Samenvatting van samenvatting
Casus 1
Mensen onderscheiden zichzelf van andere dieren door spraak
Primaten bereiken nauwelijks spraakniveau van kinderen
Grotere groepsgrootte = grotere neo-cortex
Primaten zijn sociale dieren
Neo-cortex in evolutie termen hangt af van bereik van groepsgrootte
Vanuit individuele termen is neo-cortex een limiet van hoeveel relaties het dier kan
onderhouden.
Neo-cortex grootte is dus afhankelijk van ecologische factoren
Stichting van scholen
o Rond 800 door Karel de Grote in Aachen
o Tussen 1000 – 1200 landbouwtechniek en bevolkingsexplosie
Vernieuwde verstedelijking
Grotere kathedraalscholen
Leraren organiseerde gilden universiteiten onafhankelijke universiteiten
o Bologna (1150)
o Parijs (1200)
o Oxford (1220)
Maarten Luther kwam in opstand tegen pausdom leidde tot protestantse reformatie (1517)
o Gereformeerde kerk benadrukte onderwijs en kritisch denken
Printen van boeken
o Hierdoor kwam kennis binnen handbereik. Hiervoor was kennis beperkt omdat de
tekst ergens anders kon liggen.
o Bewaken van populaire boeken was een probleem hierdoor verdwenen minder
populaire boeken
o Verwijzingen naar boeken werd makkelijker want iedereen had hetzelfde exemplaar
Vuur
o Belangrijkste bron van warmte en licht
o Mensen waren de enige die het beheerste
o Kenmerk van menselijke bewoning was vuur omdat in het midden van een huis of
kamp een vuur was
o Belangrijke factor van menselijke migratie
Keramische doorbraak
o Vroege landbouw richtte zich op gerst en tarwe
o Oven waren gaten in de grond
o Uiteindelijk kwamen bakstenen tot stand
o 5000 v. Chr.
Metaal
o Gebruik kwam na keramische periode en ligt dicht bij geschreven taal
o Metaal, keramiek en geschreven taal markeren het begin van beschaving
o 3000 v. Chr.
, Cultuur vóór het lezen
o Kennis was beperkt vanwege geen theoretisch begrip
o Praktische vuistregels
o Kennis beperkt tot 2 generaties
o Animisme
Objecten en natuur worden bewoond door geesten met menselijke kenmerken
die gebeurtenissen veroorzaken
Eerste schrijfsysteem
o Vroeg stadium combinatie van pictogrammen en fonogrammen
o Gebruik van fonogrammen om fonemen weer te geven leidde tot alfabet
o Fenische alfabet vormde Arabisch, Hebreeuws en Grieks
Geschreven tekst vormde een extern geheugen
o Verslagen bieden kennis die op een bepaald moment beschikbaar is
o Iets hoeft niet opnieuw uitgevonden te worden
o Inzichten kunnen worden opgehaald
De lezer
o Groot deel van de bevolking kon niet lezen
o Vroege geschriften miste spaties (scriptio continua)
o 8e eeuw kwamen spaties
Lezen zonder kritisch te lezen
o Scholastieke methode
Tekst lezen zonder zelf na te denken en werd gehouden aan vooraf
vastgestelde criteria
Gangbaar tot 20e eeuw
Nummers
o Gemaakt in India overgenomen door Arabieren overgenomen in West-Europa
o Arabische cijfers huidige cijfersysteem
o Wel uitgevonden in Egypte 5000 v. Chr.
o Bijhouden van verslagen en ontwikkelde cijfersysteem
Oud Egypte
o Geometrische kennis uitgevonden
o Kalender van 12 maanden, 30 dagen en 5 extra dagen
Romeinen
o Praktische kennis was waardevoller dan theoretische kennis.
Religie
o Niet geïnteresseerd in natuurwetenschap was inferieure kennis
o Wetenschap werd geassocieerd met heidendom
Arabisch rijk
o In Bagdad werd onderzoeksinstituut opgericht
Huis van wijsheid (9e eeuw)
o Algebra boek (820)
Start van filosofie
o 600 v. Chr.
o Heraclitus (535 – 475 v. Chr.)
Betoogde dat alles constant verandert zelfs als je twee hetzelfde doet
, Plato
o Griekse filosoof (427 – 348 v. Chr.)
o Stichter van academie in Athene
o Nam dialogen op van Socrates
o Onderscheid tussen rijk van ideale vormen en materiële werkelijkheid
o Rationalist (waarheid gebaseerd op denken, niet op observatie (zintuigen))
o Drie delen v/d ziel
Rede (hersenen)
Emoties en sensatie (hart)
Lust (lever)
o Opvatting spraken de kerk aan
o Heeft René Descartes sterk beïnvloed
Aristoteles
o Griekse filosoof (384 – 322 v. Chr.)
o Drie soorten kennis
Productieve kennis (maken van dingen)
Praktische kennis (Ethiek en politiek)
Theoretische kennis (Wiskunde, natuurkunde en theologie)
o Theoretische kennis bestond uit axiomen
Vanzelfsprekende waarheden over de natuur die door observeren en intuïtie
verkregen werden
o Geocentrisch wereldbeeld
o Universum heeft 2 regio’s
Sublunair tot de maan
Mengsel van vuur, aarde, water en lucht
o Aarde Water Lucht vuur
o Laagste naar hoogste ^
Superlunair maan tot einde
Ether
Goddelijk
o Syllogisme
Argument bestaat uit drie stellingen
Grote premise: Alle mannen zijn sterfelijk
Kleine premise: Ik ben een man
Conclusie: Ik ben sterfelijk
o Student van Plato
o Kennis minder gebaseerd op rede; ook ruimte voor observaties.
o Populair in de Renaissance
o Drie soorten zielen
Vegetatieve ziel (iedereen en planten): Je kan jezelf voeden en voortplanten
Dierlijke ziel (dieren): sensatie en geheugen
Rationele ziel: Redeneren en deugdzaam leven.
Geschiedenis schrijven
o Neiging om te centreren op 1 persoon
o Matthew Effect
Bijdragen van minder bekende personen worden toegerekend aan de
beroemdste persoon van de tijd
o Hindsight bias
Neiging om te denken dat iemand meer wist dan ze deden
, o Etnocentrisme
Casus 2
Johannes Kepler (1571 – 1630)
o Nam heliocentrisch model van Copernicus als eerste serieus (1600)
Galilei Galileo
o Zag dat er meer sterren waren dan we konden zien
o Oppervlak van de maan was niet glad, Aristoteles dacht van wel
o Jupiter had manen, aarde was niet meer de enige
o Zei dat heliocentrisch model waarschijnlijker was
o Kreeg waarschuwing van de kerk om te stoppen met het verdedigen van
heliocentrisch model
o Mensen geloofde het als nog dit markeert het begin van de wetenschappelijke
revolutie
o Publiceerde in 1632 zijn boek, kreeg huisarrest van de kerk
Ontwikkeling van wereldbeeld
o 17e eeuw wetenschappelijke revolutie
Drie kritische inzichten van wetenschappelijke revolutie
Aarde is niet het centrum van universum,
Geocentrische naar heliocentrische
Veel dingen kunnen worden begrepen als machines
Mechanistisch wereldbeeld
Dingen in het universum konden worden omschreven door wiskunde
Natuurkundige wetten
Newton (1643 – 1727)
o Gaf boost aan wetenschappers om minder filosofisch te zijn
o 3 Natuurkundige wetten
o Gravitatie kracht
o Schreef Principia Mathematica
Geocentrisch model
o Omschreven door Aristoteles
o Uitgewerkt door Ptolemaeus
o Omgeven door sterren in vaste positie
o Epicyclus toegevoegd (262 v. Chr. – 190 v. Chr.)
Naar aanleiding van beweging sterren
Geïntroduceerd door Appolonius (262 – 190 v. Chr.)
Heliocentrisch model
o Copernicus bang voor kerk net gepubliceerd voor zijn dood
o Later verdedigd door Galilleo kreeg huisarrest van de kerk
o Kepler geloofde het als eerste (1600)
Factoren die hebben bijgedragen aan de wetenschappelijke revolutie
o Demografische veranderingen
Kooplieden vormde schakel tussen ambacht en geleerden
Ambachtslieden deden mechanische ontdekkingen
Geleerde miste praktische kennis
o Afwezigheid van religie
Kerkelijk gezag werd ondermijnd door westerse splitsing (1378 – 1417)
Maarten Luther (1483 – 1546) protestantse reformatie
Factoren die de wetenschap hebben laten groeien
Casus 1
Mensen onderscheiden zichzelf van andere dieren door spraak
Primaten bereiken nauwelijks spraakniveau van kinderen
Grotere groepsgrootte = grotere neo-cortex
Primaten zijn sociale dieren
Neo-cortex in evolutie termen hangt af van bereik van groepsgrootte
Vanuit individuele termen is neo-cortex een limiet van hoeveel relaties het dier kan
onderhouden.
Neo-cortex grootte is dus afhankelijk van ecologische factoren
Stichting van scholen
o Rond 800 door Karel de Grote in Aachen
o Tussen 1000 – 1200 landbouwtechniek en bevolkingsexplosie
Vernieuwde verstedelijking
Grotere kathedraalscholen
Leraren organiseerde gilden universiteiten onafhankelijke universiteiten
o Bologna (1150)
o Parijs (1200)
o Oxford (1220)
Maarten Luther kwam in opstand tegen pausdom leidde tot protestantse reformatie (1517)
o Gereformeerde kerk benadrukte onderwijs en kritisch denken
Printen van boeken
o Hierdoor kwam kennis binnen handbereik. Hiervoor was kennis beperkt omdat de
tekst ergens anders kon liggen.
o Bewaken van populaire boeken was een probleem hierdoor verdwenen minder
populaire boeken
o Verwijzingen naar boeken werd makkelijker want iedereen had hetzelfde exemplaar
Vuur
o Belangrijkste bron van warmte en licht
o Mensen waren de enige die het beheerste
o Kenmerk van menselijke bewoning was vuur omdat in het midden van een huis of
kamp een vuur was
o Belangrijke factor van menselijke migratie
Keramische doorbraak
o Vroege landbouw richtte zich op gerst en tarwe
o Oven waren gaten in de grond
o Uiteindelijk kwamen bakstenen tot stand
o 5000 v. Chr.
Metaal
o Gebruik kwam na keramische periode en ligt dicht bij geschreven taal
o Metaal, keramiek en geschreven taal markeren het begin van beschaving
o 3000 v. Chr.
, Cultuur vóór het lezen
o Kennis was beperkt vanwege geen theoretisch begrip
o Praktische vuistregels
o Kennis beperkt tot 2 generaties
o Animisme
Objecten en natuur worden bewoond door geesten met menselijke kenmerken
die gebeurtenissen veroorzaken
Eerste schrijfsysteem
o Vroeg stadium combinatie van pictogrammen en fonogrammen
o Gebruik van fonogrammen om fonemen weer te geven leidde tot alfabet
o Fenische alfabet vormde Arabisch, Hebreeuws en Grieks
Geschreven tekst vormde een extern geheugen
o Verslagen bieden kennis die op een bepaald moment beschikbaar is
o Iets hoeft niet opnieuw uitgevonden te worden
o Inzichten kunnen worden opgehaald
De lezer
o Groot deel van de bevolking kon niet lezen
o Vroege geschriften miste spaties (scriptio continua)
o 8e eeuw kwamen spaties
Lezen zonder kritisch te lezen
o Scholastieke methode
Tekst lezen zonder zelf na te denken en werd gehouden aan vooraf
vastgestelde criteria
Gangbaar tot 20e eeuw
Nummers
o Gemaakt in India overgenomen door Arabieren overgenomen in West-Europa
o Arabische cijfers huidige cijfersysteem
o Wel uitgevonden in Egypte 5000 v. Chr.
o Bijhouden van verslagen en ontwikkelde cijfersysteem
Oud Egypte
o Geometrische kennis uitgevonden
o Kalender van 12 maanden, 30 dagen en 5 extra dagen
Romeinen
o Praktische kennis was waardevoller dan theoretische kennis.
Religie
o Niet geïnteresseerd in natuurwetenschap was inferieure kennis
o Wetenschap werd geassocieerd met heidendom
Arabisch rijk
o In Bagdad werd onderzoeksinstituut opgericht
Huis van wijsheid (9e eeuw)
o Algebra boek (820)
Start van filosofie
o 600 v. Chr.
o Heraclitus (535 – 475 v. Chr.)
Betoogde dat alles constant verandert zelfs als je twee hetzelfde doet
, Plato
o Griekse filosoof (427 – 348 v. Chr.)
o Stichter van academie in Athene
o Nam dialogen op van Socrates
o Onderscheid tussen rijk van ideale vormen en materiële werkelijkheid
o Rationalist (waarheid gebaseerd op denken, niet op observatie (zintuigen))
o Drie delen v/d ziel
Rede (hersenen)
Emoties en sensatie (hart)
Lust (lever)
o Opvatting spraken de kerk aan
o Heeft René Descartes sterk beïnvloed
Aristoteles
o Griekse filosoof (384 – 322 v. Chr.)
o Drie soorten kennis
Productieve kennis (maken van dingen)
Praktische kennis (Ethiek en politiek)
Theoretische kennis (Wiskunde, natuurkunde en theologie)
o Theoretische kennis bestond uit axiomen
Vanzelfsprekende waarheden over de natuur die door observeren en intuïtie
verkregen werden
o Geocentrisch wereldbeeld
o Universum heeft 2 regio’s
Sublunair tot de maan
Mengsel van vuur, aarde, water en lucht
o Aarde Water Lucht vuur
o Laagste naar hoogste ^
Superlunair maan tot einde
Ether
Goddelijk
o Syllogisme
Argument bestaat uit drie stellingen
Grote premise: Alle mannen zijn sterfelijk
Kleine premise: Ik ben een man
Conclusie: Ik ben sterfelijk
o Student van Plato
o Kennis minder gebaseerd op rede; ook ruimte voor observaties.
o Populair in de Renaissance
o Drie soorten zielen
Vegetatieve ziel (iedereen en planten): Je kan jezelf voeden en voortplanten
Dierlijke ziel (dieren): sensatie en geheugen
Rationele ziel: Redeneren en deugdzaam leven.
Geschiedenis schrijven
o Neiging om te centreren op 1 persoon
o Matthew Effect
Bijdragen van minder bekende personen worden toegerekend aan de
beroemdste persoon van de tijd
o Hindsight bias
Neiging om te denken dat iemand meer wist dan ze deden
, o Etnocentrisme
Casus 2
Johannes Kepler (1571 – 1630)
o Nam heliocentrisch model van Copernicus als eerste serieus (1600)
Galilei Galileo
o Zag dat er meer sterren waren dan we konden zien
o Oppervlak van de maan was niet glad, Aristoteles dacht van wel
o Jupiter had manen, aarde was niet meer de enige
o Zei dat heliocentrisch model waarschijnlijker was
o Kreeg waarschuwing van de kerk om te stoppen met het verdedigen van
heliocentrisch model
o Mensen geloofde het als nog dit markeert het begin van de wetenschappelijke
revolutie
o Publiceerde in 1632 zijn boek, kreeg huisarrest van de kerk
Ontwikkeling van wereldbeeld
o 17e eeuw wetenschappelijke revolutie
Drie kritische inzichten van wetenschappelijke revolutie
Aarde is niet het centrum van universum,
Geocentrische naar heliocentrische
Veel dingen kunnen worden begrepen als machines
Mechanistisch wereldbeeld
Dingen in het universum konden worden omschreven door wiskunde
Natuurkundige wetten
Newton (1643 – 1727)
o Gaf boost aan wetenschappers om minder filosofisch te zijn
o 3 Natuurkundige wetten
o Gravitatie kracht
o Schreef Principia Mathematica
Geocentrisch model
o Omschreven door Aristoteles
o Uitgewerkt door Ptolemaeus
o Omgeven door sterren in vaste positie
o Epicyclus toegevoegd (262 v. Chr. – 190 v. Chr.)
Naar aanleiding van beweging sterren
Geïntroduceerd door Appolonius (262 – 190 v. Chr.)
Heliocentrisch model
o Copernicus bang voor kerk net gepubliceerd voor zijn dood
o Later verdedigd door Galilleo kreeg huisarrest van de kerk
o Kepler geloofde het als eerste (1600)
Factoren die hebben bijgedragen aan de wetenschappelijke revolutie
o Demografische veranderingen
Kooplieden vormde schakel tussen ambacht en geleerden
Ambachtslieden deden mechanische ontdekkingen
Geleerde miste praktische kennis
o Afwezigheid van religie
Kerkelijk gezag werd ondermijnd door westerse splitsing (1378 – 1417)
Maarten Luther (1483 – 1546) protestantse reformatie
Factoren die de wetenschap hebben laten groeien
