RenatevanZoelen
Samenvatting Orthopedagogiek:
Antwoorden op vraagstellingen
Samenvattingen en oefenvragen kopen en verkopen of schakel de
hulp in van tutoren die je ondersteunen met je studie.
Gedownload door: s3396282 -
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
,Orthopedagogiek Antwoorden op Vraagstellingen
M. van Heteren, P. Smits & M. van Veen
H1 De orthopedagogische vraagstelling
Kind gericht op zelfontplooiing; verantwoordelijkheid opvoeder om deze ontwikkelingsgang
zo optimaal mogelijk te ondersteunen
- Kind moet zich ontwikkelen
- Opvoeder moet opvoeden
= opvoedingsproces
Verloop zelfontplooiing afhankelijk van invloed leefsituatie op het kind:
- Manier van samenleven met opvoeders
- Reactie op voorvallen
- Leefklimaat in/rond huis
- Ervaringen op school/buurt
Alle omstandigheden beïnvloeden ontwikkeling kind (= leren van het leven)
Het volwassen en zichzelf worden van het kind is een geleidelijk proces waarbij het kind zich
ontwikkelt aan wat bedoeld en onbedoeld op hem inwerkt.
- Omgevingsinvloeden
- Pedagogische interventies
Kind heeft geen passieve rol in zijn ontwikkeling
- Opvoeders nemen initiatieven
- Kinderen lokken in hun gedrag reacties uit zoeken grenzen op van opvoeder
Bij dagelijkse opvoedingsproblemen is er sprake van een specifiek aandachtspunt. Het
opvoedingsproces stagneert niet, maar er moet wel tijdelijk met extra zorg en bewuster
pedagogisch worden gehandeld.
Het opvoedingsproces kent een voortdurende afwisseling van bijna automatisch handelen,
met perioden van nadrukkelijk stilstaan bij de opvoedersopgave om de ontwikkeling van het
kind adequaat te ondersteunen.
Stagnerend opvoedingsproces problemen te groot; opvoeder + kind kunnen elkaar niet
meer voldoende bereiken; adviezen van familieleden helpen niet meer
Beroep doen op orthopedagogen
o Orthopedagogiek is gericht op het verbeteren van het pedagogisch handelen
o Moeizame opvoedingssituaties waarin het ontwikkelingsverloop van het kind
onder druk staat
Gedownload van Knoowy - Alle hulp voor je studie
,Theorie van Kok (1997) ‘Specifiek opvoeden’
- Kernbegrip = orthopedagogische vraagstelling
o Orthopedagogisch handelen moet beantwoorden aan de specifieke
opvoedingsbehoefte van het kind
o Opvoedingsbehoefte = vraagstelling
- Bij stagnatie analyseren waar de aansluiting tussen de ontwikkeling van het kind +
de opvoeding fout gaat
o Ontwikkelingsverloop van kind
o Opvoeden van opvoeder
o Bijkomende omstandigheden die dit opvoedingsproces beïnvloeden
o Onderlinge wisselwerking en aansluiting
- 3 ontwikkelingsaspecten, gecombineerd met opvoedingsdimensies
o Affectieve = relatie aangaan en onderhouden
o Cognitieve = klimaat scheppen en aanpassen
o Conatieve = situatie hanteren
- Kind laat via gedrag stagnatie merken gedrag = signaal
o Extreem teruggetrokken
o Obstipatie
o Eetproblemen
o Veel conflicten
o Stelen
o Weglopen
Als signalen niet worden opgepikt ernstige psycho – sociale problemen ontstaan
noodzaak om gedrag interpreteren op aanwijzingen voor een probleem in wisselwerking
tussen opvoeder en kind
Belangrijkste vraag: Waar zijn de opvoedingsdimensies onvoldoende afgestemd op
dat wat het kind voor zijn ontwikkeling, zowel affectief, cognitief en conatief nodig
heeft?
Positieve/negatieve omgevingsinvloeden?
Assenstelsel = poging van Kok om een brug te slaan tussen verhelderen van de vraagstelling
+ formuleren van het daarop aansluitende orthopedagogisch antwoord
- 3 kruisende assen verwijzen naar 3 afzonderlijke ontwikkelingsaspecten en
onderlinge samenhang
- Werkt nog onvoldoende in praktijk
o V.O.S. is beter alternatief sterker handelingsgericht
Vraagstelling om specifiek opvoeden = unieke opvoedingsbehoefte van kind
Vraagstellingstype = typologische kern van de opvoedingsbehoefte = kernbehoefte
Gedownload van Knoowy - Alle hulp voor je studie
,H2 Het opvoedingsproces nader beschouwd
Binnen opvoedingsproces sprake van wisselwerking tussen ontwikkelingsaspecten/-
dimensies en de beïnvloedende omstandigheden wisselwerking bepaalt kansen voor
zelfontplooiing kind
Ontwikkelingsdimensies:
1. Affectieve ontwikkelingsaspect
2. Cognitieve ontwikkelingsaspect
3. Conatieve ontwikkelingsaspect
1. Affectieve ontwikkelingsaspect:
- Aard + niveau van relationele en emotionele ontwikkeling: de ontwikkeling van de
mens als gevoelswezen
- Belangrijk in sociale interacties + relationele verhoudingen
- Sociaal-emotionele ontwikkeling afhankelijk van relationele inbedding
-
Baby gevoelens gebaseerd op primaire behoeften
Gevoelsdifferentiatie = alle facetten van gevoelsbeleving:
- angst-woede;
- intimiteit-eenzaamheid;
- geluk-verdriet
uniek voor kind
Invloeden op affectieve ontwikkelingsaspect:
1. Invloed van opvoeding en het directe opvoedingsmilieu
o ouders zwaarwegend aandeel; eerste hechtingspunt
o veilige hechting biedt beste vooruitzichten
2. Invloed vanuit kind zelf
o leren door ervaringen + vertrouwen
3. Samenhang met het cognitieve en conatieve ontwikkelingsaspect
o gevoelens benoemen + plaatsen
o taalontwikkeling als ondersteuning gevoelens uiten
o conatieve aspect datgene waar het kind als kiezend streefwezen op gericht
is, zal het gevoelsmatig ook het meest beroeren
4. Aanleg
o erfelijke prédispositie voor emotionele kwetsbaarheid
o aangeboren temperament / stoornis
5. Culturele invloeden
o diversiteit van opvoedingsstijlen
Gedownload van Knoowy - Alle hulp voor je studie
, 2. Cognitieve ontwikkelingsaspect
- Aard + niveau van de ontwikkeling van het kennen en kennis verwerven:
ontwikkeling van de mens als kenwezen
- Kind vergaart op eigen wijze kennis over leefomgeving greep krijgen op
werkelijkheid
- Kennis van structuren
- Cognitieve activiteiten:
o Intuïtief interpreteren
o Waarnemen
o Fantaseren
o Concreet denkend ordenen
o Analyseren
o Schematiseren
o Abstract denken
o Inventief denken
- Cognitief analytisch vermogen + flexibiliteit belangrijk vermogen om soepel om te
gaan met veranderingen in structuren
Invloeden op cognitieve ontwikkelingsaspect:
1. Invloed van opvoeders en directe opvoedingsmilieu
o Opvoeder stelt wereld in vereenvoudigde, op de ontwikkelingsfase
aangepaste, wijze present aan het kind
o Bepaalde omstandigheden binnen opvoedingscontext kunnen ontwikkelen in
eigen tempo en naar eigen mogelijkheden onder druk zetten door
belasting kan kind onvoldoende energie besteden aan leren kennen van
wereld, alleen richten op overleven
2. Invloed van kind zelf
o Ontwikkelingsbereidheid
3. Samenhang met het affectieve en conatieve ontwikkelingsaspect
o Als affectieve aspect onder druk staat, zal kind alle energie steken in
overleven
o Als kind zich te veel voegt naar wensen opvoeder, zal de
beoordelingsgevoeligheid hem minder taakgericht + faalangstig maken
o Als conatieve aspect onder druk staat zal kind te weinig kennis verwerven /
egocentrisch opstellen weinig leerervaringen opdoen
4. Aanleg
o Kind geboren met breed scala aan mogelijkheden
o Vroegtijdige onderkenning van cognitieve stoornis is gebonden aan
opleidingsniveau van de ouders bewijs dat omgevingsfactoren sterk
bepalend zijn
5. Culturele invloeden
o Intellectuele ontwikkeling sterk afhankelijk van interesses personen in directe
omgeving + communicatie
o Beschikbaarheid + waardering voor boeken belangrijk
Gedownload van Knoowy - Alle hulp voor je studie
Samenvatting Orthopedagogiek:
Antwoorden op vraagstellingen
Samenvattingen en oefenvragen kopen en verkopen of schakel de
hulp in van tutoren die je ondersteunen met je studie.
Gedownload door: s3396282 -
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
,Orthopedagogiek Antwoorden op Vraagstellingen
M. van Heteren, P. Smits & M. van Veen
H1 De orthopedagogische vraagstelling
Kind gericht op zelfontplooiing; verantwoordelijkheid opvoeder om deze ontwikkelingsgang
zo optimaal mogelijk te ondersteunen
- Kind moet zich ontwikkelen
- Opvoeder moet opvoeden
= opvoedingsproces
Verloop zelfontplooiing afhankelijk van invloed leefsituatie op het kind:
- Manier van samenleven met opvoeders
- Reactie op voorvallen
- Leefklimaat in/rond huis
- Ervaringen op school/buurt
Alle omstandigheden beïnvloeden ontwikkeling kind (= leren van het leven)
Het volwassen en zichzelf worden van het kind is een geleidelijk proces waarbij het kind zich
ontwikkelt aan wat bedoeld en onbedoeld op hem inwerkt.
- Omgevingsinvloeden
- Pedagogische interventies
Kind heeft geen passieve rol in zijn ontwikkeling
- Opvoeders nemen initiatieven
- Kinderen lokken in hun gedrag reacties uit zoeken grenzen op van opvoeder
Bij dagelijkse opvoedingsproblemen is er sprake van een specifiek aandachtspunt. Het
opvoedingsproces stagneert niet, maar er moet wel tijdelijk met extra zorg en bewuster
pedagogisch worden gehandeld.
Het opvoedingsproces kent een voortdurende afwisseling van bijna automatisch handelen,
met perioden van nadrukkelijk stilstaan bij de opvoedersopgave om de ontwikkeling van het
kind adequaat te ondersteunen.
Stagnerend opvoedingsproces problemen te groot; opvoeder + kind kunnen elkaar niet
meer voldoende bereiken; adviezen van familieleden helpen niet meer
Beroep doen op orthopedagogen
o Orthopedagogiek is gericht op het verbeteren van het pedagogisch handelen
o Moeizame opvoedingssituaties waarin het ontwikkelingsverloop van het kind
onder druk staat
Gedownload van Knoowy - Alle hulp voor je studie
,Theorie van Kok (1997) ‘Specifiek opvoeden’
- Kernbegrip = orthopedagogische vraagstelling
o Orthopedagogisch handelen moet beantwoorden aan de specifieke
opvoedingsbehoefte van het kind
o Opvoedingsbehoefte = vraagstelling
- Bij stagnatie analyseren waar de aansluiting tussen de ontwikkeling van het kind +
de opvoeding fout gaat
o Ontwikkelingsverloop van kind
o Opvoeden van opvoeder
o Bijkomende omstandigheden die dit opvoedingsproces beïnvloeden
o Onderlinge wisselwerking en aansluiting
- 3 ontwikkelingsaspecten, gecombineerd met opvoedingsdimensies
o Affectieve = relatie aangaan en onderhouden
o Cognitieve = klimaat scheppen en aanpassen
o Conatieve = situatie hanteren
- Kind laat via gedrag stagnatie merken gedrag = signaal
o Extreem teruggetrokken
o Obstipatie
o Eetproblemen
o Veel conflicten
o Stelen
o Weglopen
Als signalen niet worden opgepikt ernstige psycho – sociale problemen ontstaan
noodzaak om gedrag interpreteren op aanwijzingen voor een probleem in wisselwerking
tussen opvoeder en kind
Belangrijkste vraag: Waar zijn de opvoedingsdimensies onvoldoende afgestemd op
dat wat het kind voor zijn ontwikkeling, zowel affectief, cognitief en conatief nodig
heeft?
Positieve/negatieve omgevingsinvloeden?
Assenstelsel = poging van Kok om een brug te slaan tussen verhelderen van de vraagstelling
+ formuleren van het daarop aansluitende orthopedagogisch antwoord
- 3 kruisende assen verwijzen naar 3 afzonderlijke ontwikkelingsaspecten en
onderlinge samenhang
- Werkt nog onvoldoende in praktijk
o V.O.S. is beter alternatief sterker handelingsgericht
Vraagstelling om specifiek opvoeden = unieke opvoedingsbehoefte van kind
Vraagstellingstype = typologische kern van de opvoedingsbehoefte = kernbehoefte
Gedownload van Knoowy - Alle hulp voor je studie
,H2 Het opvoedingsproces nader beschouwd
Binnen opvoedingsproces sprake van wisselwerking tussen ontwikkelingsaspecten/-
dimensies en de beïnvloedende omstandigheden wisselwerking bepaalt kansen voor
zelfontplooiing kind
Ontwikkelingsdimensies:
1. Affectieve ontwikkelingsaspect
2. Cognitieve ontwikkelingsaspect
3. Conatieve ontwikkelingsaspect
1. Affectieve ontwikkelingsaspect:
- Aard + niveau van relationele en emotionele ontwikkeling: de ontwikkeling van de
mens als gevoelswezen
- Belangrijk in sociale interacties + relationele verhoudingen
- Sociaal-emotionele ontwikkeling afhankelijk van relationele inbedding
-
Baby gevoelens gebaseerd op primaire behoeften
Gevoelsdifferentiatie = alle facetten van gevoelsbeleving:
- angst-woede;
- intimiteit-eenzaamheid;
- geluk-verdriet
uniek voor kind
Invloeden op affectieve ontwikkelingsaspect:
1. Invloed van opvoeding en het directe opvoedingsmilieu
o ouders zwaarwegend aandeel; eerste hechtingspunt
o veilige hechting biedt beste vooruitzichten
2. Invloed vanuit kind zelf
o leren door ervaringen + vertrouwen
3. Samenhang met het cognitieve en conatieve ontwikkelingsaspect
o gevoelens benoemen + plaatsen
o taalontwikkeling als ondersteuning gevoelens uiten
o conatieve aspect datgene waar het kind als kiezend streefwezen op gericht
is, zal het gevoelsmatig ook het meest beroeren
4. Aanleg
o erfelijke prédispositie voor emotionele kwetsbaarheid
o aangeboren temperament / stoornis
5. Culturele invloeden
o diversiteit van opvoedingsstijlen
Gedownload van Knoowy - Alle hulp voor je studie
, 2. Cognitieve ontwikkelingsaspect
- Aard + niveau van de ontwikkeling van het kennen en kennis verwerven:
ontwikkeling van de mens als kenwezen
- Kind vergaart op eigen wijze kennis over leefomgeving greep krijgen op
werkelijkheid
- Kennis van structuren
- Cognitieve activiteiten:
o Intuïtief interpreteren
o Waarnemen
o Fantaseren
o Concreet denkend ordenen
o Analyseren
o Schematiseren
o Abstract denken
o Inventief denken
- Cognitief analytisch vermogen + flexibiliteit belangrijk vermogen om soepel om te
gaan met veranderingen in structuren
Invloeden op cognitieve ontwikkelingsaspect:
1. Invloed van opvoeders en directe opvoedingsmilieu
o Opvoeder stelt wereld in vereenvoudigde, op de ontwikkelingsfase
aangepaste, wijze present aan het kind
o Bepaalde omstandigheden binnen opvoedingscontext kunnen ontwikkelen in
eigen tempo en naar eigen mogelijkheden onder druk zetten door
belasting kan kind onvoldoende energie besteden aan leren kennen van
wereld, alleen richten op overleven
2. Invloed van kind zelf
o Ontwikkelingsbereidheid
3. Samenhang met het affectieve en conatieve ontwikkelingsaspect
o Als affectieve aspect onder druk staat, zal kind alle energie steken in
overleven
o Als kind zich te veel voegt naar wensen opvoeder, zal de
beoordelingsgevoeligheid hem minder taakgericht + faalangstig maken
o Als conatieve aspect onder druk staat zal kind te weinig kennis verwerven /
egocentrisch opstellen weinig leerervaringen opdoen
4. Aanleg
o Kind geboren met breed scala aan mogelijkheden
o Vroegtijdige onderkenning van cognitieve stoornis is gebonden aan
opleidingsniveau van de ouders bewijs dat omgevingsfactoren sterk
bepalend zijn
5. Culturele invloeden
o Intellectuele ontwikkeling sterk afhankelijk van interesses personen in directe
omgeving + communicatie
o Beschikbaarheid + waardering voor boeken belangrijk
Gedownload van Knoowy - Alle hulp voor je studie
