Mijlpalen in de kunst en materiële cultuur van de prehistorie tot
heden: de dertiende eeuw
De 13de eeuw: de opkomende gotiek ten Noorden van de Alpen
1. Term ‘gotiek’
Het begrip ‘gotiek’ werd voor het eerst gebruikt door Vasari in zijn ‘Vite’. De term
definieerde de architectuur uit de voorafgaande periode. De stijl van de zogenaamde
‘Gotthi’ of barbaren werd door Vasari duidelijk aangewend in pejoratieve 1 zin. De
afstammelingen van de ‘Gotthi’ hadden bijgedragen tot een teloorgang van de
vormentaal uit de Klassieke Oudheid; een kunst die net door Vasari en zijn
tijdgenoten bewonderd werd.
2. Schets maatschappelijke achtergrond in West-Europa
Tegen 1300 had de internationale handel zich in West-Europa sterk ontwikkeld; de
marktstructuur ontplooide zich verder en er was sprake van een echte geldeconomie.
Frankrijk kende een gunstige ligging voor de handel; kochten wol in en verwerkten
die tot laken, exporteerde laken, wijn, graan en zout. Parijs ontwikkelde zich als
centrum voor cultuur en luxegoederen.
In Vlaanderen was het merendeel van de bevolking actief in de landbouw en
visvangst en bestonden er vruchtbare handelsrelaties; de vraag naar Vlaams laken
had een grote invloed op de economische zelfstandigheid gunstige invloed op
kunstproductie.
Engeland breidde tijdens de 13de eeuw zijn maritieme handel uit probeerden
controle te krijgen op het economisch welvarende Vlaanderen conflict met de
Franse koning.
Italianen richtten zich op de mediterrane handel; speelden een belangrijke rol op de
financiële markt.
In het huidige Spaanse grondgebied werden verschillende conflicten uitgevochten
tussen christenen en moslims. Spanje bestond uit verschillende christelijke
vorstendommen en 1 onafhankelijk moslimrijk. Richtten zich op handel.
3. Kunstproductie
3.1. Architectuur
Gotische architectuur ontstond in Frankrijk rond het midden van de 12 de eeuw; kende
een ruime verspreiding over Europese landen en bleef in diverse regio’s doorwerken
tot in de 16de eeuw.
1 Woord met een negatieve connotatie
1
heden: de dertiende eeuw
De 13de eeuw: de opkomende gotiek ten Noorden van de Alpen
1. Term ‘gotiek’
Het begrip ‘gotiek’ werd voor het eerst gebruikt door Vasari in zijn ‘Vite’. De term
definieerde de architectuur uit de voorafgaande periode. De stijl van de zogenaamde
‘Gotthi’ of barbaren werd door Vasari duidelijk aangewend in pejoratieve 1 zin. De
afstammelingen van de ‘Gotthi’ hadden bijgedragen tot een teloorgang van de
vormentaal uit de Klassieke Oudheid; een kunst die net door Vasari en zijn
tijdgenoten bewonderd werd.
2. Schets maatschappelijke achtergrond in West-Europa
Tegen 1300 had de internationale handel zich in West-Europa sterk ontwikkeld; de
marktstructuur ontplooide zich verder en er was sprake van een echte geldeconomie.
Frankrijk kende een gunstige ligging voor de handel; kochten wol in en verwerkten
die tot laken, exporteerde laken, wijn, graan en zout. Parijs ontwikkelde zich als
centrum voor cultuur en luxegoederen.
In Vlaanderen was het merendeel van de bevolking actief in de landbouw en
visvangst en bestonden er vruchtbare handelsrelaties; de vraag naar Vlaams laken
had een grote invloed op de economische zelfstandigheid gunstige invloed op
kunstproductie.
Engeland breidde tijdens de 13de eeuw zijn maritieme handel uit probeerden
controle te krijgen op het economisch welvarende Vlaanderen conflict met de
Franse koning.
Italianen richtten zich op de mediterrane handel; speelden een belangrijke rol op de
financiële markt.
In het huidige Spaanse grondgebied werden verschillende conflicten uitgevochten
tussen christenen en moslims. Spanje bestond uit verschillende christelijke
vorstendommen en 1 onafhankelijk moslimrijk. Richtten zich op handel.
3. Kunstproductie
3.1. Architectuur
Gotische architectuur ontstond in Frankrijk rond het midden van de 12 de eeuw; kende
een ruime verspreiding over Europese landen en bleef in diverse regio’s doorwerken
tot in de 16de eeuw.
1 Woord met een negatieve connotatie
1
