Bedrijfseconomie
HOOFDSTUK
Hoofdstuk 39: Externe verslaggeving
39.1 Verschil interne en externe verslaggeving
interne balans en winst- en verliesrekening: overzichten voor intern gebruik om sturingsinformatie te
kunnen geven. Wil de onderneming geheim houden voor concurrenten (kostprijs en zwakke punten). Mag
de onderneming zelf samenstellen en op basis hiervan neemt het management beslissingen.
fiscale winst- en verliesrekening: overzichten voor de fiscus (belastingdienst) op basis van de fiscale
regels die vaak afwijken van de bedrijfseconomische regels.
externe balans en winst- en verliesrekening: balans en winst- en verliesrekening die ondernemingen
met bepaalde rechtsvormen moeten publiceren of openbaar maken
grootte onderneming: hangt af van waarde activa, netto-omzet en gemiddeld aantal werknemers
openbaarmaking: verplichting tot publicatie van gegevens via de KvK om informatie te verschaffen en
verantwoording af te leggen aan aandeelhouders, mogelijke vermogensverschaffers en andere
geïnteresseerden
corporate governance: goed en verantwoord besturen van een onderneming en verantwoording afleggen
over het gevoerde beleid
samenvaljaarrekening: als zowel in de externe als in de fiscale waarderingsgrondslagen worden
toegepast. Dit mag voor micro en kleine bv’s en nv’s
39.2 Jaarstukken en modellen
Raad voor de Jaarverslaggeving: heeft richtlijnen voor jaarrekeningen van ondernemingen
International Financial Reporting Standards, IFRS: internationale regels voor jaarrekeningen
Soorten regels voor externe verslaggeving volgens het Burgerlijk Wetboek Titel 9 Boek 2:
✰ inrichtingseisen: bepalingen voor het opstellen van de jaarrekening, het bestuursverslag en de
overige gegevens
✰ publicatie-eisen: regels over hoe een onderneming de eerder genoemde stukken openbaar moet
maken
✰ controle-eisen: voorschriften over de controle op de jaarrekening en het onderzoek van het
bestuursverslag en de overige gegevens
jaarrekening: bestaat uit de balans en winst-en-verliesrekening en de toelichting op beide
modellen: het Besluit Modellen Jaarrekening bevat een aantal modellen voor de balans en winst-en-
verliesrekening
toelichting: in de toelichting op de balans en die op de winst-en-verliesrekening staan algemene
gegevens zoals de gebruikte waarderingsgrondslagen en op welke wettelijke bepalingen deze zijn
gebaseerd en een toelichting op afzonderlijke kosten
betrouwbaar oordeel: moet mogelijk zijn over het vermogen en het resultaat door het goed opstellen van
de jaarrekening
, bestuursverslag: geeft alle aanvullende informatie over de onderneming weer en is vooral gericht op de
toekomst. Geeft een beeld van de (financiële) toestand van de onderneming op de balansdatum en van de
gang van zaken in het boekjaar
verplichtingen die niet uit de balans blijken en moeten worden toegelicht:
✰ meerjarige financiële verplichtingen: langdurige verplichtingen (huurcontracten, erfpacht)
✰ voorwaardelijke verplichtingen: ontstaan door gebeurtenissen waarvan het bestaan van de
verplichting afhankelijk is van het zich in de toekomst al dan niet voordoen van een onzekere
gebeurtenis zonder dat de onderneming daar invloed op kan uitoefenen (toezegging aan een
afnemer tot uitbetaling van een vastgesteld bedrag, garantieverplichting)
✰ niet-verwerkte verplichtingen: hiervan is het niet waarschijnlijk dat er een betaling zal
plaatsvinden of het bedrag kan niet meer met voldoende zekerheid worden vastgesteld
(rechtszaak waarbij een derde van de onderneming een schadevergoeding heeft geëist en het toe
te kennen bedrag nog onzeker is)
Naast verplichtingen moet de onderneming ook de niet uit de balans blijkende rechten opnemen →
voorwaardelijke en niet-verwerkte rechten (net als bij verplichtingen maar dan is onderneming de afnemer
/ derde en heeft de andere partij verplichtingen)
toekomstparagraaf: onderdeel bestuursverslag, terugblik op het afgelopen boekjaar waarin de directie de
verwachting voor de komende jaren uitspreekt voor investeringen, financiering, werkgelegenheid,
activiteiten op het gebied van onderzoek en ontwikkeling en de omstandigheden die bepalend zullen zijn
voor de omzet en winst
overige gegevens: deze bevatten o.a. de controleverklaring, statutaire regeling voor de winst, bijzondere
statutaire rechten, stemrechtloze aandelen, nevenvestigingen en de gebeurtenissen na balansdatum met
belangrijke financiële gevolgen
39.3 Accountant
Middelgrote en grote bv’s en nv’s moeten in hun jaarstukken een verklaring van een accountant opnemen,
deze krijgt opdracht tot controle van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders
belangen waarborgen: dit gebeurt door door een onderzoek door een accountant; het doel is de belangen
van alle belanghebbenden veilig te stellen (werknemers, klanten, overheid, schuldeisers)
(controle jaarrekening, bestuursverslag en overige gegevens)
controleverklaring: verklaring van een accountant over de uitslag van zijn onderzoek
Hoofdstuk 40: Regels voor de activa
40.1 Waarderingsgrondslagen
waarderingsgrondslag: wijze waarop de activa in de externe balans worden gewaardeerd
verkrijgingsprijs: inkoopprijs + bijkomende kosten: het werkelijk betaalde bedrag / historische
aanschafprijs, hier zijn het fifo- en lifo-systeem op gebaseerd. Bij toepassing van fifo / lifo →
registratiegrondslag: manier waarop een onderneming haar voorraden in de administratie registreert
vervaardigingsprijs: verkrijgingsprijs + overige direct toe te rekenen kosten + redelijk aandeel in de niet
rechtstreeks toe te rekenen kosten, speelt vooral een rol bij de dienstverlenende onderneming met een
omvormingsproces.
HOOFDSTUK
Hoofdstuk 39: Externe verslaggeving
39.1 Verschil interne en externe verslaggeving
interne balans en winst- en verliesrekening: overzichten voor intern gebruik om sturingsinformatie te
kunnen geven. Wil de onderneming geheim houden voor concurrenten (kostprijs en zwakke punten). Mag
de onderneming zelf samenstellen en op basis hiervan neemt het management beslissingen.
fiscale winst- en verliesrekening: overzichten voor de fiscus (belastingdienst) op basis van de fiscale
regels die vaak afwijken van de bedrijfseconomische regels.
externe balans en winst- en verliesrekening: balans en winst- en verliesrekening die ondernemingen
met bepaalde rechtsvormen moeten publiceren of openbaar maken
grootte onderneming: hangt af van waarde activa, netto-omzet en gemiddeld aantal werknemers
openbaarmaking: verplichting tot publicatie van gegevens via de KvK om informatie te verschaffen en
verantwoording af te leggen aan aandeelhouders, mogelijke vermogensverschaffers en andere
geïnteresseerden
corporate governance: goed en verantwoord besturen van een onderneming en verantwoording afleggen
over het gevoerde beleid
samenvaljaarrekening: als zowel in de externe als in de fiscale waarderingsgrondslagen worden
toegepast. Dit mag voor micro en kleine bv’s en nv’s
39.2 Jaarstukken en modellen
Raad voor de Jaarverslaggeving: heeft richtlijnen voor jaarrekeningen van ondernemingen
International Financial Reporting Standards, IFRS: internationale regels voor jaarrekeningen
Soorten regels voor externe verslaggeving volgens het Burgerlijk Wetboek Titel 9 Boek 2:
✰ inrichtingseisen: bepalingen voor het opstellen van de jaarrekening, het bestuursverslag en de
overige gegevens
✰ publicatie-eisen: regels over hoe een onderneming de eerder genoemde stukken openbaar moet
maken
✰ controle-eisen: voorschriften over de controle op de jaarrekening en het onderzoek van het
bestuursverslag en de overige gegevens
jaarrekening: bestaat uit de balans en winst-en-verliesrekening en de toelichting op beide
modellen: het Besluit Modellen Jaarrekening bevat een aantal modellen voor de balans en winst-en-
verliesrekening
toelichting: in de toelichting op de balans en die op de winst-en-verliesrekening staan algemene
gegevens zoals de gebruikte waarderingsgrondslagen en op welke wettelijke bepalingen deze zijn
gebaseerd en een toelichting op afzonderlijke kosten
betrouwbaar oordeel: moet mogelijk zijn over het vermogen en het resultaat door het goed opstellen van
de jaarrekening
, bestuursverslag: geeft alle aanvullende informatie over de onderneming weer en is vooral gericht op de
toekomst. Geeft een beeld van de (financiële) toestand van de onderneming op de balansdatum en van de
gang van zaken in het boekjaar
verplichtingen die niet uit de balans blijken en moeten worden toegelicht:
✰ meerjarige financiële verplichtingen: langdurige verplichtingen (huurcontracten, erfpacht)
✰ voorwaardelijke verplichtingen: ontstaan door gebeurtenissen waarvan het bestaan van de
verplichting afhankelijk is van het zich in de toekomst al dan niet voordoen van een onzekere
gebeurtenis zonder dat de onderneming daar invloed op kan uitoefenen (toezegging aan een
afnemer tot uitbetaling van een vastgesteld bedrag, garantieverplichting)
✰ niet-verwerkte verplichtingen: hiervan is het niet waarschijnlijk dat er een betaling zal
plaatsvinden of het bedrag kan niet meer met voldoende zekerheid worden vastgesteld
(rechtszaak waarbij een derde van de onderneming een schadevergoeding heeft geëist en het toe
te kennen bedrag nog onzeker is)
Naast verplichtingen moet de onderneming ook de niet uit de balans blijkende rechten opnemen →
voorwaardelijke en niet-verwerkte rechten (net als bij verplichtingen maar dan is onderneming de afnemer
/ derde en heeft de andere partij verplichtingen)
toekomstparagraaf: onderdeel bestuursverslag, terugblik op het afgelopen boekjaar waarin de directie de
verwachting voor de komende jaren uitspreekt voor investeringen, financiering, werkgelegenheid,
activiteiten op het gebied van onderzoek en ontwikkeling en de omstandigheden die bepalend zullen zijn
voor de omzet en winst
overige gegevens: deze bevatten o.a. de controleverklaring, statutaire regeling voor de winst, bijzondere
statutaire rechten, stemrechtloze aandelen, nevenvestigingen en de gebeurtenissen na balansdatum met
belangrijke financiële gevolgen
39.3 Accountant
Middelgrote en grote bv’s en nv’s moeten in hun jaarstukken een verklaring van een accountant opnemen,
deze krijgt opdracht tot controle van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders
belangen waarborgen: dit gebeurt door door een onderzoek door een accountant; het doel is de belangen
van alle belanghebbenden veilig te stellen (werknemers, klanten, overheid, schuldeisers)
(controle jaarrekening, bestuursverslag en overige gegevens)
controleverklaring: verklaring van een accountant over de uitslag van zijn onderzoek
Hoofdstuk 40: Regels voor de activa
40.1 Waarderingsgrondslagen
waarderingsgrondslag: wijze waarop de activa in de externe balans worden gewaardeerd
verkrijgingsprijs: inkoopprijs + bijkomende kosten: het werkelijk betaalde bedrag / historische
aanschafprijs, hier zijn het fifo- en lifo-systeem op gebaseerd. Bij toepassing van fifo / lifo →
registratiegrondslag: manier waarop een onderneming haar voorraden in de administratie registreert
vervaardigingsprijs: verkrijgingsprijs + overige direct toe te rekenen kosten + redelijk aandeel in de niet
rechtstreeks toe te rekenen kosten, speelt vooral een rol bij de dienstverlenende onderneming met een
omvormingsproces.
