Kennisclips:
Week 1 recht
Rechten: wat zijn nu rechten? En hoe is het in Nederland geregeld met rechten
Rechtsbronnen:
Internationaal recht: verdragen waar je afspraken staan die je met andere landen hebt
gemaakt.
- Verdragen met andere landen
Internationaal verdrag voor de rechten van de mens
Benelux verdrag inzake de intellecutele eigendommen waarin de bescherming van het
Nederlands merken recht deels is geregeld
Nationaal recht
Wetten en regels die gelden voor Nederland en voor jou als inwoner in Nederland
- Grondrechten
- Wetten
- Jurisprudentie
- Gewoonte recht
Deze vier wetten samen met het internationaal recht worden de rechtsbronnen genoemd.
Deze wetten gaan volgens een bepaalde rangorde. Bekijk onderstaande rangorde:
1. Internationaal recht
2. Grondrechten
3. Wetten
4. Jurisprudentie
5. Gewoonte recht
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Internationaal recht:
Verdragen: afspraken die landen onderling hebben gemaakt en gelden voor de burgers. Direct
merkbaar effect op ons als burgers.
Artikel 6 van het EVRM (europees verdrag voor de rechten van de mens)
- Het recht op een eerlijk proces. Dit houdt in dat we niet zomaar worden mogen opgepakt
zonder dat we weten waarvan we beschuldigd worden. Ook houdt dit in dat we binnen
redelijker termijn voor de rechter moeten verschijnen en dat we recht hebben op Juridische
bijstand, bijvoorbeeld een advocaat
Nationaal recht:
Nationale bronnen van het recht
Grondrechten: staan in internationale verdragen maar er zijn ook Nederlandse grondrechten deze
zijn opgenomen in de grondwet
,Grondrechten zijn de meest fundamentele rechten van een mens. Je hebt recht op bepaalde
menswaardige vrijheden. Er staan ook rechten die de overheid verplicht om niet te doen.
Bijvoorbeeld recht op vrije meningsuiting.
- Rechten die zorgen dat je iets mag (klassieke grondrechten)
- Rechten op basis van zorgplicht. (Sociale grondrechten)
Klassieke grondrechten
Artikel 1 tot en met 18 van de grondwet, en worden ook in verdragen zoals het EVRM opgenomen
- Recht op gelijke behandeling
- Vrijheid van godsdienst
- Vrijheid van levensovertuiging
- Kiesrecht
- Vrijheid van meningsuiting en persvrijheid
Sociale grondrechten
Artikel 19 tot en met 23
Dit zijn grondrechten die juist diezelfde overheid een opdracht geven aan de slag te gaan voor de
burger.
- Recht op huisvesting
- Recht op goede sociale zekerheid en gezondheidszorg
- Recht op onderwijs
Botsing grondrechten:
Er is geen vaste rangorde in grondrechten. De een is dus niet belangrijker dan de ander. Let op: weet
dat grondrechten met elkaar kunnen botsen. Bijvoorbeeld recht op persvrijheid vs. Recht op privacy.
Het is dan aan de rechter om per geval te bekijken welke wet voor gaat.
(Gewone) wetten:
- Wet in formele zin: staat boven een wet in materiele zin, wordt gemaakt door de formele
wetgever (de regering, tweede kamer en eerste kamer). De auteurswet is een voorbeeld van
een formele wet, net als de grondwet
- Wet in materiele zin: alles regels die zijn gemaakt en voor iedereen gelden maar zijn niet
gemaakt door de formele wetgever. Bijvoorbeeld regels die gemaakt zijn door de gemeente.
Denk aan milieu stikkers die in een stad gelden. Het zijn algemeen verbindende regels maar
dus niet gemaakt door formele wetgever
Dit gaat over de manier waarop de wet is gemaakt en zegt ook iets over de rangorde.
Jurisprudentie: Uitspraak van en rechter, waarin hij een bepaalde wet uitlegt of een aantal stappen
benoemd die je moet volgen om een bepaalde wet uit te leggen. Kan worden gemaakt door de hoge
raad het gerechtshof en de kantonrechter.
Gewoonterecht: alles wat je met elkaar afspreekt maar niet is vastgelegd. Er is zo veel opgeschreven
in het recht dat we vrij weinig te maken hebt met het gewoonterecht. Het is wat we al jaren doen,
maar niet opgeschreven is.
, Voorbeeld: Een regel van gewoonte recht: een minister die zijn ontslag aanbiedt aan de kamer
wanneer de kamer hem of haar niet meer vertrouwd. Het is dan normaal dat je ontslag neemt. Het
staat niet vast maar het is een gewoonte.
Week 1 recht
Rechten: wat zijn nu rechten? En hoe is het in Nederland geregeld met rechten
Rechtsbronnen:
Internationaal recht: verdragen waar je afspraken staan die je met andere landen hebt
gemaakt.
- Verdragen met andere landen
Internationaal verdrag voor de rechten van de mens
Benelux verdrag inzake de intellecutele eigendommen waarin de bescherming van het
Nederlands merken recht deels is geregeld
Nationaal recht
Wetten en regels die gelden voor Nederland en voor jou als inwoner in Nederland
- Grondrechten
- Wetten
- Jurisprudentie
- Gewoonte recht
Deze vier wetten samen met het internationaal recht worden de rechtsbronnen genoemd.
Deze wetten gaan volgens een bepaalde rangorde. Bekijk onderstaande rangorde:
1. Internationaal recht
2. Grondrechten
3. Wetten
4. Jurisprudentie
5. Gewoonte recht
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Internationaal recht:
Verdragen: afspraken die landen onderling hebben gemaakt en gelden voor de burgers. Direct
merkbaar effect op ons als burgers.
Artikel 6 van het EVRM (europees verdrag voor de rechten van de mens)
- Het recht op een eerlijk proces. Dit houdt in dat we niet zomaar worden mogen opgepakt
zonder dat we weten waarvan we beschuldigd worden. Ook houdt dit in dat we binnen
redelijker termijn voor de rechter moeten verschijnen en dat we recht hebben op Juridische
bijstand, bijvoorbeeld een advocaat
Nationaal recht:
Nationale bronnen van het recht
Grondrechten: staan in internationale verdragen maar er zijn ook Nederlandse grondrechten deze
zijn opgenomen in de grondwet
,Grondrechten zijn de meest fundamentele rechten van een mens. Je hebt recht op bepaalde
menswaardige vrijheden. Er staan ook rechten die de overheid verplicht om niet te doen.
Bijvoorbeeld recht op vrije meningsuiting.
- Rechten die zorgen dat je iets mag (klassieke grondrechten)
- Rechten op basis van zorgplicht. (Sociale grondrechten)
Klassieke grondrechten
Artikel 1 tot en met 18 van de grondwet, en worden ook in verdragen zoals het EVRM opgenomen
- Recht op gelijke behandeling
- Vrijheid van godsdienst
- Vrijheid van levensovertuiging
- Kiesrecht
- Vrijheid van meningsuiting en persvrijheid
Sociale grondrechten
Artikel 19 tot en met 23
Dit zijn grondrechten die juist diezelfde overheid een opdracht geven aan de slag te gaan voor de
burger.
- Recht op huisvesting
- Recht op goede sociale zekerheid en gezondheidszorg
- Recht op onderwijs
Botsing grondrechten:
Er is geen vaste rangorde in grondrechten. De een is dus niet belangrijker dan de ander. Let op: weet
dat grondrechten met elkaar kunnen botsen. Bijvoorbeeld recht op persvrijheid vs. Recht op privacy.
Het is dan aan de rechter om per geval te bekijken welke wet voor gaat.
(Gewone) wetten:
- Wet in formele zin: staat boven een wet in materiele zin, wordt gemaakt door de formele
wetgever (de regering, tweede kamer en eerste kamer). De auteurswet is een voorbeeld van
een formele wet, net als de grondwet
- Wet in materiele zin: alles regels die zijn gemaakt en voor iedereen gelden maar zijn niet
gemaakt door de formele wetgever. Bijvoorbeeld regels die gemaakt zijn door de gemeente.
Denk aan milieu stikkers die in een stad gelden. Het zijn algemeen verbindende regels maar
dus niet gemaakt door formele wetgever
Dit gaat over de manier waarop de wet is gemaakt en zegt ook iets over de rangorde.
Jurisprudentie: Uitspraak van en rechter, waarin hij een bepaalde wet uitlegt of een aantal stappen
benoemd die je moet volgen om een bepaalde wet uit te leggen. Kan worden gemaakt door de hoge
raad het gerechtshof en de kantonrechter.
Gewoonterecht: alles wat je met elkaar afspreekt maar niet is vastgelegd. Er is zo veel opgeschreven
in het recht dat we vrij weinig te maken hebt met het gewoonterecht. Het is wat we al jaren doen,
maar niet opgeschreven is.
, Voorbeeld: Een regel van gewoonte recht: een minister die zijn ontslag aanbiedt aan de kamer
wanneer de kamer hem of haar niet meer vertrouwd. Het is dan normaal dat je ontslag neemt. Het
staat niet vast maar het is een gewoonte.
