Alle hoorcolleges van Schenk- erf- en overdrachtsbelasting

Hoorcolleges schenk- erf en overdrachtsbelasting

Hoorcollege 1

LET OP! Hoofdregel alle artikelen in de SUCC gelden voor zowel erven als schenken tenzij
anders vermeld. Ondernemingsvermogen komt niet in het tentamen dus dat hoef je niet te
kennen!

Verwijzingen naar burgerlijk wetboek 3 belastbare feiten
 Iedere keer terug vallen op het belastbare feit!
 Wat zijn de drie belastbare feiten? ->
o Overdrachtsbelasting -> verkrijgen van onroerende zaken hier in Nederland
gelegen
o Erfbelasting -> verkrijgen krachtens erfrecht van een erflater die hier in
Nederland woonachtig was
o Schenkbelasting -> verkrijgen krachtens schenking van een schenker die hier
in Nederland woonachtig is
 Art. 1 Successiewet ‘krachtens erfrecht’ ‘krachtens schenking’ verwijzing naar het
burgerlijk wetboek.
o Boek 4 BW erfrecht geregeld.
o Boek 7 BW schenking 7:175 e.v.. Fiscale heffing belastbare feiten o.b.v. het
BW. Bedoeling is om iemand anders te bevoordelen verrijken en verarmen
termen spelen belangrijke rol. De ander wordt verarmd. De bedoeling om
iemand een cadeautje te geven.
o Belasting betalen over civielrechtelijke aangelegenheden.
o Van wie verkrijgen?
 Van een erflater die in Nederland woonachtig was
 Van een schenker die in Nederland woonachtig is
 Dus niet kijken naar de ontvangers wonen!
 Art. 36 SUCC
 Belasting wordt geheven van de verkrijger
 Dit uit elkaar houden!
 Belastingplichtige is de verkrijger
 Wet op belastingen van rechtsverkeer (WBR)
o Art. 1 overdrachtsbelasting wordt geheven
o Art. 2 hier iedere keer beginnen
 Belastbare feit voor overdrachtsbelasting
 ‘verkrijging van onroerende zaken’
 In boek 3 BW
 Art. 3:80 BW object onroerende zaken
o Hoe word ik eigenaar van een onroerende zaak
 Art. 3:3 BW
 Je kunt verkrijgen onder algemene of bijzondere titel
 In beginsel een civiel rechtelijke aangelegenheid
 Onroerende zaken in Nederland gelegen

Fictiebepalingen

1

,  Altijd beginnen bij de hoofdregel en dan wellicht is er sprake van een fictiebepaling!
 Op het belastbare feit nog een fictiebepaling. Dus alsnog onder art. 1 SUCC plaatsen.
Dus altijd kijken of er nog een fictiebepaling is! Doen alsof het erven is. ‘wordt geacht
erfrecht te zijn’ niet limitatief opgenomend hieronder.
o Art. 10 SUCC
 Als je civiel rechtelijke uitgangspunt genomen hebt dan kan het nog zo
zijn dat er een civiel rechtelijke overeenkomst voorbij komt dat geen
erven is, maar waarbij we fiscaal doen alsof het erfrecht is. ‘wordt
geacht’
 KOMT ALTIJD IN HET TENTAMEN
o Art. 11 SUCC
o Art. 12 SUCC
o Art. 13 SUCC
 Het is een overeenkomst dus geen verkrijging krachtens erfrecht, maar
we doen wel net alsof
 We doen alsof een uitkering van een levensverzekering ook erven is
 Ook fictiebepalingen voor de overdrachtsbelasting. We doen alsof een onroerende
zaak wordt verkregen.
o Art. 2 lid 2 WBR
 Economische eigendom. Civiel rechtelijk niet verkregen, maar bij een
bepaald samenstel van rechtshandelingen doen we alsof je eigenaar
bent geworden. Wordt geacht verkrijging van een onroerende zaak te
zijn.
 Woonplaatsfictie
o Dus niet belast, want woont in buitenland = hoofdregel. Maar fictie. Altijd
hoofdregel noemen op het tentamen!
o Art. 3 SUCC
 Lid 1 tien jaren regel (zowel voor erven als voor schenken) we doen
alsof de erflater in Nederland woont. Bijv. erflater woont in Canada is
4 jaar geleden verhuist vanuit Nederland. Doen alsof ze nog in
Nederland woont.
 MAAR we doen dit alleen als de erflater de Nederlandse
nationaliteit heeft.
o Dus niet als Nationaliteit is gewijzigd bijv. in Canadese
nationaliteit.
 Lid 2 (alleen voor schenkbelasting) als je Nederlandse nationaliteit niet
hebt en binnen een jaar na vertrek een schenking doet
 Het maakt dus voor de successiewet niet uit waar de spullen zelf
gelegen zijn!

Wonen
 Wat is wonen in de successiewet?
o Daar staat niks over in de successiewet.
o Art. 4 AWR
 ‘omstandigheden’
 kijk niet te formeel, maar kijk waar het leven zich afspeelt!
 Dus niet alleen kijken naar waar iemand is ingeschreven

2

,  Zorg dat je zeker weet waar iemand woont!
 Waar speelt het hele sociale leven zich af?
 Hof Den Bosch 19 november 2015 (niet verplicht voor tentamen)
 Er was iemand uit Portorico en die had een miljoenen bedrijf.
Hij was in Nederland en soms in België. Hij was zich aan het
oriënteren waar hij zou gaan vestigingen. Hij kwam in
ziekenhuis in Groningen terecht en hij overlijdt daar. Woonde
die meneer in Portorico of in Nederland?
 Meneer heeft miljoenen. Verkrijgingen krachtens erfrecht
maakt niet uit waar de erfgenamen zitten. Als je kan stellen dat
die in Nederland woont dan Nederlandse erfbelasting heffen.
 De rechter zegt dat het leven van deze meneer nog steeds in
Portorico afspeelt. Boek en horloge en paar kleren alleen in
Nederland de rest in Portorico.
o Internationaal
 Erfrecht verordeningen, maar sommige landen geen verordening.
 In andere landen kunnen andere spelregels zijn kan soms zijn dat
meerdere landen belasten. Hiervoor verdragen.

Hoorcollege 2

Inleiding
 Krachtens erfrecht -> boek 4 BW
 Schenking -> boek 7 BW art. 7:175 BW overeenkomst van schenking
 Art. 1 lid 7 Successiewet
o Art. 7:186 lid 2 BW de gift
o Eigenlijk de giftbelasting
o Via art. 1 lid 7 SUCC overal waar in deze wet het woordje schenking staat
vullen we aan met het woordje gift.
o Art. 7:175 leg de klemtoon op de overeenkomst leg art. 7:186 ernaast leggen,
niet alleen overeenkomsten maar alle rechtshandelingen. Ook andere
bevoordelingen meepakken.
o Iedere schenking is een gift, maar niet iedere gift is een schenking
 Gift is het ruimer begrip = iedere handeling
 Niet iedere handeling is een overeenkomst
 Bijv. KOV pand van 3 ton en verkopen voor 2 ton. Blijft in beginsel een
KOV dus geen overeenkomst van schenking. Wel een cadeautje van 1
ton in verstopt. Een handeling zit hierin = gift. Dit voordeeltje is wel te
belasten.
 Stappen tot nu toe
o 1. Belastbaar feit
o 2. Maatstaf van heffing
o 3. Vrijstelling
o 4. Tarief

Maatstaf van heffing
 Waarover is belasting verschuldigd? Waar laat ik mijn tarief op los?

3