artikel 3:88 BW: er is geen ongeldige vroegere overdracht, dus NEE
g) Frank wil niet dat vordering tot betaling wordt overgedragen door Guitar NV.
Kan dat / mag Frank bepalen wie de schuldeiser blijft? → Artikel 3:83.2 BW:
JA.
Beding opstellen: waaraan HR Coface Finanz / Intergamma 2014
moet een beding voldoen? - het beding moet goederenrechtelijke werking hebben
opdracht 3: stellingen a) Een overdracht tot zekerheid is ongeldig wegens het ontbreken van een geldige
levering.
b) Vruchtgebruik op een onroerende zaak wordt gevestigd door
bezitsverschaffing.
c) Uit een schenkingsovereenkomst vloeit geen geldige titel voor overdracht van
het geschonken goed voort.
d) Een bezitter van een zaak kan niet constitum possessorium het bezit daarvan
overdragen.
