Privaatrecht samenvatting Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 2: verbintenissenrecht: de overeenkomst
2.1 Praktijkvoorbeelden
Wat is een overeenkomst?: een afspraak gemaakt door twee of meer personen (partijen), die
juridisch relevant zijn.
Wat is een verbintenis?: een rechtsbetrekking tussen twee of meer partijen, op grond waarvan de
ene persoon tegenover de ander tot handelen of nalaten verplicht is, terwijl die ander recht heeft op
dit handelen of nalaten. uit een verbintenis ontstaat dus een recht en een plicht.
Wat is een obligatoire/verbintenisscheppende overeenkomst?: een overeenkomst die door twee
partijen is gesloten met het doel dat daaruit rechten en plichten voortvloeien. Er wordt een afspraak
gemaakt die dan moet worden nagekomen.
Wat is een wederkerige overeenkomst?: een overeenkomst die meebrengt dat beide partijen ten
minste zowel een recht verkrijgen als een plicht op zich nemen.
Welke verbintenissen ontstaan er bijvoorbeeld bij een huurovereenkomst?:
- Huurder: 1. Plicht tot betaling van de huurprijs. 2. Recht op huurgenot.
- Verhuurder: 1. Plicht tot verschaffing van het huurgenot. 2. Recht op het ontvangst van de
huurprijs.
Wat is een eenzijdige overeenkomst?: afspraken waaruit slechts één verbintenis voortvloeit.
2.2 Wanneer ontstaat er een overeenkomst?
Wanneer komt een overeenkomst tot stand?:
1. een overeenkomst komt tot stand door een aanbod en de aanvaarding daarvan. (art 6:217
BW).
2. Als een ander, de wederpartij, de totstandkoming van de overeenkomst wil en dat tevens
verklaard.
Welke voorwaarden zijn verbonden aan het intrekken van een bod?:
1. Het aanbod mag nog niet aanvaard zijn (art 6:219 lid 2 BW).
2. De aanbieder mag zijn bod niet onherroepelijk hebben gemaakt.
Wanneer is er sprake van een rechtsgeldig aanbod?: als de wil en de verklaring van degene die
aanbiedt met elkaar overeenstemmen.
Wat is een wilsverklaring?: dat als je iets wilt verkopen, dat je dat ten eerste ook écht moet willen.
Dat moet vervolgens dan ook verklaard worden.
2.3 En toch geen overeenkomst?
Waar kan het door komen dat er toch geen overeenkomst ontstaat?: door een wilsdefect of
wilsgebrek.
2.3.1 Wilsdefect
Wat houdt een wilsdefect in?: hetgeen wat je verklaart, dat wil je éigenlijk niet.
Wat is een discrepantie tussen wil en verklaring?: je wil komt niet overeen met je verklaring.
, Wat houdt de wils- en vertrouwensleer in?: wanneer de wederpartij er in redelijkheid op mocht
vertrouwen dat verklaring en wil van de andere partij wél met elkaar in overeenstemming waren.
Wat als je een verklaring legt terwijl je op dat moment last hebt van een geestelijke stoornis?: als
iemand tijdens een geestelijke stoornis iets heeft verklaard, dan wordt aangenomen dat die
verklaring niet overeenkomstig de wil is geweest indien:
De stoornis een redelijke waardering van de bij de handeling betrokken belette; of
Indien de verklaring onder invloed van die stoornis is gedaan.
2.3.2 Wilsgebrek
Wat is een wilsgebrek?: bij een wilsgebrek betoogt een partij dat de verklaring wel strookte met de
wil, maar dat de wil op gebrekkige wijze tot stand is gekomen.
In welke 4 categorieën vallen wilsgebreken uiteen?:
1. Dwaling
2. Bedrog
3. Bedreiging
4. Misbruik van omstandigheden
Wat houdt dwaling in?: dwaling doet zich voor wanneer iemand een overeenkomst heeft gesloten,
terwijl hij, als hij van de werkelijke situatie op de hoogte was geweest, die overeenkomst zeker niet
had gesloten. De dwaling kan te wijten zijn aan:
De wederpartij geeft onjuiste informatie.
De wederpartij heeft nagelaten om ergens over in te lichten.
Beide partijen zijn uitgegaan van een onjuiste veronderstelling (wederzijdse dwaling).
Wanneer is er geen sprake van dwaling?:
1. De dwaling betreft een uitsluitend toekomstige omstandigheid.
2. De aard van de overeenkomst, de in het verkeer geldende opvattingen of om de
omstandigheden van het geval te brengen mee dat de dwaling voor rekening van de
dwalende behoort te blijven.
Wat houdt bedrog in?: van bedrog is sprake als iemand een ander tot het verrichten van een
bepaalde rechtshandeling beweegt door opzettelijk onjuiste mededelingen te doen of door daarvan
juist opzettelijk af te zien.
Wat houdt bedreiging in?: van bedreiging is sprake als iemand met ongewone pressiemiddelen een
ander beweegt tot het aangaan van een rechtshandeling.
Wat houdt misbruik van de omstandigheden in?: als iemand behendig gebruik maakt van een
bijzondere situatie waarin een ander verkeert, bijvoorbeeld een abnormale geestestoestand.
De overeenkomst, tot stand gekomen als gevolg van een wilsgebrek, is namelijk vernietigbaar.
Wat houdt vernietigbaar in?: dit houdt in dat de overeenkomst in stand blijft tot het moment waarop
de betrokkene zich concreet op het wilsgebrek beroept. alle verrichte handelingen moeten
worden teruggedraaid: de verbintenissen worden ongedaan gemaakt.
2.3.3 Overeenkomst is in strijd met de wet, goede zeden of openbare orde
Hoofdstuk 2: verbintenissenrecht: de overeenkomst
2.1 Praktijkvoorbeelden
Wat is een overeenkomst?: een afspraak gemaakt door twee of meer personen (partijen), die
juridisch relevant zijn.
Wat is een verbintenis?: een rechtsbetrekking tussen twee of meer partijen, op grond waarvan de
ene persoon tegenover de ander tot handelen of nalaten verplicht is, terwijl die ander recht heeft op
dit handelen of nalaten. uit een verbintenis ontstaat dus een recht en een plicht.
Wat is een obligatoire/verbintenisscheppende overeenkomst?: een overeenkomst die door twee
partijen is gesloten met het doel dat daaruit rechten en plichten voortvloeien. Er wordt een afspraak
gemaakt die dan moet worden nagekomen.
Wat is een wederkerige overeenkomst?: een overeenkomst die meebrengt dat beide partijen ten
minste zowel een recht verkrijgen als een plicht op zich nemen.
Welke verbintenissen ontstaan er bijvoorbeeld bij een huurovereenkomst?:
- Huurder: 1. Plicht tot betaling van de huurprijs. 2. Recht op huurgenot.
- Verhuurder: 1. Plicht tot verschaffing van het huurgenot. 2. Recht op het ontvangst van de
huurprijs.
Wat is een eenzijdige overeenkomst?: afspraken waaruit slechts één verbintenis voortvloeit.
2.2 Wanneer ontstaat er een overeenkomst?
Wanneer komt een overeenkomst tot stand?:
1. een overeenkomst komt tot stand door een aanbod en de aanvaarding daarvan. (art 6:217
BW).
2. Als een ander, de wederpartij, de totstandkoming van de overeenkomst wil en dat tevens
verklaard.
Welke voorwaarden zijn verbonden aan het intrekken van een bod?:
1. Het aanbod mag nog niet aanvaard zijn (art 6:219 lid 2 BW).
2. De aanbieder mag zijn bod niet onherroepelijk hebben gemaakt.
Wanneer is er sprake van een rechtsgeldig aanbod?: als de wil en de verklaring van degene die
aanbiedt met elkaar overeenstemmen.
Wat is een wilsverklaring?: dat als je iets wilt verkopen, dat je dat ten eerste ook écht moet willen.
Dat moet vervolgens dan ook verklaard worden.
2.3 En toch geen overeenkomst?
Waar kan het door komen dat er toch geen overeenkomst ontstaat?: door een wilsdefect of
wilsgebrek.
2.3.1 Wilsdefect
Wat houdt een wilsdefect in?: hetgeen wat je verklaart, dat wil je éigenlijk niet.
Wat is een discrepantie tussen wil en verklaring?: je wil komt niet overeen met je verklaring.
, Wat houdt de wils- en vertrouwensleer in?: wanneer de wederpartij er in redelijkheid op mocht
vertrouwen dat verklaring en wil van de andere partij wél met elkaar in overeenstemming waren.
Wat als je een verklaring legt terwijl je op dat moment last hebt van een geestelijke stoornis?: als
iemand tijdens een geestelijke stoornis iets heeft verklaard, dan wordt aangenomen dat die
verklaring niet overeenkomstig de wil is geweest indien:
De stoornis een redelijke waardering van de bij de handeling betrokken belette; of
Indien de verklaring onder invloed van die stoornis is gedaan.
2.3.2 Wilsgebrek
Wat is een wilsgebrek?: bij een wilsgebrek betoogt een partij dat de verklaring wel strookte met de
wil, maar dat de wil op gebrekkige wijze tot stand is gekomen.
In welke 4 categorieën vallen wilsgebreken uiteen?:
1. Dwaling
2. Bedrog
3. Bedreiging
4. Misbruik van omstandigheden
Wat houdt dwaling in?: dwaling doet zich voor wanneer iemand een overeenkomst heeft gesloten,
terwijl hij, als hij van de werkelijke situatie op de hoogte was geweest, die overeenkomst zeker niet
had gesloten. De dwaling kan te wijten zijn aan:
De wederpartij geeft onjuiste informatie.
De wederpartij heeft nagelaten om ergens over in te lichten.
Beide partijen zijn uitgegaan van een onjuiste veronderstelling (wederzijdse dwaling).
Wanneer is er geen sprake van dwaling?:
1. De dwaling betreft een uitsluitend toekomstige omstandigheid.
2. De aard van de overeenkomst, de in het verkeer geldende opvattingen of om de
omstandigheden van het geval te brengen mee dat de dwaling voor rekening van de
dwalende behoort te blijven.
Wat houdt bedrog in?: van bedrog is sprake als iemand een ander tot het verrichten van een
bepaalde rechtshandeling beweegt door opzettelijk onjuiste mededelingen te doen of door daarvan
juist opzettelijk af te zien.
Wat houdt bedreiging in?: van bedreiging is sprake als iemand met ongewone pressiemiddelen een
ander beweegt tot het aangaan van een rechtshandeling.
Wat houdt misbruik van de omstandigheden in?: als iemand behendig gebruik maakt van een
bijzondere situatie waarin een ander verkeert, bijvoorbeeld een abnormale geestestoestand.
De overeenkomst, tot stand gekomen als gevolg van een wilsgebrek, is namelijk vernietigbaar.
Wat houdt vernietigbaar in?: dit houdt in dat de overeenkomst in stand blijft tot het moment waarop
de betrokkene zich concreet op het wilsgebrek beroept. alle verrichte handelingen moeten
worden teruggedraaid: de verbintenissen worden ongedaan gemaakt.
2.3.3 Overeenkomst is in strijd met de wet, goede zeden of openbare orde
