Hoorcolleges deeltentamen 3
Thema CVA:
Wat is een CVA en hoe ontstaat het?
Ruggenmerg en spinale zenuwen (herhaling neuro):
Via het ruggenmerg en de spinale zenuwen staan de spieren in verbinding met de
hersenen. In het ruggenmerg lopen verticale banen, zowel aan ventrale (buik) als
dorsale zijde (rug).
Dorsaal: opgaand, sensorische neuronen, informatie uit periferie naar de hersenen.
Ventraal: motorische neuronen, activiteit vanuit hersenen naar bv. spieren.
Verschillende hersenkwabben: frontaal, temporaal, pariëtaal en occipitaal.
Hersenvloeistof wordt gemaakt in ventrikelsysteem, daardoor liggen de hersenen in
een bad van vloeistof. Ventrikelsysteem is beschermingsmechanisme.
Subcorticaal deel hersenen met veel kernen (bv. basale kernen, Parkinson).
CVA (cerebro vasculair accident): plotseling optredende klinische verschijnselen
van een focale (of globale) stoornis in de hersenen die langer dan 24 uur duren of
leiden tot de dood, waarvoor geen andere oorzaak aanwezig is dan een vasculaire
stoornis.
Wereldwijd per jaar: 15 miljoen CVA’s, een deel herstelt volledig, een deel blijft
beperkt en een deel overlijdt. Belangrijke factor = tijd. Hoe sneller je erbij bent, hoe
groter de kans op herstel.
Risicofactoren:
- Eerdere CVA
o Zegt iets over kwaliteit van bloedvaten in de hersenen
- Artherosclerose (aderverkalking)
- Cardiale problemen (hartklep/ritmestoornissen, hartinfarct, hoge bloeddruk)
- Leefstijl: roken, alcohol, obesitas
- Leeftijd: kans op CVA groter na 65e levensjaar
- Geslacht: mannen > vrouwen
Beroerte herkennen (mond, spraak, arm, beroerte alarm): FAST
- Fase (tanden laten zien, scheefstand)
, - Arm (beide armen horizontaal naar voren, binnenzijde handen naar boven
draaien)
- Speech (veranderingen in spreken)
- Time
2 slagaders: arterie vertebralis (komen samen in arterie basilaris), arterie carotis
interna. Arterie basilaris komt uit op een cirkel van bloedvaten Cirkel van Willis.
Door de cirkel van Willis heb je een beveiligingsmechanisme voor bv. een bloedprop,
zodat de bloedvoorziening door kan gaan.
Stroomgebieden arteriën:
Geel = anterior
Rood = middle
Blauw = posterior
Pathofysiologie – 2 types CVA:
1. Ischemische CVA (80%)
o Specifieke uitval
o Bloedpropje blokkeert bloed naar een deel van de hersenen
2. Hemorragische CVA
o Scheuring bloedvat
, o Extra bloed in de hersenen verhoging van de druk (andere vaten
kunnen dichtgedrukt worden)
Functieverlies: drie mechanismen:
1. Directe celdood door langdurig zuurstofgebrek
2. Penumbra: inactieve cellen rondom ischaemisch gebied
o Homeostase intact
o Verminderde of afwezige elektrische activiteit
o Tijd is key hier!
3. Diaschisis: verlies van functie van anatomisch verbonden hersengebieden
door verminderde input (‘Cerebral shock’)
Celdood door ischaemie: de ischaemische kettingreactie:
Geen bloed geen zuurstof geen ATP via aerobe metabolisme. Als alternatief
kun je anaeroob metabolisme doen, maar dit is niet voldoende. Na/k pomp werkt
o.b.v. ATP (Na cel uit, K cel in), kan niet meer werken, te grote influx van Na water
de cel in om pH op peil te houden zwelling van de cel door teveel water
(cytotoxisch oedeem).
Na/Ca-pomp stopt ook met werken. Uiteindelijk teveel Ca de cel in teveel
neurotransmitters en teveel excitatie van andere neuronen + schade aan
mitochondriën enzymen komen vrij die celmembraan gaan afbreken. Hierdoor
komen vrije radicalen vrij schade aan DNA, wat samen met mitochondriale schade
apoptose teweeg brengt (geprogrammeerde celdood) deze apoptose heeft een
ontstekingsreactie ter gevolg, hier komen weer vrije radicalen vrij.
Gevolg:
Thema CVA:
Wat is een CVA en hoe ontstaat het?
Ruggenmerg en spinale zenuwen (herhaling neuro):
Via het ruggenmerg en de spinale zenuwen staan de spieren in verbinding met de
hersenen. In het ruggenmerg lopen verticale banen, zowel aan ventrale (buik) als
dorsale zijde (rug).
Dorsaal: opgaand, sensorische neuronen, informatie uit periferie naar de hersenen.
Ventraal: motorische neuronen, activiteit vanuit hersenen naar bv. spieren.
Verschillende hersenkwabben: frontaal, temporaal, pariëtaal en occipitaal.
Hersenvloeistof wordt gemaakt in ventrikelsysteem, daardoor liggen de hersenen in
een bad van vloeistof. Ventrikelsysteem is beschermingsmechanisme.
Subcorticaal deel hersenen met veel kernen (bv. basale kernen, Parkinson).
CVA (cerebro vasculair accident): plotseling optredende klinische verschijnselen
van een focale (of globale) stoornis in de hersenen die langer dan 24 uur duren of
leiden tot de dood, waarvoor geen andere oorzaak aanwezig is dan een vasculaire
stoornis.
Wereldwijd per jaar: 15 miljoen CVA’s, een deel herstelt volledig, een deel blijft
beperkt en een deel overlijdt. Belangrijke factor = tijd. Hoe sneller je erbij bent, hoe
groter de kans op herstel.
Risicofactoren:
- Eerdere CVA
o Zegt iets over kwaliteit van bloedvaten in de hersenen
- Artherosclerose (aderverkalking)
- Cardiale problemen (hartklep/ritmestoornissen, hartinfarct, hoge bloeddruk)
- Leefstijl: roken, alcohol, obesitas
- Leeftijd: kans op CVA groter na 65e levensjaar
- Geslacht: mannen > vrouwen
Beroerte herkennen (mond, spraak, arm, beroerte alarm): FAST
- Fase (tanden laten zien, scheefstand)
, - Arm (beide armen horizontaal naar voren, binnenzijde handen naar boven
draaien)
- Speech (veranderingen in spreken)
- Time
2 slagaders: arterie vertebralis (komen samen in arterie basilaris), arterie carotis
interna. Arterie basilaris komt uit op een cirkel van bloedvaten Cirkel van Willis.
Door de cirkel van Willis heb je een beveiligingsmechanisme voor bv. een bloedprop,
zodat de bloedvoorziening door kan gaan.
Stroomgebieden arteriën:
Geel = anterior
Rood = middle
Blauw = posterior
Pathofysiologie – 2 types CVA:
1. Ischemische CVA (80%)
o Specifieke uitval
o Bloedpropje blokkeert bloed naar een deel van de hersenen
2. Hemorragische CVA
o Scheuring bloedvat
, o Extra bloed in de hersenen verhoging van de druk (andere vaten
kunnen dichtgedrukt worden)
Functieverlies: drie mechanismen:
1. Directe celdood door langdurig zuurstofgebrek
2. Penumbra: inactieve cellen rondom ischaemisch gebied
o Homeostase intact
o Verminderde of afwezige elektrische activiteit
o Tijd is key hier!
3. Diaschisis: verlies van functie van anatomisch verbonden hersengebieden
door verminderde input (‘Cerebral shock’)
Celdood door ischaemie: de ischaemische kettingreactie:
Geen bloed geen zuurstof geen ATP via aerobe metabolisme. Als alternatief
kun je anaeroob metabolisme doen, maar dit is niet voldoende. Na/k pomp werkt
o.b.v. ATP (Na cel uit, K cel in), kan niet meer werken, te grote influx van Na water
de cel in om pH op peil te houden zwelling van de cel door teveel water
(cytotoxisch oedeem).
Na/Ca-pomp stopt ook met werken. Uiteindelijk teveel Ca de cel in teveel
neurotransmitters en teveel excitatie van andere neuronen + schade aan
mitochondriën enzymen komen vrij die celmembraan gaan afbreken. Hierdoor
komen vrije radicalen vrij schade aan DNA, wat samen met mitochondriale schade
apoptose teweeg brengt (geprogrammeerde celdood) deze apoptose heeft een
ontstekingsreactie ter gevolg, hier komen weer vrije radicalen vrij.
Gevolg:
