Fijnstof | NLT
Specialisatie medicus
, 1.1 | wat is fijnstof?
Fijnstof zijn kleine, vaste, deeltjes die in de lucht vliegen. Fijnstof word uitgestoten door
emissiebronnen. Als fijnstof direct door de emissiebron in de lucht word uitgestoten, dan noem je
het primair fijnstof. Dit zijn voornamelijk koolwaterstoffen. Andere bronnen van fijnstof zijn ook
resultaten van chemische reacties van diverse stoffen. Dit noemt men secundair fijnstof. Fijnstof
zweeft vaak de hele wereld over, maar uiteindelijk na een onbepaalde tijd komen ze toch terug op
aarde. Dit heet depositie.
1.2 | De atmosfeer
De aarde heeft een atmosfeer. De atmosfeer zorgt dat we kunnen ademen op aarde en dat gassen op
aarde blijven. De atmosfeer bestaat uit N 2, O2 , CO2 , H2O en CH4. Alle gassen hebben een gevolg:
CO2 versterkt het broeikaseffect op aarde. Vaak wordt het negatief in het nieuws gezet, maar
zonder CO2 zou de aarde -18 graden zijn. Te veel CO 2 heeft wel een negatieve impact op de
temperatuur. Het word dan namelijk erg warm. CH 4 en Lachgas hebben hetzelfde effect.
Ozon is ook een deel van de atmosfeer. NOx en CO zorgen voor een toename van ozon. Ozon
zorgt dat er niet teveel Uv-straling op aarde schrijnt. Als je in contact komt met ozon krijg je
wel veel medische klachten en daarom is het gevaarlijk als er veel overtollig O 3 / ozon zich in
de atmosfeer bevindt.
Als stikstof verbindingen zoals NH3 slaan neer op de aarde zorgt het voor vermesting. Wat
zorgt dat er veel voedingstoffen in de grond gaan zitten. Dit zorgt voor een onnatuurlijke
toename van bepaalde planten en verstoort het biologische evenwicht.
Stik- en zwaveloxides reageren in de atmosfeer en vormen samen salpeterzuur en
zwavelzuur. Het gevolg daarvan is dat dit zure regen veroorzaakt. Ook zorgt het voor
vermesting.
Alle vaste deeltjes en vloeistofdruppeltjes in de atmosfeer noem je aerosolen.
Zichtbaar licht is een vorm van elektromagnetische straling. Licht met een kleinere golflengte dan
violet heet ultraviolet, ook wel UV. Uv-straling is onzichtbaar voor een mens om te zien. Uv-straling
tast je huid aan en als reactie daarop maakt je huid meer pigment aan. Daardoor word je bruin. Licht
met een grotere golflengte dan rood en infrarood, ook wel IR. Dit is een voorbeeld van
warmtestraling. IR word gebruikt in militaire uitrusting, omdat je zo kan communiceren zonder dat
iemand het ziet.
Lichtdeeltjes kunnen botsen met andere deeltjes, alleen is die kans zeer onwaarschijnlijk. Als er een
lichtdeeltje een ander deeltje raakt, dan verandert de voorplantingsrichting. Dit noem je
verstrooiing.
1.3 | fijnstofproblematiek
In Nederland is er al enige tijd onderzoek naar fijnstof en hoe het ons en onze leefomstandigheden
veranderen door het RIVM. Sinds 1992 zijn er enkele officiële meetpunten neergezet op gegevens te
verzamelen van fijnstof in de regio. Deze meters houden bij of het gebied gevaarlijk is en of er
luchtvervuiling is. In Nederland is alleen in het noorden van Groningen een gevaarlijk niveau aan
luchtvervuiling. Dit komt door het grote industriële gebied rondom de gasbronnen.
Specialisatie medicus
, 1.1 | wat is fijnstof?
Fijnstof zijn kleine, vaste, deeltjes die in de lucht vliegen. Fijnstof word uitgestoten door
emissiebronnen. Als fijnstof direct door de emissiebron in de lucht word uitgestoten, dan noem je
het primair fijnstof. Dit zijn voornamelijk koolwaterstoffen. Andere bronnen van fijnstof zijn ook
resultaten van chemische reacties van diverse stoffen. Dit noemt men secundair fijnstof. Fijnstof
zweeft vaak de hele wereld over, maar uiteindelijk na een onbepaalde tijd komen ze toch terug op
aarde. Dit heet depositie.
1.2 | De atmosfeer
De aarde heeft een atmosfeer. De atmosfeer zorgt dat we kunnen ademen op aarde en dat gassen op
aarde blijven. De atmosfeer bestaat uit N 2, O2 , CO2 , H2O en CH4. Alle gassen hebben een gevolg:
CO2 versterkt het broeikaseffect op aarde. Vaak wordt het negatief in het nieuws gezet, maar
zonder CO2 zou de aarde -18 graden zijn. Te veel CO 2 heeft wel een negatieve impact op de
temperatuur. Het word dan namelijk erg warm. CH 4 en Lachgas hebben hetzelfde effect.
Ozon is ook een deel van de atmosfeer. NOx en CO zorgen voor een toename van ozon. Ozon
zorgt dat er niet teveel Uv-straling op aarde schrijnt. Als je in contact komt met ozon krijg je
wel veel medische klachten en daarom is het gevaarlijk als er veel overtollig O 3 / ozon zich in
de atmosfeer bevindt.
Als stikstof verbindingen zoals NH3 slaan neer op de aarde zorgt het voor vermesting. Wat
zorgt dat er veel voedingstoffen in de grond gaan zitten. Dit zorgt voor een onnatuurlijke
toename van bepaalde planten en verstoort het biologische evenwicht.
Stik- en zwaveloxides reageren in de atmosfeer en vormen samen salpeterzuur en
zwavelzuur. Het gevolg daarvan is dat dit zure regen veroorzaakt. Ook zorgt het voor
vermesting.
Alle vaste deeltjes en vloeistofdruppeltjes in de atmosfeer noem je aerosolen.
Zichtbaar licht is een vorm van elektromagnetische straling. Licht met een kleinere golflengte dan
violet heet ultraviolet, ook wel UV. Uv-straling is onzichtbaar voor een mens om te zien. Uv-straling
tast je huid aan en als reactie daarop maakt je huid meer pigment aan. Daardoor word je bruin. Licht
met een grotere golflengte dan rood en infrarood, ook wel IR. Dit is een voorbeeld van
warmtestraling. IR word gebruikt in militaire uitrusting, omdat je zo kan communiceren zonder dat
iemand het ziet.
Lichtdeeltjes kunnen botsen met andere deeltjes, alleen is die kans zeer onwaarschijnlijk. Als er een
lichtdeeltje een ander deeltje raakt, dan verandert de voorplantingsrichting. Dit noem je
verstrooiing.
1.3 | fijnstofproblematiek
In Nederland is er al enige tijd onderzoek naar fijnstof en hoe het ons en onze leefomstandigheden
veranderen door het RIVM. Sinds 1992 zijn er enkele officiële meetpunten neergezet op gegevens te
verzamelen van fijnstof in de regio. Deze meters houden bij of het gebied gevaarlijk is en of er
luchtvervuiling is. In Nederland is alleen in het noorden van Groningen een gevaarlijk niveau aan
luchtvervuiling. Dit komt door het grote industriële gebied rondom de gasbronnen.
