Empowerment
- Bevrijdend en regulerend
- Mee doen is verantwoordelijkheid van ons allen
- Meervoudig
- Gebasseerd op gelijkwaardigheid, diversiteit, pluralisme (bestaan van verschillende
sociale+culturele subsystemen), kansengelijkheid, democratie en burgerschap
Rechtstaat nodig voor empowerment
- Macht vanuit de overheid
- Kenmerken democratische rechtstaat en politieke stromingen
- Autonoom en zorgend mensbeeld, EVRM (Europees verdrag voor de rechten van de
mens), contract filosofie
Sociaal contract denken
- Legitimiteit (recht van heerser om te heersen) van de rechtstaat
- Natuurtoestand: individuele vrijheidsrechten werden overgedragen aan een
soeverien
- Resultaat= rechtstaat en mensenrechten
- Burger heeft de vrijheid, overheid zorgt voor burger. Overheid bemoeit zich niet met
bepaalde dingen van jou= contract filosofie
Rechtstaat (daar leven we nu in)
- Doel = vrijheid voor burgers maar staatsmacht moet begrensd worden
- Legaliteitsbeginsel
- Scheiding van machten
- Waarborging grondrechten
- Rechtspraak door onafhankelijke en onpartijdige rechters
Legaliteitsbeginsel
- Overheid en burgers van een staat gebonden aan de wet.
- Als iedereen handelt zoals afgesproken= recht zekerheid (vrijheid door regulering)
- Als overheid dwang wilt toepassen moet de bevoegdheid in de wet staan
Rechtsbronnen
- Verdrag= afspraken tussen twee of meer staten die op schrift zijn vastgesteld
- Wet= afkomstig van de regering en Staten-Generaal
- Jurisprudentie= uitspraken van rechters
- Gewoonterecht= ongeschreven recht behoord tot gewoonte
Trias politica
- De wetgevende macht= wetten maken
- De uitvoerende macht= wetten uitvoeren
- De rechtelijke macht= spreekt een rechter ter gevolgen van de wet
, Grondrechten
- Vrijheden van burgers in de samenleving te waarborgen
- Klassieke en sociale grondwetten
- Elementaire en onvervreemdbare rechten van een individu
Mensenrechten
- 1690: Locke, alle mensen zijn vrij en gelijk. Hij heeft dit nooit vastgelegd
- 1948: universele verklaring rechten van de mens
- 1950: EVRM (Europees verdrag voor de rechten van de mens)
- 1971: rechten voor de mens met een verstandelijke handicap
- Beperkingen
o Mensenrechten voor iedereen, grondrecht voor zijn burgers
o Geen burger van de samenleving, dan geen rechten
o Geen wereldsamenleving maar samenleving
Klassieke grondrechten
- Rechten van een individu waarop de overheid alleen inbreuk mag maken als de wet
haar dat toestaat
o Recht op vrijheid van bewegen
Sociale grondrechten
- Rechten van een individu die door de overheid zo goed mogelijk bereikbaar moeten
worden gemaakt.
o Uitkering
IVRPB
- Internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten
EVRM
- Europees verdrag voor de rechten van de mens
Democratische rechtsstaat
- Het volk kiest in geheim een volksvertegenwoordiging
Parlementaire democratie
- Burger kiest tweede kamer
- Tweede kamer controleert regering- koning en ministers
- Eerste kamer wordt indirect gekozen
Mensbeeld= Hoe jij een mens ziet, bepalend voor gedrag
Christendemocratie= Christelijk mensbeeld
Sociaaldemocratie= Zorgend/rationeel mensbeeld
Liberalisme= Autonoom mensbeeld
Directe invloed op het landbestuur
- Demonstreren
- Petitierecht
- Referendum