Mitic Laetitia 1 Vroedkunde 2021-2022
De VV en het juridisch kader
Beroepsprofiel 3
Doel beroepsprofiel 3
Definitie van het beroep van vroedvrouw 4
Belgische wetgeving (p. 5-6) 4
Europese richtlijnen (p. 6-10) 5
Opleidingstitel verkrijgen - automatisch 6
Uitoefening van de beroepswerkzaamheden van VV 6
Bijlage V: studieprogramma (opleidingsmogelijkheden I en II) 6
Praktische en klinische opleiding 7
Internationaal uitgangspunt (p. 11) 7
Historische achtergronden van de Belgische vroedvrouw 7
Visie op het beroep van vroedvrouw (p. 12-14) 8
Welke houding dragen wij als VV om dit te bereiken? 9
Wettelijke bepalingen die de opleiding en het beroep van vroedvrouw
reglementeren 9
Verbetering taak les 1: ook leerstof 10
Rollen en competenties van de vroedvrouw 10
Participatie van de VV in nationale en internationale structuren 12
Visie 12
De hulpverlenende relatie 12
De vroedvrouw in de hulpverlenende relatie 13
De vroedvrouw als partner in een hulpverlenende relatie 13
De hulpverlenende relatie als contractuele verbintenis 15
Betrokkenheid en afstand 15
Mensvisies in de vroedkunde 15
Soorten mensbeelden volgens Kuiper 1980 15
Individueel mensbeeld 16
Een mensvisie voor de gezondheidszorg 16
Reductionisme 16
Holisme 16
Mensvisies in de vroedkunde 17
Holistische mensvisie van Martha Rogers 17
5 wezenskenmerken 17
De mens is een unieke en globale eenheid 17
De mens is een relationeel wezen 17
Het leven verloopt in één richting 18
Elke mens is een weerspiegeling van een welbepaald levenspatroon en
organisatie 18
1
,Mitic Laetitia 1 Vroedkunde 2021-2022
De mens is een denkend wezen (abstraheren, symboliseren,
verbeelding, gevoel) 18
Integrerende verpleegkunde 18
Gezondheidsrecht 19
Huwelijk & samenwonen 19
Totstandkoming van het huwelijk 19
Sancties 22
Gevolgen van het huwelijk 22
Gevolgen t.a.v. persoon (primair huwelijksstelsel; geen afwijking
mogelijk) 22
Gevolgen t.a.v. goederen (secundair huwelijksstelsel,
keuzemogelijkheid) 23
Einde van het huwelijk 23
Andere samenlevingsvormen 23
Wettelijk samenwonen 23
Beëindiging van de wettelijke samenwoning 24
Feitelijk samenwonen 24
Ouderlijk gezag en ouderlijke plichten 25
Wat is ouderlijk gezag? 25
Gezag over de persoon 25
Beheer over de goederen 25
Vruchtgenot van de goederen 26
Wie heeft het ouderlijk gezag? 26
Einde van het ouderlijk gezag 26
De ouderlijke plichten 26
Aansprakelijkheid van de ouders 27
Rechten van de ouder tegenover de minderjarige 27
Voogdij en pleegvoogdij 28
Voogdij 28
Pleegvoogdij 28
Minderjarigheid 29
Persoonlijkheidsrechten: de psychische en morele integriteit 30
Patiëntenrechten 30
De wet patiëntenrechten 30
Recht op kwaliteitsvolle zorg 30
Recht op informatie over de gezondheidstoestand 30
De therapeutische exceptie 31
Het recht op geïnformeerde toestemming 31
Voorgelicht, voorafgaand en vrij 31
Recht om toestemming te weigeren 31
Veronderstelde toestemming bij spoed 32
Vertegenwoordiging van de minderjarige patiënt 32
2
,Mitic Laetitia 1 Vroedkunde 2021-2022
Vertegenwoordiging van meerderjarige handelingsonbekwame patiënten32
Afwijken van de wil van vertegenwoordiger 32
Beroepsgeheim 32
Inleiding 33
Verschil tussen privacy en beroepsgeheim 33
Uitzondering: gedeeld beroepsgeheim 33
Uitzondering: artikel 458bis 33
Uitzondering: de noodtoestand 34
Uitzondering: getuigenis in rechte 34
Uitzondering: verplichte melding besmettelijke ziekten 34
Enkele toepassingsgevallen: inzage patiëntendossier 34
Enkele toepassingsgevallen: sociale media 34
Sancties 35
Sociaalrechtelijke bescherming moederschap 35
Schorsing van de arbeidsovereenkomst 35
Zwangerschap, bevalling en borstvoeding 35
Vaderschaps- en mee-ouderverlof 36
Gezinsbijslag: nieuwe regeling vanaf 01/01/2019: Groeipakket 37
Startbedrag 37
Basisbedrag 37
Toeslagen 37
Meerling 38
Kennisgeving en aangifte (doodgeboren kinderen) 38
Inleiding 38
Kennisgeving van de geboorte 38
Sanctie 38
Aangifte van de geboorte 39
Sanctie 39
Doodgeboren kind 39
Doodgeboren kind: nieuwe regeling vanaf 31/03/2019 40
Beroepsprofiel
Doel beroepsprofiel
● Beschrijving van en inzicht in beroepsdomeinen en competenties
● Beeld voor buitenwereld
● Eindtermen voor opleiding: uniformiteit
● Professionalisering van het beroep
- Kritische zelfreflectie
- Beschermingsstatuut
3
, Mitic Laetitia 1 Vroedkunde 2021-2022
Definitie van het beroep van vroedvrouw
ICM-definitie:
● A midwife is a person who has successfully completed a midwifery
education programme that is based on the ICM Essential Competencies
for Basic Midwifery Practice and the framework of the ICM Global
Standards for Midwifery Education and is recognized in the country
where it is located; who has acquired the requisite qualifications to
be registered and/or legally licensed to practice midwifery and use the
title ‘midwife’; and who demonstrates competency in the practice of
midwifery.
● The midwife is recognised as a responsible and accountable professional
who works in partnership with women to give the necessary support,
care and advice during pregnancy, labor and the postpartum
period, to conduct births on the midwife’s own responsibility and
to provide care for the newborn and the infant. This care includes
preventative measures, the promotion of normal birth, the detection of
complications in mother and child, the accessing of medical care or other
appropriate assistance and the carrying out of emergency measures.
● The midwife has an important task in health counseling and education,
not only for the women, but also within the family and the
community. This work should involve antenatal education and
preparation for parenthood and may extend to women’s health, sexual or
reproductive health and childcare.
● A midwife may practise in any setting including the home, community,
hospitals, and clinics of health units.
Dus:
● Erkend diploma = houd(st)er van de beroepstitel VV
● Bekwaamheid aantonen
● Toezicht uitoefenen, ondersteunen, zorg verlenen en advies geven tijdens
zwangerschap, arbeid en postpartum
● Op eigen verantwoordelijkheid bevallingen verrichten
● Zorg voor het kind
● Fysiologie, preventie, opsporen van complicaties
● Spoedmaatregelen treffen
● Gezondheidspromotie (vrouw, partner, gemeenschap)
Belgische wetgeving (p. 5-6)
● Sinds 2006 is de VV een autonome beroepsbeoefenaar die zorgen
verleent, al dan niet in combinatie met een arts
Art. 62 §1. Zonder afbreuk te doen van de geneeskunde zoals bepaald in artikel
2 wordt onder uitoefening van het beroep van VV verstaan
● De VV mag autonoom
- Zwangerschap diagnose
4
De VV en het juridisch kader
Beroepsprofiel 3
Doel beroepsprofiel 3
Definitie van het beroep van vroedvrouw 4
Belgische wetgeving (p. 5-6) 4
Europese richtlijnen (p. 6-10) 5
Opleidingstitel verkrijgen - automatisch 6
Uitoefening van de beroepswerkzaamheden van VV 6
Bijlage V: studieprogramma (opleidingsmogelijkheden I en II) 6
Praktische en klinische opleiding 7
Internationaal uitgangspunt (p. 11) 7
Historische achtergronden van de Belgische vroedvrouw 7
Visie op het beroep van vroedvrouw (p. 12-14) 8
Welke houding dragen wij als VV om dit te bereiken? 9
Wettelijke bepalingen die de opleiding en het beroep van vroedvrouw
reglementeren 9
Verbetering taak les 1: ook leerstof 10
Rollen en competenties van de vroedvrouw 10
Participatie van de VV in nationale en internationale structuren 12
Visie 12
De hulpverlenende relatie 12
De vroedvrouw in de hulpverlenende relatie 13
De vroedvrouw als partner in een hulpverlenende relatie 13
De hulpverlenende relatie als contractuele verbintenis 15
Betrokkenheid en afstand 15
Mensvisies in de vroedkunde 15
Soorten mensbeelden volgens Kuiper 1980 15
Individueel mensbeeld 16
Een mensvisie voor de gezondheidszorg 16
Reductionisme 16
Holisme 16
Mensvisies in de vroedkunde 17
Holistische mensvisie van Martha Rogers 17
5 wezenskenmerken 17
De mens is een unieke en globale eenheid 17
De mens is een relationeel wezen 17
Het leven verloopt in één richting 18
Elke mens is een weerspiegeling van een welbepaald levenspatroon en
organisatie 18
1
,Mitic Laetitia 1 Vroedkunde 2021-2022
De mens is een denkend wezen (abstraheren, symboliseren,
verbeelding, gevoel) 18
Integrerende verpleegkunde 18
Gezondheidsrecht 19
Huwelijk & samenwonen 19
Totstandkoming van het huwelijk 19
Sancties 22
Gevolgen van het huwelijk 22
Gevolgen t.a.v. persoon (primair huwelijksstelsel; geen afwijking
mogelijk) 22
Gevolgen t.a.v. goederen (secundair huwelijksstelsel,
keuzemogelijkheid) 23
Einde van het huwelijk 23
Andere samenlevingsvormen 23
Wettelijk samenwonen 23
Beëindiging van de wettelijke samenwoning 24
Feitelijk samenwonen 24
Ouderlijk gezag en ouderlijke plichten 25
Wat is ouderlijk gezag? 25
Gezag over de persoon 25
Beheer over de goederen 25
Vruchtgenot van de goederen 26
Wie heeft het ouderlijk gezag? 26
Einde van het ouderlijk gezag 26
De ouderlijke plichten 26
Aansprakelijkheid van de ouders 27
Rechten van de ouder tegenover de minderjarige 27
Voogdij en pleegvoogdij 28
Voogdij 28
Pleegvoogdij 28
Minderjarigheid 29
Persoonlijkheidsrechten: de psychische en morele integriteit 30
Patiëntenrechten 30
De wet patiëntenrechten 30
Recht op kwaliteitsvolle zorg 30
Recht op informatie over de gezondheidstoestand 30
De therapeutische exceptie 31
Het recht op geïnformeerde toestemming 31
Voorgelicht, voorafgaand en vrij 31
Recht om toestemming te weigeren 31
Veronderstelde toestemming bij spoed 32
Vertegenwoordiging van de minderjarige patiënt 32
2
,Mitic Laetitia 1 Vroedkunde 2021-2022
Vertegenwoordiging van meerderjarige handelingsonbekwame patiënten32
Afwijken van de wil van vertegenwoordiger 32
Beroepsgeheim 32
Inleiding 33
Verschil tussen privacy en beroepsgeheim 33
Uitzondering: gedeeld beroepsgeheim 33
Uitzondering: artikel 458bis 33
Uitzondering: de noodtoestand 34
Uitzondering: getuigenis in rechte 34
Uitzondering: verplichte melding besmettelijke ziekten 34
Enkele toepassingsgevallen: inzage patiëntendossier 34
Enkele toepassingsgevallen: sociale media 34
Sancties 35
Sociaalrechtelijke bescherming moederschap 35
Schorsing van de arbeidsovereenkomst 35
Zwangerschap, bevalling en borstvoeding 35
Vaderschaps- en mee-ouderverlof 36
Gezinsbijslag: nieuwe regeling vanaf 01/01/2019: Groeipakket 37
Startbedrag 37
Basisbedrag 37
Toeslagen 37
Meerling 38
Kennisgeving en aangifte (doodgeboren kinderen) 38
Inleiding 38
Kennisgeving van de geboorte 38
Sanctie 38
Aangifte van de geboorte 39
Sanctie 39
Doodgeboren kind 39
Doodgeboren kind: nieuwe regeling vanaf 31/03/2019 40
Beroepsprofiel
Doel beroepsprofiel
● Beschrijving van en inzicht in beroepsdomeinen en competenties
● Beeld voor buitenwereld
● Eindtermen voor opleiding: uniformiteit
● Professionalisering van het beroep
- Kritische zelfreflectie
- Beschermingsstatuut
3
, Mitic Laetitia 1 Vroedkunde 2021-2022
Definitie van het beroep van vroedvrouw
ICM-definitie:
● A midwife is a person who has successfully completed a midwifery
education programme that is based on the ICM Essential Competencies
for Basic Midwifery Practice and the framework of the ICM Global
Standards for Midwifery Education and is recognized in the country
where it is located; who has acquired the requisite qualifications to
be registered and/or legally licensed to practice midwifery and use the
title ‘midwife’; and who demonstrates competency in the practice of
midwifery.
● The midwife is recognised as a responsible and accountable professional
who works in partnership with women to give the necessary support,
care and advice during pregnancy, labor and the postpartum
period, to conduct births on the midwife’s own responsibility and
to provide care for the newborn and the infant. This care includes
preventative measures, the promotion of normal birth, the detection of
complications in mother and child, the accessing of medical care or other
appropriate assistance and the carrying out of emergency measures.
● The midwife has an important task in health counseling and education,
not only for the women, but also within the family and the
community. This work should involve antenatal education and
preparation for parenthood and may extend to women’s health, sexual or
reproductive health and childcare.
● A midwife may practise in any setting including the home, community,
hospitals, and clinics of health units.
Dus:
● Erkend diploma = houd(st)er van de beroepstitel VV
● Bekwaamheid aantonen
● Toezicht uitoefenen, ondersteunen, zorg verlenen en advies geven tijdens
zwangerschap, arbeid en postpartum
● Op eigen verantwoordelijkheid bevallingen verrichten
● Zorg voor het kind
● Fysiologie, preventie, opsporen van complicaties
● Spoedmaatregelen treffen
● Gezondheidspromotie (vrouw, partner, gemeenschap)
Belgische wetgeving (p. 5-6)
● Sinds 2006 is de VV een autonome beroepsbeoefenaar die zorgen
verleent, al dan niet in combinatie met een arts
Art. 62 §1. Zonder afbreuk te doen van de geneeskunde zoals bepaald in artikel
2 wordt onder uitoefening van het beroep van VV verstaan
● De VV mag autonoom
- Zwangerschap diagnose
4
