Samenvatting inleiding in het recht

INLEIDING IN HET RECHT TENTAMEN


Les 1
 verschillende rechtsgebieden onderscheiden
- bestuursrecht
- strafrecht
- staatsrecht
- internationaal recht (volkenrecht)
- burgerlijkrecht

 uitleggen wat het verschil is tussen publiekrecht en privaatrecht
publiekrecht  tussen burger en overheid
privaatrecht  tussen de burgers onderling

 uitleggen wat het verschil is tussen materieel en formeel recht
- Materieel recht is de inhoud van alle rechten en plichten die mensen in een
samenleving hebben.
- Formeel recht is de vervolging als die rechten en plichten niet worden nageleefd.
(proces)

 uitleggen wat het verschil is tussen nationaal recht en internationaal recht
internationaal recht zijn de verhoudingen van samenwerkingen tussen landen

 uitleggen wat het verschil is tussen objectieve rechten en subjectieve rechten
objectieve rechten  de bevoegdheden en verplichtingen die gelden voor een grote
groep, algemene regels
subjectieve regels  recht of bevoegdheid dat een bepaald persoon in een concrete
situatie heeft

 uitleggen welke rechtsbronnen er zijn en deze gebruiken
- de wet
- het verdrag
- de jurisprudentie
- de gewoonte
- besluiten van volkenrechtelijke organisaties

 uitleggen wat het verschil is tussen een wet in formele of materiele zin
Formele zin  opgesteld door regering en staten generaal, regels gelden voor
iedereen, in de naam van de wet staat wet
Materiele zin  algemene verbind voorschriften, opgesteld door de gemeente

 uitleggen hoe jurisprudentie tot stand komt en wordt gebruikt in de rechtspraktijk

, eerdere uitspraken van rechters omdat wetten niet altijd duidelijk zijn. Aanvulling


- Gedragsregel
Iets wat gebruikelijk is maar je kan er niet voor veroordeeld worden, algemene
fatsoensnormen.
- Rechtsregel
Alle rechten en plichten die afdwingbaar zijn.
Les 2
 uitleggen wat de kenmerken van een rechtsstaat zijn
- legaliteitsbeginsel (geen bevoegdheid zonder wet)
- trias politica
- onafhankelijke rechtspraak
- eerbieding grondrechten
 de trias politica uitleggen
Machtenscheiding
1. wetgevende macht  regering en Staten-Generaal
2. uitvoerende macht (bestuur)  regering
3. rechtsprekende macht  rechterlijke macht
 uitleggen hoe de trias politica in het Nederlandse staatsbestel wordt toegepast
 uitleggen wat ‘checks and balances’ zijn.
Het evenwicht beschermen tussen de machten. Toezicht houden
 uitleggen hoe de parlementaire democratie werkt
De staatsmacht ligt bij het parlement, het parlement wordt democratisch gekozen.
 grondrechten in nationale en internationale wetgeving herkennen
 het verschil tussen klassieke en sociale grondrechten uitleggen
Klassieke grondrechten  garantie tegenover de overheid
Sociale grondrechten  orde aan de overheid
Sociale grondrechten zijn meestal niet afdwingbaar bij de rechter, maar klassieke
grondrechten wel.
 het verschil tussen Nederland en het Koninkrijk der Nederlanden uitleggen
Tot het Koninkrijk der Nederlanden behoren; Aruba, Curaçao en Sint maarten


- Regering

, Koning + ministers (art. 42, lid 1, grondwet)
- Ministerraad
Alle ministers tezamen (art. 45 grondwet)
- Kabinet
Alle ministers en staatssecretarissen onder aanvoering van de minister-president
(premier)


- Staten-Generaal = parlement
Eerste en tweede kamer
75 + 150 leden
(art. 51, lid 1, grondwet)

Volgens Montesquieu zou de wetgevende macht bij het volk behoren te liggen. De
koning zou de uitvoerende macht moeten zijn en de rechter is er voor de
rechtspraak.

In welke wet vind je hoe het Koninkrijk der Nederlanden is ingericht? = Statuut

Wat is een grondslag van een democratische rechtsstaat? = legaliteitsbeginsel


Kenmerken staat:
- Grondgebied
- Bevolking
- Soeverein gezag (er is een macht die geaccepteerd wordt, deze heeft het laatste
woord)
- Erkenning (door andere staten)


Les 3
 De hiërarchie van regelgeving beschrijven