H10 Sociale veranderingen in het
verhoudingsvraagstuk
10.2 Analyse: sociale ongelijkheid
Sociale ongelijkheid
Sociale ongelijkheid is een situatie waarin verschillen tussen mensen in
al dan niet aangeboren kenmerken, consequenties hebben voor hun
maatschappelijke positie en leiden tot een ongelijke verdeling van
schaarse en hooggewaardeerde zaken, van waardering en behandeling.
Als er op basis van bijvoorbeeld geslacht, leeftijd, nationaliteit of
levensovertuiging onderscheid wordt gemaakt is er sprake van sociale
ongelijkheid.
De verschillende elementen in deze definitie:
1. Verschillen tussen mensen kunnen aangeboren en niet-aangeboren
zijn.
2. Verschillen hebben consequenties voor iemands maatschappelijke
positie.
3. Verschillen leiden tot:
Ongelijke verdeling van schaarse en hooggewaardeerde zaken
Ongelijke waardering
Ongelijke behandeling
Aangeboren verschillen krijg je mee bij de geboorte. Niet-aangeboren
verschillen ontstaan tijdens het proces van socialisatie. Bij sommige
verschillen zoals intelligentie speelt het nature-nurture-debat een rol.
Bij sociale ongelijkheid is er ongelijke verdeling van:
Macht: schaarse en hooggewaardeerde zaken
Bezit: schaarse en hooggewaardeerde zaken
Status: waardering en behandeling
Bij ongelijke verdeling gaat het om verschillen tussen mensen met meer
en minder macht in de politiek en samenleving. Bij ongelijke verdeling van
bezit gaat het vaak om hulpbronnen om macht tot uiting te brengen.
Maatschappelijke ladder
De verdeling van groepen in de maatschappij waar sociale ongelijkheid
tussen is noemen we sociale stratificatie. Deze groepen worden ook wel
sociale lagen genoemd. Je kunt in een hogere of in een lagere sociale
laag terechtkomen, dit kan deels gebaseerd zijn op afkomst (hiermee
wordt bedoeld het gezin waaruit je komt, niet per se nationaliteit). De
sociale lagen boven elkaar vormen een maatschappelijke ladder, mensen
met meer bezit, status of macht staan hoger op deze ladder. Wanneer
mensen op basis van beroep vergeleken worden gaat het om een
beroepsprestigeladder.
De plek van iemand op de ladder kan veranderen, dat noemen we sociale
mobiliteit. Positietoewijzing verwijst naar maatschappelijke oorzaken
verhoudingsvraagstuk
10.2 Analyse: sociale ongelijkheid
Sociale ongelijkheid
Sociale ongelijkheid is een situatie waarin verschillen tussen mensen in
al dan niet aangeboren kenmerken, consequenties hebben voor hun
maatschappelijke positie en leiden tot een ongelijke verdeling van
schaarse en hooggewaardeerde zaken, van waardering en behandeling.
Als er op basis van bijvoorbeeld geslacht, leeftijd, nationaliteit of
levensovertuiging onderscheid wordt gemaakt is er sprake van sociale
ongelijkheid.
De verschillende elementen in deze definitie:
1. Verschillen tussen mensen kunnen aangeboren en niet-aangeboren
zijn.
2. Verschillen hebben consequenties voor iemands maatschappelijke
positie.
3. Verschillen leiden tot:
Ongelijke verdeling van schaarse en hooggewaardeerde zaken
Ongelijke waardering
Ongelijke behandeling
Aangeboren verschillen krijg je mee bij de geboorte. Niet-aangeboren
verschillen ontstaan tijdens het proces van socialisatie. Bij sommige
verschillen zoals intelligentie speelt het nature-nurture-debat een rol.
Bij sociale ongelijkheid is er ongelijke verdeling van:
Macht: schaarse en hooggewaardeerde zaken
Bezit: schaarse en hooggewaardeerde zaken
Status: waardering en behandeling
Bij ongelijke verdeling gaat het om verschillen tussen mensen met meer
en minder macht in de politiek en samenleving. Bij ongelijke verdeling van
bezit gaat het vaak om hulpbronnen om macht tot uiting te brengen.
Maatschappelijke ladder
De verdeling van groepen in de maatschappij waar sociale ongelijkheid
tussen is noemen we sociale stratificatie. Deze groepen worden ook wel
sociale lagen genoemd. Je kunt in een hogere of in een lagere sociale
laag terechtkomen, dit kan deels gebaseerd zijn op afkomst (hiermee
wordt bedoeld het gezin waaruit je komt, niet per se nationaliteit). De
sociale lagen boven elkaar vormen een maatschappelijke ladder, mensen
met meer bezit, status of macht staan hoger op deze ladder. Wanneer
mensen op basis van beroep vergeleken worden gaat het om een
beroepsprestigeladder.
De plek van iemand op de ladder kan veranderen, dat noemen we sociale
mobiliteit. Positietoewijzing verwijst naar maatschappelijke oorzaken
