Introductie beeldvorming
AFP BV college 1: inleiding in de anatomie
Medische geschiedenis
‘Ana temnein’: uiteen snijden Grieks
Ontleedkunde, kennis van bouw en samenstelling van het lichaam
Hippocrates – Kos
- Vader van de geneeskunde
- Diagnose op basis van lichamelijke symptomen/lichamelijke kenmerken koppelen aan ziektes
leer der humores (balans tussen lichaamssappen)
> Slijm (flegmatiek)
> Bloed (optimisme)
> Gele gal (prikkelbaarheid)
> Zwarte gal (melancholiek)
- Wanneer er een disbalans is tussen deze sappen, zou het mis gaan
Claudius Galenus
- Koppelde leer der humores aan vier grondkwaliteiten:
> Warm
> Koud
> Vochtig
> Droog
- Domineerde bijna 1500 lang westers geneeskundig denken
- Hechtte waarde aan waarneming experiment door bijvoorbeeld dierexperimenten
Andreas Vesalius
- Schrijver eerste boek (7-delig) dat de basis geeft voor de anatomie humani corporis fabrica libri
septem
- Verzet tegen Galenus
- Padua (eerste anatomische theater 1594)
Moderne geneeskunde
- Evidence Based Medicine (EBM)
- Evidence Based Practice (EBP)
> Wetenschappelijk bewijs
> Rationalisatie
- Medische beeldvorming belangrijk bij het stellen van de juiste rationele diagnose
> Macroscopische anatomie (organisme, orgaanstelsel, orgaan en evt. weefsel) van belang
> Microscopische anatomie (histologie en celbiologie)
Terminologia anatomica
Doel: begrijpelijkheid ongeacht ‘moedertaal’ universele naamgeving
Arteria slagader
Femur bovenbeen
a. Femoralis bovenbeenslagader
Lichaamsregionen
- Caput: hoofd
,- Collum/cervix: hals
- Thorax: borst
- Abdomen: buik
- Pelvis: bekken
- Femur: bovenbeen
- Genu: knie
- Crus: onderbeen
- Pes: voet
- Axilla: oksel
- Brachium: bovenarm
- Cubitus: elleboog
- Antebrachium: onderarm
- Manus: hand
Orgaanstelsels
- Tractus circulatorius: circulatiestelsel
- Tractus respiratorius: ademhalingsstelsel
- Tractus genitalis: voortplantingsstelsel
- Tractus uropoëticus: urinewegstelsel
- Tractus digestivus: spijsverteringsstelsel
- Tractus nervosum: zenuwstelsel
Nomenclatuur
Kleuren en vorm
- Major: groot
- Minor: klein
- Ascendens: stijgend
- Descendens: dalend
- Longus: lange
- Brevis: klein/kort
- Obliquus: schuin
- Rectus: recht
- Bi: twee
Topografie
- Anatomische positie: rechtopstaand mens, hoofd recht, voeten licht
gespreid, de armen afhangend maar iets van het lichaam gehouden,
handpalmen naar voren
- Frontale doorsnede: van voren
,- Transversale doorsnede: dwarsdoorsnede (CT en MRI)
- Sagittale doorsnede: dwarsdoorsnede van voren
(lichaam verdeeld in links en rechts)
- Superior: naar boven
- Inferior: naar beneden
- Anteflexie: naar voren
- Retroflexie: naar achter
- Proximaal (dichtbij het lichaam) en distaal (verder van
het lichaam af) alleen in de ledematen
- In de romp: lateraal (meer naar de zijkant) en mediaal
(dicht bij het midden)
- Ventraal/anterior: buikzijde
- Dorsaal/posterior: rugzijde
- Craniaal: richting boven/schedel
- Caudaal: richting beneden/stuitje
, Gezondheid en ziekte
Gezondheid: gezondheid is een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk
welzijn en niet slechts de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke gebreken.
Pathologie: ziekteleer, de wetenschap betreffende de veranderingen van vormen en functies van het
zieke organisme
Ziekte
- Evenwicht is belangrijk verstoring van homeostase
- Verschillende oorzaken: etiologie
Curatief: genezing
Palliatief: min mogelijke belasting van ziekte
AFP BV college 1: inleiding in de anatomie
Medische geschiedenis
‘Ana temnein’: uiteen snijden Grieks
Ontleedkunde, kennis van bouw en samenstelling van het lichaam
Hippocrates – Kos
- Vader van de geneeskunde
- Diagnose op basis van lichamelijke symptomen/lichamelijke kenmerken koppelen aan ziektes
leer der humores (balans tussen lichaamssappen)
> Slijm (flegmatiek)
> Bloed (optimisme)
> Gele gal (prikkelbaarheid)
> Zwarte gal (melancholiek)
- Wanneer er een disbalans is tussen deze sappen, zou het mis gaan
Claudius Galenus
- Koppelde leer der humores aan vier grondkwaliteiten:
> Warm
> Koud
> Vochtig
> Droog
- Domineerde bijna 1500 lang westers geneeskundig denken
- Hechtte waarde aan waarneming experiment door bijvoorbeeld dierexperimenten
Andreas Vesalius
- Schrijver eerste boek (7-delig) dat de basis geeft voor de anatomie humani corporis fabrica libri
septem
- Verzet tegen Galenus
- Padua (eerste anatomische theater 1594)
Moderne geneeskunde
- Evidence Based Medicine (EBM)
- Evidence Based Practice (EBP)
> Wetenschappelijk bewijs
> Rationalisatie
- Medische beeldvorming belangrijk bij het stellen van de juiste rationele diagnose
> Macroscopische anatomie (organisme, orgaanstelsel, orgaan en evt. weefsel) van belang
> Microscopische anatomie (histologie en celbiologie)
Terminologia anatomica
Doel: begrijpelijkheid ongeacht ‘moedertaal’ universele naamgeving
Arteria slagader
Femur bovenbeen
a. Femoralis bovenbeenslagader
Lichaamsregionen
- Caput: hoofd
,- Collum/cervix: hals
- Thorax: borst
- Abdomen: buik
- Pelvis: bekken
- Femur: bovenbeen
- Genu: knie
- Crus: onderbeen
- Pes: voet
- Axilla: oksel
- Brachium: bovenarm
- Cubitus: elleboog
- Antebrachium: onderarm
- Manus: hand
Orgaanstelsels
- Tractus circulatorius: circulatiestelsel
- Tractus respiratorius: ademhalingsstelsel
- Tractus genitalis: voortplantingsstelsel
- Tractus uropoëticus: urinewegstelsel
- Tractus digestivus: spijsverteringsstelsel
- Tractus nervosum: zenuwstelsel
Nomenclatuur
Kleuren en vorm
- Major: groot
- Minor: klein
- Ascendens: stijgend
- Descendens: dalend
- Longus: lange
- Brevis: klein/kort
- Obliquus: schuin
- Rectus: recht
- Bi: twee
Topografie
- Anatomische positie: rechtopstaand mens, hoofd recht, voeten licht
gespreid, de armen afhangend maar iets van het lichaam gehouden,
handpalmen naar voren
- Frontale doorsnede: van voren
,- Transversale doorsnede: dwarsdoorsnede (CT en MRI)
- Sagittale doorsnede: dwarsdoorsnede van voren
(lichaam verdeeld in links en rechts)
- Superior: naar boven
- Inferior: naar beneden
- Anteflexie: naar voren
- Retroflexie: naar achter
- Proximaal (dichtbij het lichaam) en distaal (verder van
het lichaam af) alleen in de ledematen
- In de romp: lateraal (meer naar de zijkant) en mediaal
(dicht bij het midden)
- Ventraal/anterior: buikzijde
- Dorsaal/posterior: rugzijde
- Craniaal: richting boven/schedel
- Caudaal: richting beneden/stuitje
, Gezondheid en ziekte
Gezondheid: gezondheid is een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk
welzijn en niet slechts de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke gebreken.
Pathologie: ziekteleer, de wetenschap betreffende de veranderingen van vormen en functies van het
zieke organisme
Ziekte
- Evenwicht is belangrijk verstoring van homeostase
- Verschillende oorzaken: etiologie
Curatief: genezing
Palliatief: min mogelijke belasting van ziekte
