Levensbeschouwing TW3
Hoofdstuk 1 - Wat is ethiek?
• Je kunt uitleggen waar ethiek over gaat
• Je kunt de volgende begrippen beschrijven: ethiek, norm, waarde, instrumentale waarde,
intrinsieke waarde, waardenconflict, moreel dilemma
• Je kunt een ethische vraag herkennen en opstellen
Ethiek is het onderdeel van de filosofie waar mensen zich met vragen over goed en verkeerd
handelen
• Ethiek: onderdeel van filosofie waarbij men nadenkt over goed en verkeerd handelen
• Norm: een gedragsregel
• Waarde: een immateriële zaak die men nastreeft in het leven
• Instrumentele waarde: een waarde die nagestreefd wordt om daarmee een andere waarde te
kunnen bereiken
• Intrinsieke waarde: een waarde die omwille van zichzelf nagestreefd wordt
• Waardenconflict: een botsing die ontstaat bij het nastreven van verschillende waarden
• Moreel dilemma: een lastige morele keuze tussen meerdere handelingen
Het geheel aan waarden en normen van een persoon, groep of samenleving noemen we moraal.
Uit een moreel dilemma komt een ethische vraag: een vraag waarmee je onderzoekt of iets goed is
om te doen of niet. Zo’n ethische vraag begint altijd met:
• ‘mag je...’
• ‘is het goed om...’
• ‘is het ethisch verantwoord om...’
• 'is het moreel juist...’.
Voorbeelden van ethische vragen zijn:
• Mag je als artiest alles zingen?
• Is het ethisch verantwoord om een instafoto te bewerken?
• Is het goed om als docent een spotprent van Mohammed laten zien?
• mag je als professional je beroepsgeheim doorbreken in het belang van je cliënt?
• Is het moreel juist om een roker voorrang geven op de Intensive Care als er te weinig bedden zijn?
Hoofdstuk 2 - Meta-ethiek
• Je kunt uitleggen waar meta-ethiek over gaat en 4 verschillende meta-ethische posities
omschrijven en deze posities herkennen en kunnen toepassen
• Je kunt uitleggen wat het funderingsprobleem is
Meta-ethiek is het terrein van de ethiek waar men nadenkt over de grondslagen en de aard van
ethische uitspraken
Binnen de meta-ethiek zijn er 4 posities:
1. Moreel realisme: meta-ethisch standpunt dat morele uitspraken objectief goed of fout kunnen
zijn. Voorbeeld: "Zinloos geweld is altijd slecht en het zorgen voor kinderen is altijd goed."
Hoofdstuk 1 - Wat is ethiek?
• Je kunt uitleggen waar ethiek over gaat
• Je kunt de volgende begrippen beschrijven: ethiek, norm, waarde, instrumentale waarde,
intrinsieke waarde, waardenconflict, moreel dilemma
• Je kunt een ethische vraag herkennen en opstellen
Ethiek is het onderdeel van de filosofie waar mensen zich met vragen over goed en verkeerd
handelen
• Ethiek: onderdeel van filosofie waarbij men nadenkt over goed en verkeerd handelen
• Norm: een gedragsregel
• Waarde: een immateriële zaak die men nastreeft in het leven
• Instrumentele waarde: een waarde die nagestreefd wordt om daarmee een andere waarde te
kunnen bereiken
• Intrinsieke waarde: een waarde die omwille van zichzelf nagestreefd wordt
• Waardenconflict: een botsing die ontstaat bij het nastreven van verschillende waarden
• Moreel dilemma: een lastige morele keuze tussen meerdere handelingen
Het geheel aan waarden en normen van een persoon, groep of samenleving noemen we moraal.
Uit een moreel dilemma komt een ethische vraag: een vraag waarmee je onderzoekt of iets goed is
om te doen of niet. Zo’n ethische vraag begint altijd met:
• ‘mag je...’
• ‘is het goed om...’
• ‘is het ethisch verantwoord om...’
• 'is het moreel juist...’.
Voorbeelden van ethische vragen zijn:
• Mag je als artiest alles zingen?
• Is het ethisch verantwoord om een instafoto te bewerken?
• Is het goed om als docent een spotprent van Mohammed laten zien?
• mag je als professional je beroepsgeheim doorbreken in het belang van je cliënt?
• Is het moreel juist om een roker voorrang geven op de Intensive Care als er te weinig bedden zijn?
Hoofdstuk 2 - Meta-ethiek
• Je kunt uitleggen waar meta-ethiek over gaat en 4 verschillende meta-ethische posities
omschrijven en deze posities herkennen en kunnen toepassen
• Je kunt uitleggen wat het funderingsprobleem is
Meta-ethiek is het terrein van de ethiek waar men nadenkt over de grondslagen en de aard van
ethische uitspraken
Binnen de meta-ethiek zijn er 4 posities:
1. Moreel realisme: meta-ethisch standpunt dat morele uitspraken objectief goed of fout kunnen
zijn. Voorbeeld: "Zinloos geweld is altijd slecht en het zorgen voor kinderen is altijd goed."
