Samenvatting Medische wetenschappen 1 (pathologie) - Ademhaling

Medische wetenschappen – Pathologie:

Ademhaling:

Anatomie en fysiologie van de ademhaling:

 Alle weefsels van het menselijke lichaam hebben zuurstof nodig om te overleven
 Het lichaam doet aan respiratie om zuurstof uit de omgeving op te nemen en
koolstofdioxide af te geven
 Respiratie is het geheel van ventilatie, perfusie en diffusie

Ventilatie  Bestaat uit aan- en afvoer van lucht
 Door contractie van de ademhalingsspieren, waarvan het diafragma de
belangrijkste is worden de longen geventileerd (pompfunctie)

Perfusie  Wordt bewerkstelligd door de capillairen die rond de alveolen zitten
Diffusie  Is de uitwisseling van zuurstof en koolstofdioxide tussen alveolen en
capillairen



 De uitwisseling van gassen gebeurt dus in de alveolen
 Om lucht van en naar de alveolen te voeren zijn er luchtwegen
 Het geleidende deel van de luchtwegen begint bij de neus en keelholte
 Van daar gaat het naar de trachea die voorzien is van hoefijzervormige kraakbeenringen
om ze stevig te maken

De trachea splitst zich op in 2 hoofdbronchi:

 De hoofdbronchi vertakken zich in steeds kleinere bronchi
 Die splitsen zich verder in nog nauwere luchtwegen, de bronchioli
 Deze eindigen in de alveoli of de longblaasjes
 Hoewel de luchtwegen steeds nauwer worden, wordt de totale diameter in de lagere
luchtwegen groter door de vele splitsingen
 De luchtstroomsnelheid neemt hierdoor af

De bloedcirculatie:

 De capillairen die ronde de alveolen zitten en zorgen voor de gasuitwisseling brengen
bloed aan dat afkomstig is van het rechter ventrikel
 Vanuit het rechter ventrikel gaat het zuurstofarme bloed namelijk naar de arteria
pulmonalis en via het capillaire vaatbed van de longen naar de venae pulmonales die
uitmonden in het linker atrium (= kleine bloedsomloop)
 De arteria pulmonales brengen dus zuurstofarm bloed naar de longen
 De longen zelf worden van zuurstof voorzien door de arteriae bronchiales
Medische wetenschappen – Pathologie - Ademhaling
1

,  Nog concreter brengen de pulmonaire arteriën zuurstofarm bloed aan dat afkomstig is
van het rechter ventrikel, terwijl de bronchiale arteriën zuurstofrijke bloed aanbrengen
afkomstig van het linker ventrikel

Enkele begrippen:

Dyspnoe  Kortademigheid
Bradypnoe  Een te lage ademhalingsfrequentie
Tachypnoe  Een te hoge ademhalingsfrequentie
Hyperpnoe  Een te diepe ademhaling
Hypopnoe  Een te oppervlakkige ademhaling
Hyperventilatie  Een ademhaling die aanleiding geeft tot een lage arteriële
koolzuurspanning
Hypoventilatie  Een ademhaling die aanleiding geeft tot een hoge arteriële
koolzuurspanning
Orthopnoe  Wanneer kortademigheid vermindert door rechtzitten
Dyspnoe d’effort  Kortademigheid bij inspanning
Dyspnoe de repos  Kortademigheid in rust
Hemoptoë  Ophoesten van bloed
Sputum  Slijm dat opgehoest wordt
Wheezing  Piepende ademhaling



Enkele belangrijke onderzoeken binnen de pneumologie:

Beeldvormende technieken:

 RX-thorax
 CT-thorax
 Ventilatie / perfusiescan




RX-thorax:

 Door gebruik van röntgenstralen kan men een beeld van de longen verkrijgen
 Luchthoudende weefsels zullen zwart verkleuren

Medische wetenschappen – Pathologie - Ademhaling
2

,  Vaste weefsels en vocht zullen witter zijn

Verschillende aandoeningen kunnen hiermee vastgesteld worden:

 Pneumonie
 Pneumothorax
 Ruimte innemende processen
 Abcessen
 Tuberculeuze letsels
 …

Meestal worden er 2 opnames gemaakt:

 Een opname in vooraanzicht (face)
 Een opname zijdelings (profiel)  hier kan men ook de zone achter het hart goed
beoordelen

CT-thorax:

 Ook voor een CT-scan worden röntgenstralen gebruikt
 De stralingsbelasting van een CT-scan is wel 200x groter den van een gewone RX-
opname
 Een CT-scan geeft dwarse doorsnedes
 De long wordt als het ware in plakjes gesneden, waarvan afzonderlijke opnamen worden
gemaakt
 Dit geeft veel nauwkeurigere beelden en afwijkingen die op een RX-thorax niet gezien
worden, kunnen hier wel zichtbaar zijn

Ventilatie / perfusiescan:

 Een ventilatie / perfusiescan is een onderzoek waarbij radio-actieve stoffen (isotopen)
intraveneus ingespoten worden en ingeademd worden
 Het ene geeft een beeld van de doorbloeding van de long
 Het andere geeft een beeld van de verspreiding van de ingeademde lucht
 In principe moeten die beelden overeenkomen
 Bij bepaalde aandoeningen is dit niet zo en is er een mismatch
 Een longembolie bv. geeft geen perfusie aan het weefsel na het embool, toch is er in dat
deel wel ventilatie



Longfunctie-onderzoek en bloedgassen:

 Bij vele aandoeningen van de longen is het belangrijk te weten in welke mate de
longfunctie gestoord is
 Dit kan door meting van longvolumina (= spirometrie) en door bepaling van bloedgassen

Medische wetenschappen – Pathologie - Ademhaling
3