Summary Fisika graad 10 opssomings

Golwe, klank en lig
EENHEID 1 Eenheid 1 Transversale Pulse
1.1 Pulse
 Enkeleversteuring wat deur n medium voortgeplant word
PULS
 Het geen frekwensie, omdat dit net 1 keer gebeur
 Twee bewgings: beweging van die medium en beweging van die puls
Transversale Puls
TRANSVERSALE  n Puls waarvan die deeltjies se uitwerking loodreg is op die puls se bewegings
rigting
Amplitude (A)
AMPLITUDE  Maksimum uitwyking van n deeltjie vanaf sy rusposie
 Hoe meer energie oorgedra word hoe grooter die amplitude
Pulslengte
PULSLENGET
 Afstand tussen die begin en die einde van n puls
V= pulssped (m.s-1)
PULSSPOED D=Afstand afgelê (m)
∆ t= Verandering in tyd (s)
1.2 Interferensie
INTERFERNSIE  Wanneer twee pulse in dieselfde medium vanaf twee verskillende rigtings
ontmoet
Superponering
SOM  Algebraise som van die amplitudes van die twee pulse as dit n interaksie met
mekaar het.
Konstruktief
OP BOU  Pulse van dieselfde kant ontmoet
 amplitude sal vergroot
Destruktief
AFBREUK  Pulse van teenoorgestelde rigtings ontmoet
 Amplitude verklein
EENHEIND 2 Eenheid 2 Transversale golwe
2.1 Dwarsgolwe of transersale golwe
TRANSERSALE  Golf waarvan die rigting van versteuring loodreg ten opsigte van die bewegings
rigting is
Ossilasie (Herhaling)
 Bestaan uit twee identiese opeenvolgende pulse waarvan die amplitudes
OSSILASIE
teenoorgestelde tekens het
 Aantal ossilasies per sekonde is die frekwensie (Hz)
Kruin
KRUIN
 Hoogste dele van golf , die maksimum uitwerking vanaf rusposisie
Trog
TROG  Laagste dele van golf, maksimum uitwerking in teenoorgestelde posisie vanaf
rusposie
Punte in fase
 Word deur n heelgetal veelvoud van golflengtes geskei
PUNTE IN FASE
 Wanneer twee punte dieselfde tyd ,dieselfde beweging , in dieselfde rigting ewe
ver vanaf die rusposie af is
Punte uit fase
PUNTE UIT FASE  Word nie in n heelgetal veelvoud van volledige golflengtes geskei nie
 Nie dieselfde beweging op dieselfde oomblik uitvoer nie
Golflengte
 Afstand tussen twee opeenvolgende punte wat in fasetoestand is
GOLFLENGTE D
v=
∆t

2.2 Interferensie
INTERFERENSIE
 Konstruktief en destruktief

, Frekwensie
FREKWENSIE  Aantal volledige golflengtes wat elke sekonde by n gegewe punt van die golf
verbybeweeg
Periode
 Tyd wat dit een volledige golf neem om by n punt verby te beweeg
PERIODE
1
o T=
f
Verband tussen frekwensie en periode
T= periode (s)
F= frekwensie (Hz)
2.3 Golfspoed
 Spoed van n golf is die afstand wat die golf in een sekonde aflê
GOLFSPOED  Spoed beinvloed deur:
o Massa-digtheid
o spanning
Golfvergelyking
D
V= spoed v=
∆t
F= frekwensie v=f
= golflengte (m)
EENHEID 3 Eenheid 3 Longitudinale golwe
3.3 Logitudinale golwe in n veer
LOGITUDINALE GOLWE IN N
 golf waar deeltjies van medium parallel met die bewegingsrigting van die golf
VEER
beweeg
Verdigting
VERDIGTING
 gebied van hoe druk en deeltjies naby aan mekaar
Verdunning
VERDUNNING
 gebied van lae druk en deeltjies ver van mekaar af
Voorstelling vam longitudinale golwe
VOORSTELLING VAN
 ossiloskoop word gegebruik om n longitudinale golf as n transversal grafiek voor
LONGITUDINALE GOLWE
te stel
EENHEID 4 Eenheid 4 Klank
Klankgolwe
 Klank word deur vibrasie voortgebring
 Benodig n medium
 Kan nie in buitenste ruimte gehoor word nie
KLANKGOLWE  Tipe medium bepaal spoed
o Elastisiteit
o Digtheid
 Hoe groter elastisiteit, hoe vinniger spoed van klank
 Klank beweeg vinniger in vastestowwe en warm lug
Elastisiteit
ELASTISITEIT  Elastisiteit, hoe styf die medium, hoe vinniger deeldit terug keer na
oorspronklike posisie
4.1 Weerkaatsing
WEERKAATSING  Eggo’s
 Klank word geabsorbeer en terug weerkaats
4.2 Toonhoogte
 Hoe hoog of laag die noot klink
TOONHOOGTE  Laer frekwensie, langer golflengte
 Hoer frekwensie , korter golflengte
 Toonhoogte van klank is direk eweredig aan die frekwensie daarvan
HARDHEID 4.3 Hardheid (Volume)
 Groter amplitude= harder klank
 In decibel gemeet
 Frekwensie bly dieselfde en toonhoogte selfs as die amplitude verander