HOOFDSTUK 1: ONDERNEMINGSRECHT: VRIJHEID VAN
ONDERNEMEN EN ALGEMENE VERPLICHTINGEN VAN DE
ONDERNEMING
1 DE ONDERNEMING
Een handelaar = (kenmerken)
- Objectieve daden van koophandel: heeft iets gekocht en had het inzicht om het
ook te verkopen
- Herhaalt zich in de tijd
- Doel om winst te hebben
Een onderneming is elk van de volgende organisaties:
- Iedere natuurlijk persoon die zelfstandig een beroepsactiviteit uitoefent
- Iedere rechtspersoon
- Iedere andere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid
Geen onderneming:
- Iedere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid die geen winstuitkering als doel
heeft
Voorbeeld: Chiro
- Iedere publiekrechtelijke rechtspersoon die geen goederen of diensten aanbiedt
op de markt
Voorbeeld: De federale staat, provincie, gemeente, hulpverleningszones, …
De economische bedrijvigheden van de overheid vallen in principe niet onder het
ondernemingsbegrip. Nochtans zullen de verrichtingen van bepaalde overheidsbedrijven
wel als economische activiteit worden beschouwd
- NMBS en Bpost wel een onderneming overheidsbedrijf die een economische
activiteit uitoefent
- Het federaal agentschap voor de veiligheid van de voedselketen (FAVV) is een
publiekrechtelijke rechtspersoon die geen goederen en diensten aanbiedt op de
markt (hun opdracht is waken over veiligheid in voedselketen) ze worden niet
gezien als onderneming
- Vrije beroepen (dokters, advocaten) kunnen failliet verklaard worden vrije
beroepen zijn ondernemingen en een onderneming kan failliet verklaard worden.
2 DE VRIJE EN INTELLECTUELE BEROEPEN
Een officiële opsomming van alle vrije beroepen bestaat niet, men gaat wel uit van een
aantal gezamenlijke kenmerken:
- Het bestaan van een deontologische code (concrete gedragsregels)
- Het bestaan van een wettelijke regeling voor toegang tot het beroep (niet
iedereen kan dit zomaar doen)
Vrije beroepen (dokters, advocaten) kunnen failliet verklaard worden vrije beroepen
zijn ondernemingen en een onderneming kan failliet verklaard worden.
,Voorbeeld:
Dokters, advocaten zijn ondernemingen -> natuurlijke personen die op zelfstandige basis
een economische activiteit uitoefenen ook onder het nieuwe begrip onderneming
3 HET STATUUT VAN DE ONDERNEMER
3.1 DE TOEGANG TOT ONDERNEMINGSACTIVITEIT
Vrijheid van handel:
Decreet D’Allarde = elke burger is vrij en kan wettelijk om het even welke handel
uitoefenen
De juridische bevoegdheid:
Handelsbekwaamheid = Je bent juridisch bekwaam om een onderneming te starten
vanaf je meerderjarig bent, dus vanaf 18-jarige leeftijd
Men moet bekwaam zijn om zijn rechten en plichten zelf en zelfstandig uit te
oefenen
Onverenigbaarheden = personen in een overheidsdienst mogen geen
ondernemingsactiviteiten uitoefenen
Voorbeeld: magistraten, advocaten, gerechtsdeurwaarders, notarissen
Notaris kan nooit een onderneming beginnen
Beroepsverboden = aan bepaalde personen wordt een verbod opgelegd door een
rechter om verder ondernemingsactiviteiten uit te voeren
Voorbeeld: door faillissement
3.2 DE FORMELE VERPLICHTINGEN VAN DE ONDERNEMING
Een onderneming moet zich voor aanvraag van haar activiteiten inschrijven bij de
Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO)
KBO (Kruispuntbank van Ondernemingen) = een centraal (elektronisch) register
voor het hele land met alle gegevens van alle ondernemingen
Bij inschrijving bij het KBO krijg je een uniek identificatienummer
(=ondernemingsnummer)
Het inschrijven gebeurt in een ondernemingsloket
Ondernemingsloket vervult volgende taken:
- Inschrijven van de inschrijving plichtige ondernemingen bij KBO
- Schrappen of wijzigen van gegevens
- Nagaan of aan alle voorwaarden en vergunningen die nodig voldaan zijn
- De toegang tot de gegevens over de ondernemingen verzorgen
- Het inschrijvingsrecht en de andere kosten innen
Voorbeelden:
Acerta ondernemingsloket vzw, Eunomia vzw, Formalis vzw
De verschillende stappen die een rechtspersoon moet ondernemen:
, 1. Statuten en oprichtingsakte neerleggen bij de griffie van de
ondernemingsrechtbank
2. De griffie geeft die gegevens door aan de KBO, die een ondernemingsnummer
toekent
3. Met dat ondernemingsnummer richt de rechtspersoon zich tot het
ondernemingsloket
4. Het ondernemingsloket gaat na of wel degelijk aan alle vestigingsvoorwaarden
voldaan zijn. Als dat het geval is, dan zal zij de ondernemingen inschrijven als
geregistreerde onderneming, vestigingsnummers toekennen en nota nemen van
de activiteiten die de onderneming uitoefent
De vestigingswet = hierbij is de ligging van het domicilieadres (eenmanszaken) of het
adres van de maatschappelijke zetel bepalend om te weten onder welke gewestelijke
reglementering de onderneming valt
Het sociaal statuut van zelfstandige ondernemers = de zelfstandige ondernemer
moet de wetgeving inzake het sociaal statuut voor zelfstandigen naleven en aansluiten
bij een sociaal verzekeringskas van hun eigen keuze
HOOFDSTUK 2: FUNDAMENTELE ELEMENTEN VAN HET
ECONOMISCH RECHT: HET BEWIJS IN ONDERNEMINGSZAKEN
1 ALGEMENE REGELS
De persoon die iets beweert, moet het bewijs van die bewering leveren
Voorbeeld:
Een schuldenaar die beweert betaald te hebben, zal die betaling dus moeten bewijzen
2 BIJZONDERE BEWIJSMIDDELEN
2.1 DE BOEKHOUDING
Op 14 mei 2019 schrapt de vereiste dat de boekhouding regelmatig moet worden
gevoerd. Deze onregelmatige gevoerde boekhouding zal dus als bewijs kunnen dienen
tussen ondernemingen of tegen ondernemingen, inzake de bewijskracht van de
boekhouding gelden 2 hoofdregels:
1. Geschillen tussen ondernemingen onderling
De boekhouding van een onderneming is slechts wettelijke bewijsbaar tegen een andere
onderneming als de vermeldingen in de boekhouding van de onderscheiden partijen
overeenstemmend zijn
Voorbeeld:
als onderneming 1 aan onderneming 2 iets verkocht heeft, dan zouden in hun
boekhoudingen dezelfde gegevens (nr. factuur, bedragen, …) moeten terug te vinden zijn
2. Geschillen van een niet-ondernemer tegen een ondernemer
De boekhouding van de onderneming kan tegen hem gebruikt worden. In dat geval moet
de regel van de opsplitsbaarheid worden gerespecteerd. Dat betekent dat diegene die
zich op de boekhouding beroept, deze boekhouding in haar geheel moet nemen.
, De boekhouding van de onderneming levert geen bewijs op tegen personen die geen
onderneming zijn
2.2 DE FACTUUR
Een factuur = een geschreven stuk dat de bevestiging inhoudt van een schuldvordering
in geld wegens de levering van goederen of diensten, met een aantal verplichte
vermeldingen:
- Het woord ‘factuur’ - Datum
- Factuurdatum - De uitgevoerde handeling
- Een volgnummer - Maatstaf van heffing
- Identiteit van leverancier of - Btw-tarieven
dienstverrichter - Verschuldigde btw
- Identiteit van de afnemer - Totaalbedrag
Bewijskracht van de factuur:
1. De factuur kan als bijzonder bewijsmiddel worden gebruikt
Een door de onderneming aanvaarde factuur levert bewijs op tegen deze onderneming.
algemeen wordt aanvaard dat alle handelsverrichtingen waarbij het uitreiken van een
factuur gebruikelijk of verplicht is, met een factuur kunnen worden bewezen
2. Het gebruik van de factuur als bewijs:
- De klant gebruikt de factuur als bewijs tegen de leverancier
- De leverancier wil de factuur als bewijs gebruiken tegen de klant-
ondernemer
3. Hoe een factuur protesteren?
Een factuur kan best geprotesteerd worden door een aangetekend brief te sturen naar de
leverancier
HOOFDSTUK 3: ONDERNEMINGSRECHT: DE HANDELSZAAK
1 HET BEGRIP
De handelszaak = een geheel van roerende en onroerende goederen, die zijn
samengebracht om een onderneming uit te baten, wat onder meer ook de opbouw van
een klantenbestand inhoudt
2 HET HUURCONTRACT
2.1 SITUERING
In het Burgerlijk Wetboek staan specifieke regels ingelast die het statuut van de
zogenaamde handelshuur regelen. Het is voor een handelszaak immers essentieel om te
kunnen rekenen op een zekere stabiliteit als zij zich op een bepaalde plaats vestigt en er
investeringen doet, klanten werft,…
2.2 HET HUURCONTRACT OP BASIS VAN DE HANDELSHUURWET
ONDERNEMEN EN ALGEMENE VERPLICHTINGEN VAN DE
ONDERNEMING
1 DE ONDERNEMING
Een handelaar = (kenmerken)
- Objectieve daden van koophandel: heeft iets gekocht en had het inzicht om het
ook te verkopen
- Herhaalt zich in de tijd
- Doel om winst te hebben
Een onderneming is elk van de volgende organisaties:
- Iedere natuurlijk persoon die zelfstandig een beroepsactiviteit uitoefent
- Iedere rechtspersoon
- Iedere andere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid
Geen onderneming:
- Iedere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid die geen winstuitkering als doel
heeft
Voorbeeld: Chiro
- Iedere publiekrechtelijke rechtspersoon die geen goederen of diensten aanbiedt
op de markt
Voorbeeld: De federale staat, provincie, gemeente, hulpverleningszones, …
De economische bedrijvigheden van de overheid vallen in principe niet onder het
ondernemingsbegrip. Nochtans zullen de verrichtingen van bepaalde overheidsbedrijven
wel als economische activiteit worden beschouwd
- NMBS en Bpost wel een onderneming overheidsbedrijf die een economische
activiteit uitoefent
- Het federaal agentschap voor de veiligheid van de voedselketen (FAVV) is een
publiekrechtelijke rechtspersoon die geen goederen en diensten aanbiedt op de
markt (hun opdracht is waken over veiligheid in voedselketen) ze worden niet
gezien als onderneming
- Vrije beroepen (dokters, advocaten) kunnen failliet verklaard worden vrije
beroepen zijn ondernemingen en een onderneming kan failliet verklaard worden.
2 DE VRIJE EN INTELLECTUELE BEROEPEN
Een officiële opsomming van alle vrije beroepen bestaat niet, men gaat wel uit van een
aantal gezamenlijke kenmerken:
- Het bestaan van een deontologische code (concrete gedragsregels)
- Het bestaan van een wettelijke regeling voor toegang tot het beroep (niet
iedereen kan dit zomaar doen)
Vrije beroepen (dokters, advocaten) kunnen failliet verklaard worden vrije beroepen
zijn ondernemingen en een onderneming kan failliet verklaard worden.
,Voorbeeld:
Dokters, advocaten zijn ondernemingen -> natuurlijke personen die op zelfstandige basis
een economische activiteit uitoefenen ook onder het nieuwe begrip onderneming
3 HET STATUUT VAN DE ONDERNEMER
3.1 DE TOEGANG TOT ONDERNEMINGSACTIVITEIT
Vrijheid van handel:
Decreet D’Allarde = elke burger is vrij en kan wettelijk om het even welke handel
uitoefenen
De juridische bevoegdheid:
Handelsbekwaamheid = Je bent juridisch bekwaam om een onderneming te starten
vanaf je meerderjarig bent, dus vanaf 18-jarige leeftijd
Men moet bekwaam zijn om zijn rechten en plichten zelf en zelfstandig uit te
oefenen
Onverenigbaarheden = personen in een overheidsdienst mogen geen
ondernemingsactiviteiten uitoefenen
Voorbeeld: magistraten, advocaten, gerechtsdeurwaarders, notarissen
Notaris kan nooit een onderneming beginnen
Beroepsverboden = aan bepaalde personen wordt een verbod opgelegd door een
rechter om verder ondernemingsactiviteiten uit te voeren
Voorbeeld: door faillissement
3.2 DE FORMELE VERPLICHTINGEN VAN DE ONDERNEMING
Een onderneming moet zich voor aanvraag van haar activiteiten inschrijven bij de
Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO)
KBO (Kruispuntbank van Ondernemingen) = een centraal (elektronisch) register
voor het hele land met alle gegevens van alle ondernemingen
Bij inschrijving bij het KBO krijg je een uniek identificatienummer
(=ondernemingsnummer)
Het inschrijven gebeurt in een ondernemingsloket
Ondernemingsloket vervult volgende taken:
- Inschrijven van de inschrijving plichtige ondernemingen bij KBO
- Schrappen of wijzigen van gegevens
- Nagaan of aan alle voorwaarden en vergunningen die nodig voldaan zijn
- De toegang tot de gegevens over de ondernemingen verzorgen
- Het inschrijvingsrecht en de andere kosten innen
Voorbeelden:
Acerta ondernemingsloket vzw, Eunomia vzw, Formalis vzw
De verschillende stappen die een rechtspersoon moet ondernemen:
, 1. Statuten en oprichtingsakte neerleggen bij de griffie van de
ondernemingsrechtbank
2. De griffie geeft die gegevens door aan de KBO, die een ondernemingsnummer
toekent
3. Met dat ondernemingsnummer richt de rechtspersoon zich tot het
ondernemingsloket
4. Het ondernemingsloket gaat na of wel degelijk aan alle vestigingsvoorwaarden
voldaan zijn. Als dat het geval is, dan zal zij de ondernemingen inschrijven als
geregistreerde onderneming, vestigingsnummers toekennen en nota nemen van
de activiteiten die de onderneming uitoefent
De vestigingswet = hierbij is de ligging van het domicilieadres (eenmanszaken) of het
adres van de maatschappelijke zetel bepalend om te weten onder welke gewestelijke
reglementering de onderneming valt
Het sociaal statuut van zelfstandige ondernemers = de zelfstandige ondernemer
moet de wetgeving inzake het sociaal statuut voor zelfstandigen naleven en aansluiten
bij een sociaal verzekeringskas van hun eigen keuze
HOOFDSTUK 2: FUNDAMENTELE ELEMENTEN VAN HET
ECONOMISCH RECHT: HET BEWIJS IN ONDERNEMINGSZAKEN
1 ALGEMENE REGELS
De persoon die iets beweert, moet het bewijs van die bewering leveren
Voorbeeld:
Een schuldenaar die beweert betaald te hebben, zal die betaling dus moeten bewijzen
2 BIJZONDERE BEWIJSMIDDELEN
2.1 DE BOEKHOUDING
Op 14 mei 2019 schrapt de vereiste dat de boekhouding regelmatig moet worden
gevoerd. Deze onregelmatige gevoerde boekhouding zal dus als bewijs kunnen dienen
tussen ondernemingen of tegen ondernemingen, inzake de bewijskracht van de
boekhouding gelden 2 hoofdregels:
1. Geschillen tussen ondernemingen onderling
De boekhouding van een onderneming is slechts wettelijke bewijsbaar tegen een andere
onderneming als de vermeldingen in de boekhouding van de onderscheiden partijen
overeenstemmend zijn
Voorbeeld:
als onderneming 1 aan onderneming 2 iets verkocht heeft, dan zouden in hun
boekhoudingen dezelfde gegevens (nr. factuur, bedragen, …) moeten terug te vinden zijn
2. Geschillen van een niet-ondernemer tegen een ondernemer
De boekhouding van de onderneming kan tegen hem gebruikt worden. In dat geval moet
de regel van de opsplitsbaarheid worden gerespecteerd. Dat betekent dat diegene die
zich op de boekhouding beroept, deze boekhouding in haar geheel moet nemen.
, De boekhouding van de onderneming levert geen bewijs op tegen personen die geen
onderneming zijn
2.2 DE FACTUUR
Een factuur = een geschreven stuk dat de bevestiging inhoudt van een schuldvordering
in geld wegens de levering van goederen of diensten, met een aantal verplichte
vermeldingen:
- Het woord ‘factuur’ - Datum
- Factuurdatum - De uitgevoerde handeling
- Een volgnummer - Maatstaf van heffing
- Identiteit van leverancier of - Btw-tarieven
dienstverrichter - Verschuldigde btw
- Identiteit van de afnemer - Totaalbedrag
Bewijskracht van de factuur:
1. De factuur kan als bijzonder bewijsmiddel worden gebruikt
Een door de onderneming aanvaarde factuur levert bewijs op tegen deze onderneming.
algemeen wordt aanvaard dat alle handelsverrichtingen waarbij het uitreiken van een
factuur gebruikelijk of verplicht is, met een factuur kunnen worden bewezen
2. Het gebruik van de factuur als bewijs:
- De klant gebruikt de factuur als bewijs tegen de leverancier
- De leverancier wil de factuur als bewijs gebruiken tegen de klant-
ondernemer
3. Hoe een factuur protesteren?
Een factuur kan best geprotesteerd worden door een aangetekend brief te sturen naar de
leverancier
HOOFDSTUK 3: ONDERNEMINGSRECHT: DE HANDELSZAAK
1 HET BEGRIP
De handelszaak = een geheel van roerende en onroerende goederen, die zijn
samengebracht om een onderneming uit te baten, wat onder meer ook de opbouw van
een klantenbestand inhoudt
2 HET HUURCONTRACT
2.1 SITUERING
In het Burgerlijk Wetboek staan specifieke regels ingelast die het statuut van de
zogenaamde handelshuur regelen. Het is voor een handelszaak immers essentieel om te
kunnen rekenen op een zekere stabiliteit als zij zich op een bepaalde plaats vestigt en er
investeringen doet, klanten werft,…
2.2 HET HUURCONTRACT OP BASIS VAN DE HANDELSHUURWET
