Samenvatting basisboek ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking

Basisboek ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking

1. Hulpverlening aan mensen met een verstandelijke beperking
1.1Inleiding
Het sociale stelsel in Nederland is aan bezuinigingen onderhevig. Er zijn
drie grote transities waarbij regelingen van de rijksoverheid overgaan
naar de gemeentelijke overheden via drie nieuwe wetten: de Wet
maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2015, de Jeugdwet en de
Participatiewet. Ook is de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten
vervangen door de Wet langdurige zorg en de Verpleegkundige
thuiszorg en de Persoonlijke verzorging zijn ondergebracht bij de
Zorgverzekeringswet.
Mensen met een verstandelijke beperking hebben met deze wetten te
maken.

1.2Hulpverlening
Welke vorm van hulpverlening iemand nodig heeft, is afhankelijk van
zijn ondersteuningsvraag. De cliënt vraagt om ondersteuning zodat hij
een zo normaal mogelijk en kansrijk leven kan leiden.
1.2.1 Een normaal leven
Mensen met een verstandelijke beperking zullen een leven
moeten leiden dat sterk afwijkt van een normaal leven, zeker
als ze geen hulp krijgen. Hulpverlening is erop gericht om hen
een zo normaal en kansrijk leven als maar mogelijk te bieden.
De ernst van de verstandelijke beperking kan de invulling van
dat leven sterk beïnvloeden.
De hulpverlening aan mensen met een verstandelijke
beperking is erg divers en sterk afhankelijk van het
mensbeeld dat de hulpverlener of samenleving hanteert.
We vinden een normaal leven voor deze mensen normaal.
1.2.2 Visie ontwikkeling, van afwijkend naar gewoon
Vroeger hadden mensen met een afwijking weinig
overlevingskansen. Pas ruim een eeuw geleden ontstond er
echte zorg voor mensen met een verstandelijke beperking.
Vooral na de Tweede Wereldoorlog is er veel veranderd. In
1948 werd de universele verklaring voor de rechten van de
mens getekend. In 1971 werd de Verklaring van de rechten
van geestelijk gehandicapten vastgesteld en in 1993 de
Standaardregels voor gelijke berechtiging van mensen met
een handicap. In 2007 is het Verdrag inzake de rechten van
personen met een handicap ook van kracht geworden.
Tegenwoordig worden ze ook geen zwakzinnigen meer
genoemd, maar mensen met een beperking.
In 1973 vond de eerste conferentie over normalisatie en
integratie van verstandelijk gehandicapten plaats. Het
internationale Verdrag rechte inzake rechten van personen
met een handicap geeft tegenwoordig goed weer waar we ons
aan verbinden.
1.2.3 VN-verdrag inzake de rechten van personen met een
handicap
Het doel van dit Verdrag is om alle personen met een
handicap van alle mensenrechten en fundamentele vrijheden

, op voet van gelijkheid te bevorderen, beschermen en
waarborgen, en ook de eerbiediging van hun inherente
waardigheid te bevorderen.
In dit verdrag worden gedetailleerd de rechten van mensen
met een beperking genoemd, maar deze heb ik niet
opgenomen in mijn samenvatting. Zie
www.rijksoverheid.nl/documenten

1.2.4 Hulpverlening gericht op negen domeinen
Bij de ondersteuning van verstandelijke beperkten worden de
volgende domeinen onderscheiden:
 Ontwikkeling;
 Opvoeding/onderwijs;
 Huishoudelijke activiteiten;
 Leven in de lokale samenleving;
 Werken;
 Veiligheid/gezondheid;
 Gedrag;
 Sociale activiteiten;
 Belangenbehartiging.
Er wordt gewerkt aan het voorwaarden scheppen, aan het
aanvullen als capaciteiten ontbreken en aan het overnemen
als men het zelf (nog) niet kan.
Er moet steeds opnieuw naar de actuele ondersteuningsvraag
gekeken worden.

1.3Ontwikkelingen in de hulpverlening
Opvattingen over mensen met een beperking hebben zich tot het
huidige moment ontwikkeld. Daardoor zijn ook de zorg en
ondersteuning constant aan het veranderen. Er komt een situatie
waarin de persoon met een handicap eigen rechten en zeggenschap
heeft en hij krijgt ondersteuning bij de wijze waarop hij zijn leven wil
leiden.
Als begeleider heb je zowel de basisinformatie als de informatie over de
huidige en gewenste ondersteuning nodig.
1.3.1 Handicap en beperking
Mensen kunnen verschillen in sociale mogelijkheden, in
zelfstandigheid en in intelligentie. Mensen met een lage
intelligentie noemen we verstandelijk gehandicapt, een
beperking is een persoonlijk probleem, maar bij een handicap
wordt ook de omgeving opgenomen.
Een handicap kan dus het gevolg zijn van een beperking.
In de eerste Wmo van 2007 is het compensatiebeginsel
vastgesteld. Als je gehandicapt bent, heb je vanwege de
samenleving recht op compensatie, op hulp die jouw
beperking ondervangt.
1.3.2 Opvattingen over hulpverlening
Levensbeschouwing speelde altijd een grote rol in de wijze
waarop er naar mensen gekeken werd, het krijgen van een
kind zou een straf van God kunnen zijn. Tot anderhalve eeuw
geleden werden mensen met psychiatrische problematiek en
mensen met een verstandelijke beperking niet