VWO 6
Samenvatting
Nectar biologie: Hoofdstuk 19; DNA
Judith Vuijst
CSVVG Vincent van Gogh
, BIOLOGIE SAMENVATTING HS 19: DNA
§19.1 DNA COMPACT VERPAKT IN CHROMOSOMEN
DNA: bevat alle info voor het maken vd eiwitmoleculen die nodig zijn voor het functioneren vh lichaam.
Bestaat uit: twee lange strengen dubbelstrengs, in spiraalvorm om elkaar gedraaid tot dubbele helix.
Bouwstenen: deoxyribonucleotiden; bestaan uit:
1. Fosfaatgroep
2. Suikermolecuul (deoxyribose)
3. Nucleïnebase (stikstofbase)
Deoxyribose: heeft 5 C-atomen. De 1’, 3’ en 5’ C-atoom hebben een OH-groep.
1’ C-atoom met nucleïnebase: deoxyribonucleoside.
5’ C-atoom met fosfaatgroep: deoxyribonucleotide.
Fosfaatgroep vh 5’ C-atoom vh deoxyribonucleotide is verbonden met het 3’ C-atoom vh naastgelegen deoxyribonucleotide.
3’ einde: het uiteinde vd streng waar de hydroxylgroep vrij blijft.
5’ einde: het uiteinde met een vrije fosfaatgroep.
* Richting van beide strengen is tegengesteld.
DNA-wenteltrap: fosfaatgroepen vormen samen met de suikermoleculen de zijkanten vd trap.
Ertussen: ‘traptreden’, gevormd door 2 gekoppelde nucleïnebasen (4 verschillende soorten):
1. Adenine (A).
2. Cytosine (C). Verbonden via
3. Guanine (G). H-bruggen
4. Thymine (T).
Tussen A en T: twee H-bruggen.
Tussen C en G: drie H-bruggen.
Basenparen: door de vaste basenparen zijn beide strengen in een DNA-molecuul complementair.
Genetische code: volgorde vd nucleïnebasen in een gen levert genetische code voor erfelijke eigenschap.
*mutaties in een gen leiden tot veranderingen id genetische info en dus tot varianten van een gen: allelen.
CHROMOSOMEN
Histonen: verpakkingseiwitten die het DNA id celkern beschermen.
Vorm: steeds is een streng van 146 basenparen vh DNA
2x om een ‘bol’ gewikkeld, die uit 8 histonen bestaat.
Nucleosomen: structuren die het geheel als ‘veiligheidsspeld’
bijeen houden door één extra ‘los’ H1-histon.
Hoe: zure fosfaatgroepen vh DNA hechten aan de
basische histonen.
Chromatinedraad: dikke draad die ontstaat door bindingen tussen histonen vd verschillende nucleosomen.
Vormt: chromatine; doordat het verder spiraliseert tot een compacte spiraal die samen met de spiralen van andere
chromosomen het chromatine id kern vormt.
*Door deze manier van oprollen past het 2m lange DNA id kern vd cellen in je lichaam.
Compacte verdubbelde chromosomen: te zien id profase vd mitose. Hierin wikkelen de id S-fase verdubbelde
chromatinedraden zich mbv andere eiwitten tot nog compactere structuren.
Het samenpakken van chromatinedraden tot compacte chromosomen tijdens een mitose voorkomt dat chromatinedraden vd
verschillende DNA-moleculen met elkaar verstrikt raken en in stukken breken.
LICHTE EN DONKERE GEBIEDEN ID CELKERN
Kern van een niet-delende cel: lichte en donkere gebieden zijn te zien.
Samenvatting
Nectar biologie: Hoofdstuk 19; DNA
Judith Vuijst
CSVVG Vincent van Gogh
, BIOLOGIE SAMENVATTING HS 19: DNA
§19.1 DNA COMPACT VERPAKT IN CHROMOSOMEN
DNA: bevat alle info voor het maken vd eiwitmoleculen die nodig zijn voor het functioneren vh lichaam.
Bestaat uit: twee lange strengen dubbelstrengs, in spiraalvorm om elkaar gedraaid tot dubbele helix.
Bouwstenen: deoxyribonucleotiden; bestaan uit:
1. Fosfaatgroep
2. Suikermolecuul (deoxyribose)
3. Nucleïnebase (stikstofbase)
Deoxyribose: heeft 5 C-atomen. De 1’, 3’ en 5’ C-atoom hebben een OH-groep.
1’ C-atoom met nucleïnebase: deoxyribonucleoside.
5’ C-atoom met fosfaatgroep: deoxyribonucleotide.
Fosfaatgroep vh 5’ C-atoom vh deoxyribonucleotide is verbonden met het 3’ C-atoom vh naastgelegen deoxyribonucleotide.
3’ einde: het uiteinde vd streng waar de hydroxylgroep vrij blijft.
5’ einde: het uiteinde met een vrije fosfaatgroep.
* Richting van beide strengen is tegengesteld.
DNA-wenteltrap: fosfaatgroepen vormen samen met de suikermoleculen de zijkanten vd trap.
Ertussen: ‘traptreden’, gevormd door 2 gekoppelde nucleïnebasen (4 verschillende soorten):
1. Adenine (A).
2. Cytosine (C). Verbonden via
3. Guanine (G). H-bruggen
4. Thymine (T).
Tussen A en T: twee H-bruggen.
Tussen C en G: drie H-bruggen.
Basenparen: door de vaste basenparen zijn beide strengen in een DNA-molecuul complementair.
Genetische code: volgorde vd nucleïnebasen in een gen levert genetische code voor erfelijke eigenschap.
*mutaties in een gen leiden tot veranderingen id genetische info en dus tot varianten van een gen: allelen.
CHROMOSOMEN
Histonen: verpakkingseiwitten die het DNA id celkern beschermen.
Vorm: steeds is een streng van 146 basenparen vh DNA
2x om een ‘bol’ gewikkeld, die uit 8 histonen bestaat.
Nucleosomen: structuren die het geheel als ‘veiligheidsspeld’
bijeen houden door één extra ‘los’ H1-histon.
Hoe: zure fosfaatgroepen vh DNA hechten aan de
basische histonen.
Chromatinedraad: dikke draad die ontstaat door bindingen tussen histonen vd verschillende nucleosomen.
Vormt: chromatine; doordat het verder spiraliseert tot een compacte spiraal die samen met de spiralen van andere
chromosomen het chromatine id kern vormt.
*Door deze manier van oprollen past het 2m lange DNA id kern vd cellen in je lichaam.
Compacte verdubbelde chromosomen: te zien id profase vd mitose. Hierin wikkelen de id S-fase verdubbelde
chromatinedraden zich mbv andere eiwitten tot nog compactere structuren.
Het samenpakken van chromatinedraden tot compacte chromosomen tijdens een mitose voorkomt dat chromatinedraden vd
verschillende DNA-moleculen met elkaar verstrikt raken en in stukken breken.
LICHTE EN DONKERE GEBIEDEN ID CELKERN
Kern van een niet-delende cel: lichte en donkere gebieden zijn te zien.
