Psychopathologie samenvatting
HC 1
a. Literatuur lezen (na de les):
- Hengeveld MW, Van Balkom AJLM. Leerboek psychiatrie, 3e druk. Utrecht: de Tijdstroom;
2016.
o Hoofdstuk 22 p 525-544 (Persoonlijkheidstoornissen).
- Verheul R, van den Brink W, Van der Velden K. Persoonlijkheidsstoornissen In:
Vandereycken W, Hoogduin CAL, Emmelkamp PMG. Handboek Psychopathologie. Deel 1
basisbegrippen. Derde druk. Houten; Bohn Stafleu Van Loghum; 2004.
Aanvullende literatuur:
- Mary Ainsworth. The strange situation experiment. 2009.
http://www.youtube.com/watch?v=QTsewNrHUHU (filmpje hechting)
- You tube. Tegenoverdracht coachingsvaardigheden 2.
http://www.youtube.com/watch?v=zIquuCKVNg0 (filmpje tegenoverdracht)
- Landelijke stuurgroep Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling in de GGZ. Multidisciplinaire
richtlijn Persoonlijkheidsstoornissen. Utrecht: Trimbos-instituut, 2008. Te vinden
op www.ggzrichtlijnen.nl.
b. Opdracht: lees onderstaande casus en beantwoord bijbehorende vragen:
HC 2
a. Literatuur lezen:
- Hengeveld MW, Van Balkom AJLM. Leerboek psychiatrie, 3e druk. Utrecht: de Tijdstroom;
20016.
o Hoofdstuk 23 p 545-561 (Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen bij volwassenen)
o Hoofdstuk 6.1 p 165-170 (Preventie)
- Beekman ATF. Cuijpers P. et al. Preventie van psychiatrische stoornissen. Ned. Tijdsch
Geneeskd. 2006;150 (8): 419 – 423.
- Blijd-Hoogewys EMA, Ketelaars CEJ. Behandeling ASS: psycho-educatie, gedragstherapieën,
bejegening en psychofarmaca. In: Horwitz ECJ, Ketelaars, CEJ, Van Lammeren AMDN.
Autismespectrumstoornissen bij normaal begaafde volwassenen. Assen; Van Gorcum: 2010.
- Carpentier PJ. ADHD bij volwassenen: voer voor psychotherapeuten? Tijdschrift voor
psychotherapie 2004; 3: 83-99.
- Minderaa RB, Mulder EJ. Pervasieve ontwikkelingsstoornissen niet anders omschreven. In:
Verhulst FC, Verheij R, Ferdinand RF. Kinder- en jeugdpsychiatrie, psychopathologie. Assen;
Van Gorcum: 2003.
Aanvullende literatuur:
- Landelijke stuurgroep Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling. Multidisciplinaire richtlijn
ADHD. Richtlijn voor de diagnostiek en behandeling van ADHD bij kinderen en jeugdigen.
Utrecht; Trimbos: 2005. Te vinden op www.ggzrichtlijnen.nl.
- Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP), Nederlands Instituut van Psychologen
(NIP). Multidisciplinaire richtlijn diagnostiek en behandeling van
autismespectrumstoornissen bij volwassenen. Utrecht; de Tijdstroom: 2013. Te vinden
op www.ggzrichtlijnen.nl.
HC 3
,a. Literatuur lezen:
- Hengeveld MW, Van Balkom AJLM (red). Leerboek Psychiatrie. 3e druk. Utrecht; de
Tijdstroom: 2016.
o Hoofdstuk 16 pagina 450 tot 461 (eetstoornissen).
- Berends T, Van Elburg A. Eetstoornissen GGZ in het ziekenhuis. Nurse Academy 2011; 3 (4):
50-55.
- Van Ommen J, Meerwijk EL, Kars M, van Elburg M, Van Meijel B. Effective nursing care of
adolescents diagnosed with anorexia nervosia: the patients’ perspective. J Clin Nurs.
2009;18:2801-8.
- Dobber J, Boter H, Van Meijel B. Medicatietrouw. In; Van Meijel, Kuipers T. Zorg rondom
schizofrenie. Houten; BSL; 2005.
b. Documentaire kijken:
- KRO 15 juli 2009. Vel over probleem 1. Thema avond over anorexia. Beschikbaar
via: http://www.npo.nl/3doc/15-07-2009/KRO_1336457
- Zembla 16 oktober 2019: Gegijzeld door anorexia.
Beschikbaar via: https://www.npostart.nl/zembla-special-gegijzeld-door-anorexia/16-10-
2019/BV_101395605
Aanvullende literatuur:
- Landelijke stuurgroep Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling in de GGZ. Multidisciplinaire
richtlijn Eetstoornissen. Utrecht: Trimbos-instituut, 2006. Te vinden
op www.ggzrichtlijnen.nl.
- Bakker R, Van Meijel B, Beukers L, Van Ommen J, Meerwijk E, Van Elburg A. Recovery of
normal body weight in adolescents with anorexia nervosa: the nurses’ perspective on
effective interventions. Journal of child and adolescent psychiatric nursing 2011;24:16-22.
HC 4
Literatuur lezen:
- Hengeveld MW, Van Balkom AJLM, redactie. Leerboek Psychiatrie. 3e druk. Utrecht; de
Tijdstroom: 2016.
o Hoofdstuk 15.1 pagina 429 t/m 441 (somatisch-symptoomstoornis en aanverwante
stoornissen)
o Hoofdstuk 14 pagina 415 t/m 425 (dissociatieve stoornissen)
- Boon S, Van der Hart O, et al. Dissociatieve stoornissen. In: Vandereycken W, Hoogduin,
CAL, Emmelkamp PMG. Handboek Psychopathologie. Deel 3 Houten: Bohn Stafleu Van
Loghum; 1996.
- Visser N, Kool-Goudzwaard N. Help, mijn patiënt lijdt aan een complexe dissociatieve
identiteitsstoornis. Nurse Academy GGZ 2011; 4 (1): 48-53.
- Dijkmans PJM. Psychiatrie en recht. In: Clijssen W, Garenfeld W, Kuipers G, Van Loenen E,
Van Pierre M, Klijs C, B. Stringer. Leerboek Psychiatrie voor verpleegkundigen. 4e herziene
druk. Houten: Bohn Stafleu van Loghum; 2020. p 331-3.
- Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport. Brochure ‘zorgmachtiging (voor
professionals)’.
https://www.dwangindezorg.nl/documenten/publicaties/informatiepunt/wvggz/
brochures/brochure-zorgmachtiging-professionals
- Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport. Brochure ‘crisismaatregel (voor
professionals)’.
https://www.dwangindezorg.nl/wvggz/documenten/publicaties/informatiepunt/wvggz/
,brochures/brochure-crisismaatregel-professionals
- Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport. Brochure ‘Wet zorg en dwang voor
professionals’.
https://www.dwangindezorg.nl/wzd/documenten/publicaties/implementatie/wzd/
diversen/brochure-wet-zorg-en-dwang-voor-professionals
Documentaire kijken:
- NCRV 8 juli 2011. NRCV Document Onverklaarbaar? Beschikbaar
via: http://www.npo.nl/ncrv-dokument-onverklaarbaar/08-07-2012/NCRV_1547153
Aanvullende literatuur:
- Landelijke stuurgroep Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling in de GGZ. Richtlijn voor de
diagnostiek en behandeling van SOLK en Somatoforme Stoornissen. Utrecht: Trimbos-
instituut, 2011. Te vinden op www.ggzrichtlijnen.nl.
- Ministerie van Volksgezondheid, welzijn en Sport.
www.dwangindezorg.nl (informatiepunt Wet verplichte GGZ en wet zorg en dwang)
, Hoorcollege 1 Persoonlijkheidsstoornissen en comorbiditeit
1. De verschijnselen en DSM-diagnose uitleggen en de overeenkomsten en verschillen
noemen voor de volgende persoonlijkheidsstoornissen: paranoïde, schizo typische,
schizoïde, histrionische, narcistische, afhankelijke, vermijdende en dwangmatige
persoonlijkheidsstoornis;
DSM 5 persoonlijkheidsstoornis
B: Het duurzame patroon is star/inflexibel en uit zich op breed terrein van persoonlijke en
sociale situaties
C: Het duurzame patroon veroorzaakt in belangrijke mate lijden en beperkingen in het
sociale en beroepsmatig functioneren of het functioneren op andere belangrijke terreinen
D: Het patroon is stabiel en van lange duur, het beging kan worden teruggevoerd op ten
minste de adolescentie of vroege volwassenheid
Cluster A: Zonderlinge, Cluster B: Dramatisch. Cluster C: Angstige cluster
excentrieke cluster. Mensen Moeite met emotie
die een vraagteken kunnen regulatie. Vaak veel
oproepen. conflicten
Paranoïde Antisociaal Vermijdend
Schizoïde Borderline Afhankelijk
Schizo typische Histrionisch Dwangmatig
Narcistisch
Cluster A: Vaak geen hulpvraag, geen behoeft voor sociaal contact
- Vreemd excentriek en zonderling
- Vaak cognitieve en perceptuele stoornissen
- Beperkte emotionele expressie
- Terugtrekken uit sociale contacten
- Sociaal vaak onhandig en overgevoelig
HC 1
a. Literatuur lezen (na de les):
- Hengeveld MW, Van Balkom AJLM. Leerboek psychiatrie, 3e druk. Utrecht: de Tijdstroom;
2016.
o Hoofdstuk 22 p 525-544 (Persoonlijkheidstoornissen).
- Verheul R, van den Brink W, Van der Velden K. Persoonlijkheidsstoornissen In:
Vandereycken W, Hoogduin CAL, Emmelkamp PMG. Handboek Psychopathologie. Deel 1
basisbegrippen. Derde druk. Houten; Bohn Stafleu Van Loghum; 2004.
Aanvullende literatuur:
- Mary Ainsworth. The strange situation experiment. 2009.
http://www.youtube.com/watch?v=QTsewNrHUHU (filmpje hechting)
- You tube. Tegenoverdracht coachingsvaardigheden 2.
http://www.youtube.com/watch?v=zIquuCKVNg0 (filmpje tegenoverdracht)
- Landelijke stuurgroep Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling in de GGZ. Multidisciplinaire
richtlijn Persoonlijkheidsstoornissen. Utrecht: Trimbos-instituut, 2008. Te vinden
op www.ggzrichtlijnen.nl.
b. Opdracht: lees onderstaande casus en beantwoord bijbehorende vragen:
HC 2
a. Literatuur lezen:
- Hengeveld MW, Van Balkom AJLM. Leerboek psychiatrie, 3e druk. Utrecht: de Tijdstroom;
20016.
o Hoofdstuk 23 p 545-561 (Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen bij volwassenen)
o Hoofdstuk 6.1 p 165-170 (Preventie)
- Beekman ATF. Cuijpers P. et al. Preventie van psychiatrische stoornissen. Ned. Tijdsch
Geneeskd. 2006;150 (8): 419 – 423.
- Blijd-Hoogewys EMA, Ketelaars CEJ. Behandeling ASS: psycho-educatie, gedragstherapieën,
bejegening en psychofarmaca. In: Horwitz ECJ, Ketelaars, CEJ, Van Lammeren AMDN.
Autismespectrumstoornissen bij normaal begaafde volwassenen. Assen; Van Gorcum: 2010.
- Carpentier PJ. ADHD bij volwassenen: voer voor psychotherapeuten? Tijdschrift voor
psychotherapie 2004; 3: 83-99.
- Minderaa RB, Mulder EJ. Pervasieve ontwikkelingsstoornissen niet anders omschreven. In:
Verhulst FC, Verheij R, Ferdinand RF. Kinder- en jeugdpsychiatrie, psychopathologie. Assen;
Van Gorcum: 2003.
Aanvullende literatuur:
- Landelijke stuurgroep Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling. Multidisciplinaire richtlijn
ADHD. Richtlijn voor de diagnostiek en behandeling van ADHD bij kinderen en jeugdigen.
Utrecht; Trimbos: 2005. Te vinden op www.ggzrichtlijnen.nl.
- Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP), Nederlands Instituut van Psychologen
(NIP). Multidisciplinaire richtlijn diagnostiek en behandeling van
autismespectrumstoornissen bij volwassenen. Utrecht; de Tijdstroom: 2013. Te vinden
op www.ggzrichtlijnen.nl.
HC 3
,a. Literatuur lezen:
- Hengeveld MW, Van Balkom AJLM (red). Leerboek Psychiatrie. 3e druk. Utrecht; de
Tijdstroom: 2016.
o Hoofdstuk 16 pagina 450 tot 461 (eetstoornissen).
- Berends T, Van Elburg A. Eetstoornissen GGZ in het ziekenhuis. Nurse Academy 2011; 3 (4):
50-55.
- Van Ommen J, Meerwijk EL, Kars M, van Elburg M, Van Meijel B. Effective nursing care of
adolescents diagnosed with anorexia nervosia: the patients’ perspective. J Clin Nurs.
2009;18:2801-8.
- Dobber J, Boter H, Van Meijel B. Medicatietrouw. In; Van Meijel, Kuipers T. Zorg rondom
schizofrenie. Houten; BSL; 2005.
b. Documentaire kijken:
- KRO 15 juli 2009. Vel over probleem 1. Thema avond over anorexia. Beschikbaar
via: http://www.npo.nl/3doc/15-07-2009/KRO_1336457
- Zembla 16 oktober 2019: Gegijzeld door anorexia.
Beschikbaar via: https://www.npostart.nl/zembla-special-gegijzeld-door-anorexia/16-10-
2019/BV_101395605
Aanvullende literatuur:
- Landelijke stuurgroep Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling in de GGZ. Multidisciplinaire
richtlijn Eetstoornissen. Utrecht: Trimbos-instituut, 2006. Te vinden
op www.ggzrichtlijnen.nl.
- Bakker R, Van Meijel B, Beukers L, Van Ommen J, Meerwijk E, Van Elburg A. Recovery of
normal body weight in adolescents with anorexia nervosa: the nurses’ perspective on
effective interventions. Journal of child and adolescent psychiatric nursing 2011;24:16-22.
HC 4
Literatuur lezen:
- Hengeveld MW, Van Balkom AJLM, redactie. Leerboek Psychiatrie. 3e druk. Utrecht; de
Tijdstroom: 2016.
o Hoofdstuk 15.1 pagina 429 t/m 441 (somatisch-symptoomstoornis en aanverwante
stoornissen)
o Hoofdstuk 14 pagina 415 t/m 425 (dissociatieve stoornissen)
- Boon S, Van der Hart O, et al. Dissociatieve stoornissen. In: Vandereycken W, Hoogduin,
CAL, Emmelkamp PMG. Handboek Psychopathologie. Deel 3 Houten: Bohn Stafleu Van
Loghum; 1996.
- Visser N, Kool-Goudzwaard N. Help, mijn patiënt lijdt aan een complexe dissociatieve
identiteitsstoornis. Nurse Academy GGZ 2011; 4 (1): 48-53.
- Dijkmans PJM. Psychiatrie en recht. In: Clijssen W, Garenfeld W, Kuipers G, Van Loenen E,
Van Pierre M, Klijs C, B. Stringer. Leerboek Psychiatrie voor verpleegkundigen. 4e herziene
druk. Houten: Bohn Stafleu van Loghum; 2020. p 331-3.
- Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport. Brochure ‘zorgmachtiging (voor
professionals)’.
https://www.dwangindezorg.nl/documenten/publicaties/informatiepunt/wvggz/
brochures/brochure-zorgmachtiging-professionals
- Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport. Brochure ‘crisismaatregel (voor
professionals)’.
https://www.dwangindezorg.nl/wvggz/documenten/publicaties/informatiepunt/wvggz/
,brochures/brochure-crisismaatregel-professionals
- Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport. Brochure ‘Wet zorg en dwang voor
professionals’.
https://www.dwangindezorg.nl/wzd/documenten/publicaties/implementatie/wzd/
diversen/brochure-wet-zorg-en-dwang-voor-professionals
Documentaire kijken:
- NCRV 8 juli 2011. NRCV Document Onverklaarbaar? Beschikbaar
via: http://www.npo.nl/ncrv-dokument-onverklaarbaar/08-07-2012/NCRV_1547153
Aanvullende literatuur:
- Landelijke stuurgroep Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling in de GGZ. Richtlijn voor de
diagnostiek en behandeling van SOLK en Somatoforme Stoornissen. Utrecht: Trimbos-
instituut, 2011. Te vinden op www.ggzrichtlijnen.nl.
- Ministerie van Volksgezondheid, welzijn en Sport.
www.dwangindezorg.nl (informatiepunt Wet verplichte GGZ en wet zorg en dwang)
, Hoorcollege 1 Persoonlijkheidsstoornissen en comorbiditeit
1. De verschijnselen en DSM-diagnose uitleggen en de overeenkomsten en verschillen
noemen voor de volgende persoonlijkheidsstoornissen: paranoïde, schizo typische,
schizoïde, histrionische, narcistische, afhankelijke, vermijdende en dwangmatige
persoonlijkheidsstoornis;
DSM 5 persoonlijkheidsstoornis
B: Het duurzame patroon is star/inflexibel en uit zich op breed terrein van persoonlijke en
sociale situaties
C: Het duurzame patroon veroorzaakt in belangrijke mate lijden en beperkingen in het
sociale en beroepsmatig functioneren of het functioneren op andere belangrijke terreinen
D: Het patroon is stabiel en van lange duur, het beging kan worden teruggevoerd op ten
minste de adolescentie of vroege volwassenheid
Cluster A: Zonderlinge, Cluster B: Dramatisch. Cluster C: Angstige cluster
excentrieke cluster. Mensen Moeite met emotie
die een vraagteken kunnen regulatie. Vaak veel
oproepen. conflicten
Paranoïde Antisociaal Vermijdend
Schizoïde Borderline Afhankelijk
Schizo typische Histrionisch Dwangmatig
Narcistisch
Cluster A: Vaak geen hulpvraag, geen behoeft voor sociaal contact
- Vreemd excentriek en zonderling
- Vaak cognitieve en perceptuele stoornissen
- Beperkte emotionele expressie
- Terugtrekken uit sociale contacten
- Sociaal vaak onhandig en overgevoelig
