TECHNISCH LEZEN
VOLTIJD
HOGESCHOOL INHOLLAND HAARLEM, DOMEIN ONDERWIJS EN INNOVATIE
Opleiding tot Leraar Basisonderwijs
ONTWERPGERICHT ONDERZOEK
Toetscode: 24 MEI 2022
2215ONRAPB
Bachelor Thesis; Rapportage van
een afstudeeronderzoek, uitgevoerd
in het kader van het behalen van de
titel Bachelor of Education.
,Verklaring vormvereisten
Naam student
Studentnummer
Onderwijseenheid Hogeschool InHolland Haarlem, Domein Onderwijs en Innovatie
Datum 24-5-2022
Criterium Omschrijving Vink aan indien je
bewijsdossier
voldoet aan de eis
Volledigheid Het bewijsdossier bevat bewijzen die de reflectie
(claim) ondersteunen ten aanzien van de Ja
leeruitkomst(en).
In het bewijsdossier wordt op passende plekken naar
bewijsmaterialen verwezen en het bewijsmateriaal is
geordend.
(Alle onderdelen zijn aanwezig)
Omvang De verantwoording van jouw leerproces bestaat uit een 17.632 woorden
tekst van maximaal 2000 woorden of een video van (exclusief bijlage)
maximaal 15 minuten. Vermeld hiernaast het aantal
woorden of minuten. 12 minuten en 56
In totaal is niet meer dan 30 minuten beeld- en/of seconden
audiomateriaal toegevoegd en bestaat het
bewijsdossier uit maximaal 50 pagina’s.
Transparanti Bewijzen zijn als bijlagen opgenomen en via de Ja
e navigatiebalk te bereiken (koppenstructuur).
(bronnen)
APA In het bewijsdossier en de bewijsmaterialen is naar Ja
gebruikte bronnen volgens de APA-richtlijnen (SURF,
2021)1 verwezen.
Structuur Het bewijsdossier is toegankelijk (opbouw en indeling). Ja
De akkoordverklaring van mijn onderzoeksbegeleider bevindt zich in bijlage 5.
1
1
,Voorwoord
Voor u ligt het afstudeeronderzoek “Technisch lezen”. Dit afstudeeronderzoek is geschreven
in het kader van mijn afstuderen aan de opleiding Leerkracht Basisonderwijs aan InHolland
Haarlem.
Van januari 2022 tot en met mei 2022 ben ik bezig geweest met het onderzoek en het
schrijven van mijn bevindingen. Ik heb heel veel nieuwe inzichten gekregen, daar ben ik
dankbaar voor. Het doen van dit praktijkonderzoek heeft een bijdrage geleverd aan mijn
professionele ontwikkeling.
Deze scriptie is geschreven in opdracht van mijn praktijkschool. Samen met mijn
stagebegeleider heb ik de onderzoeksvraag en opzet geformuleerd. Met mijn onderzoek heb
ik de kwaliteit verbeterd van het onderwijs op mijn praktijkschool.
Het is niet altijd even makkelijk geweest. In maart 2022 heb ik een ongeluk gehad met de
fiets waardoor verschillende verbrijzelingbreuken in mijn voet zijn geconstateerd, mijn werk is
tijdelijk stil komen te liggen, ik wil mijn begeleiders en de onderzoeksgroep bedanken voor de
fijne ondersteuning en begeleiding tijdens dit proces. Zij hebben mij door deze periode heen
kunnen slepen. Mijn medestudenten wil ik ook bedanken voor de prettige samenwerking.
Samen hebben we kunnen sparren over onze onderzoeken.
Ik wens u veel leesplezier toe.
2
, Samenvatting
‘Lezen is goed voor je’ – dit is een vaak herhaalde boodschap die je als kind regelmatig te
horen krijgt. Ook vanuit wetenschappelijke hoek onderstrepen veel onderzoeken het belang
van lezen op verschillende vlakken.
Dit onderzoek is geschreven naar aanleiding van het lage leesniveau van veel kinderen uit
mijn stageklas. Uit de resultaten is gebleken dat 5 van de 22 kinderen onder het gewenste
niveau presteren. Uit observatie is gebleken dat er te weinig leesles wordt gegeven in groep
4. In het weekrooster staat geen zelfstandig stillezen en er wordt maar twee uur per week
aandacht besteed aan de technische leeslessen. De groepsleerkrachten van groep 4 zijn
niet tevreden over de methode. Er wordt weinig stilgestaan bij de doelen die de kinderen
moeten behalen.
Technisch lezen is de vaardigheid om geschreven taal om te zetten in gesproken taal
(Huizenga, 2017). Je moet de code kunnen kraken van ons schriftsysteem. Bij technisch
lezen gaat het ook om zaken als een goede uitspraak, de zinsmelodie of de juiste afwisseling
van het leestempo. Deze vaardigheden zijn bij sommige kinderen in groep 4 nog onder de
maat.
Het doel van dit onderzoek is het ontwikkelen van een ontwerp voor de groepsleerkrachten
van groep 4 om de technische leeslessen beter vorm te geven. Hiervoor is een
ontwerponderzoek gestart. Tijdens dit onderzoek is er op een cyclische wijze gewerkt. De
volgende stappen zijn gevolgd: vooronderzoek, ontwerpen, evalueren en implementatie voor
het vinden van een oplossing voor het praktijkprobleem.
Het ontwerp is gevormd door de behoefte- en contextanalyse van de groepsleerkrachten van
groep 4 van basisschool De Dorpsakker. Daarnaast is de theorie en de input van de good
practice bestudeerd. Om de behoefte- en contextanalyse en de good practice in beeld te
brengen zijn er (semigestructureerde) interviews afgenomen.
Uit het interview met de groepsleerkrachten is gebleken dat er te weinig stil wordt gestaan bij
de technische leeslessen. Er is voor de leerkrachten geen duidelijke lesopzet waarbij de
kinderen op de juiste manier begeleid worden. Leerkrachten moeten weten hoe zij de
methode lessen beter vorm kunnen geven. Het is belangrijk dat zoveel mogelijk kinderen op
hun eigen niveau leren lezen.
Het ontwerp bestaat uit verschillende delen. Er is een tijdsverdeling gemaakt waarbij er
voldoende tijd is vrijgemaakt voor het leren lezen. Vervolgens is er een lesopzet ontworpen
die structuur biedt aan de leerkrachten en kinderen. Als laatste is er een differentiatiemodel
toegevoegd. Zo zorgen we ervoor dat alle kinderen de gewenste begeleiding krijgen.
Het ontwerp is voorgelegd aan de collega’s uit de onderzoeksgroep. Dit ontwerp is voorzien
van een screening en feedback volgens een tevredenheidenquête. De bruikbaarheid van het
ontwerp is hierbij geëvalueerd. Door deze feedback is het definitieve ontwerp naar voren
gekomen. Binnen dit onderzoek is gekeken naar welke kenmerken het definitieve ontwerp
heeft.
3
VOLTIJD
HOGESCHOOL INHOLLAND HAARLEM, DOMEIN ONDERWIJS EN INNOVATIE
Opleiding tot Leraar Basisonderwijs
ONTWERPGERICHT ONDERZOEK
Toetscode: 24 MEI 2022
2215ONRAPB
Bachelor Thesis; Rapportage van
een afstudeeronderzoek, uitgevoerd
in het kader van het behalen van de
titel Bachelor of Education.
,Verklaring vormvereisten
Naam student
Studentnummer
Onderwijseenheid Hogeschool InHolland Haarlem, Domein Onderwijs en Innovatie
Datum 24-5-2022
Criterium Omschrijving Vink aan indien je
bewijsdossier
voldoet aan de eis
Volledigheid Het bewijsdossier bevat bewijzen die de reflectie
(claim) ondersteunen ten aanzien van de Ja
leeruitkomst(en).
In het bewijsdossier wordt op passende plekken naar
bewijsmaterialen verwezen en het bewijsmateriaal is
geordend.
(Alle onderdelen zijn aanwezig)
Omvang De verantwoording van jouw leerproces bestaat uit een 17.632 woorden
tekst van maximaal 2000 woorden of een video van (exclusief bijlage)
maximaal 15 minuten. Vermeld hiernaast het aantal
woorden of minuten. 12 minuten en 56
In totaal is niet meer dan 30 minuten beeld- en/of seconden
audiomateriaal toegevoegd en bestaat het
bewijsdossier uit maximaal 50 pagina’s.
Transparanti Bewijzen zijn als bijlagen opgenomen en via de Ja
e navigatiebalk te bereiken (koppenstructuur).
(bronnen)
APA In het bewijsdossier en de bewijsmaterialen is naar Ja
gebruikte bronnen volgens de APA-richtlijnen (SURF,
2021)1 verwezen.
Structuur Het bewijsdossier is toegankelijk (opbouw en indeling). Ja
De akkoordverklaring van mijn onderzoeksbegeleider bevindt zich in bijlage 5.
1
1
,Voorwoord
Voor u ligt het afstudeeronderzoek “Technisch lezen”. Dit afstudeeronderzoek is geschreven
in het kader van mijn afstuderen aan de opleiding Leerkracht Basisonderwijs aan InHolland
Haarlem.
Van januari 2022 tot en met mei 2022 ben ik bezig geweest met het onderzoek en het
schrijven van mijn bevindingen. Ik heb heel veel nieuwe inzichten gekregen, daar ben ik
dankbaar voor. Het doen van dit praktijkonderzoek heeft een bijdrage geleverd aan mijn
professionele ontwikkeling.
Deze scriptie is geschreven in opdracht van mijn praktijkschool. Samen met mijn
stagebegeleider heb ik de onderzoeksvraag en opzet geformuleerd. Met mijn onderzoek heb
ik de kwaliteit verbeterd van het onderwijs op mijn praktijkschool.
Het is niet altijd even makkelijk geweest. In maart 2022 heb ik een ongeluk gehad met de
fiets waardoor verschillende verbrijzelingbreuken in mijn voet zijn geconstateerd, mijn werk is
tijdelijk stil komen te liggen, ik wil mijn begeleiders en de onderzoeksgroep bedanken voor de
fijne ondersteuning en begeleiding tijdens dit proces. Zij hebben mij door deze periode heen
kunnen slepen. Mijn medestudenten wil ik ook bedanken voor de prettige samenwerking.
Samen hebben we kunnen sparren over onze onderzoeken.
Ik wens u veel leesplezier toe.
2
, Samenvatting
‘Lezen is goed voor je’ – dit is een vaak herhaalde boodschap die je als kind regelmatig te
horen krijgt. Ook vanuit wetenschappelijke hoek onderstrepen veel onderzoeken het belang
van lezen op verschillende vlakken.
Dit onderzoek is geschreven naar aanleiding van het lage leesniveau van veel kinderen uit
mijn stageklas. Uit de resultaten is gebleken dat 5 van de 22 kinderen onder het gewenste
niveau presteren. Uit observatie is gebleken dat er te weinig leesles wordt gegeven in groep
4. In het weekrooster staat geen zelfstandig stillezen en er wordt maar twee uur per week
aandacht besteed aan de technische leeslessen. De groepsleerkrachten van groep 4 zijn
niet tevreden over de methode. Er wordt weinig stilgestaan bij de doelen die de kinderen
moeten behalen.
Technisch lezen is de vaardigheid om geschreven taal om te zetten in gesproken taal
(Huizenga, 2017). Je moet de code kunnen kraken van ons schriftsysteem. Bij technisch
lezen gaat het ook om zaken als een goede uitspraak, de zinsmelodie of de juiste afwisseling
van het leestempo. Deze vaardigheden zijn bij sommige kinderen in groep 4 nog onder de
maat.
Het doel van dit onderzoek is het ontwikkelen van een ontwerp voor de groepsleerkrachten
van groep 4 om de technische leeslessen beter vorm te geven. Hiervoor is een
ontwerponderzoek gestart. Tijdens dit onderzoek is er op een cyclische wijze gewerkt. De
volgende stappen zijn gevolgd: vooronderzoek, ontwerpen, evalueren en implementatie voor
het vinden van een oplossing voor het praktijkprobleem.
Het ontwerp is gevormd door de behoefte- en contextanalyse van de groepsleerkrachten van
groep 4 van basisschool De Dorpsakker. Daarnaast is de theorie en de input van de good
practice bestudeerd. Om de behoefte- en contextanalyse en de good practice in beeld te
brengen zijn er (semigestructureerde) interviews afgenomen.
Uit het interview met de groepsleerkrachten is gebleken dat er te weinig stil wordt gestaan bij
de technische leeslessen. Er is voor de leerkrachten geen duidelijke lesopzet waarbij de
kinderen op de juiste manier begeleid worden. Leerkrachten moeten weten hoe zij de
methode lessen beter vorm kunnen geven. Het is belangrijk dat zoveel mogelijk kinderen op
hun eigen niveau leren lezen.
Het ontwerp bestaat uit verschillende delen. Er is een tijdsverdeling gemaakt waarbij er
voldoende tijd is vrijgemaakt voor het leren lezen. Vervolgens is er een lesopzet ontworpen
die structuur biedt aan de leerkrachten en kinderen. Als laatste is er een differentiatiemodel
toegevoegd. Zo zorgen we ervoor dat alle kinderen de gewenste begeleiding krijgen.
Het ontwerp is voorgelegd aan de collega’s uit de onderzoeksgroep. Dit ontwerp is voorzien
van een screening en feedback volgens een tevredenheidenquête. De bruikbaarheid van het
ontwerp is hierbij geëvalueerd. Door deze feedback is het definitieve ontwerp naar voren
gekomen. Binnen dit onderzoek is gekeken naar welke kenmerken het definitieve ontwerp
heeft.
3
