Fysiologie H10 Bloedsomloop
10.1 Inleiding
Het hart zorgt ervoor dat bloed voortgestuwd wordt. Daardoor vindt transport plaats, van en naar
plaatsen waar uitwisseling plaatsvindt:
O 2-transport van de longen naar weefsels;
CO 2-transport van de weefsels naar de longen;
voedingsstoffen vanuit de darmen naar weefsels;
afvalstoffen vanuit de weefsels naar de nieren en de lever;
signaalstoffen zoals hormonen naar de doelorganen.
Zo dragen hart en bloed bij aan het handhaven van het interne milieu. Daarnaast draagt de
bloedstroom bij aan het handhaven van de lichaamstemperatuur: warmte die vrijkomt bij
stofwisselingsprocessen, wordt getransporteerd naar de huid.
Het hart is op te vatten als een dubbele pomp. De rechterpomp (rechterventrikel of
rechterkamer) pompt zuurstofarm bloed uit het lichaam door de longen. Het vaatstelsel
naar, door en vanuit de longen vormt de longcirculatie.
Zuurstofrijk bloed uit de longen wordt door de linkerpomp (linkerventrikel of linkerkamer)
door de rest van het lichaam gepompt. Het vaatstelsel naar, door en vanuit de
lichaamsweefsels vormt de lichaamscirculatie of systeemcirculatie.
Er stroomt per tijdseenheid evenveel bloed door de longvaten als door de gezamenlijke
bloedvaten van de lichaamscirculatie.
Deze bloedstroomsterkte (hartminuutvolume, HMV, of cardiac output) bedraagt bij een volwassene
in rust ongeveer 5 L/min. Daarvan stroomt in rust zeker de helft door de buikorganen, de nieren en
het maag-darmkanaal.
10.2.1 Functionele anatomie van het hart
Het hart ligt in de thoraxholte, achter het borstbeen ter hoogte van de tweede tot vijfde
intercostaalruimte en steunt op het middenrif.
Om het hart zit het hartzakje: een dubbele laag met een kleine hoeveelheid vloeistof ertussen. De
vloeistof zorgt ervoor dat de twee lagen soepel over elkaar glijden. De binnenste laag is het epicard,
de buitenste laag heet pericard.
Hart en grote vaten
Aan de bovenzijde van het hart zijn twee grote slagaders te zien die bloed uit het hart wegvoeren: de
aorta (lichaamsslagader) en de arteria pulmonalis(longslagader). De aorta vormt een boog vlak boven
het hart. De arteria pulmonalis splitst vlak boven het hart in een linker- en rechtertak die naar de
longen gaan. Zodra de aorta uit het hart komt, ontspringen er twee takken naar de hartspier: de
linker- en rechterkransslagader ( coronairarterie). De aorta en de arteria pulmonalis kruisen elkaar
vlak boven het hart.
10.1 Inleiding
Het hart zorgt ervoor dat bloed voortgestuwd wordt. Daardoor vindt transport plaats, van en naar
plaatsen waar uitwisseling plaatsvindt:
O 2-transport van de longen naar weefsels;
CO 2-transport van de weefsels naar de longen;
voedingsstoffen vanuit de darmen naar weefsels;
afvalstoffen vanuit de weefsels naar de nieren en de lever;
signaalstoffen zoals hormonen naar de doelorganen.
Zo dragen hart en bloed bij aan het handhaven van het interne milieu. Daarnaast draagt de
bloedstroom bij aan het handhaven van de lichaamstemperatuur: warmte die vrijkomt bij
stofwisselingsprocessen, wordt getransporteerd naar de huid.
Het hart is op te vatten als een dubbele pomp. De rechterpomp (rechterventrikel of
rechterkamer) pompt zuurstofarm bloed uit het lichaam door de longen. Het vaatstelsel
naar, door en vanuit de longen vormt de longcirculatie.
Zuurstofrijk bloed uit de longen wordt door de linkerpomp (linkerventrikel of linkerkamer)
door de rest van het lichaam gepompt. Het vaatstelsel naar, door en vanuit de
lichaamsweefsels vormt de lichaamscirculatie of systeemcirculatie.
Er stroomt per tijdseenheid evenveel bloed door de longvaten als door de gezamenlijke
bloedvaten van de lichaamscirculatie.
Deze bloedstroomsterkte (hartminuutvolume, HMV, of cardiac output) bedraagt bij een volwassene
in rust ongeveer 5 L/min. Daarvan stroomt in rust zeker de helft door de buikorganen, de nieren en
het maag-darmkanaal.
10.2.1 Functionele anatomie van het hart
Het hart ligt in de thoraxholte, achter het borstbeen ter hoogte van de tweede tot vijfde
intercostaalruimte en steunt op het middenrif.
Om het hart zit het hartzakje: een dubbele laag met een kleine hoeveelheid vloeistof ertussen. De
vloeistof zorgt ervoor dat de twee lagen soepel over elkaar glijden. De binnenste laag is het epicard,
de buitenste laag heet pericard.
Hart en grote vaten
Aan de bovenzijde van het hart zijn twee grote slagaders te zien die bloed uit het hart wegvoeren: de
aorta (lichaamsslagader) en de arteria pulmonalis(longslagader). De aorta vormt een boog vlak boven
het hart. De arteria pulmonalis splitst vlak boven het hart in een linker- en rechtertak die naar de
longen gaan. Zodra de aorta uit het hart komt, ontspringen er twee takken naar de hartspier: de
linker- en rechterkransslagader ( coronairarterie). De aorta en de arteria pulmonalis kruisen elkaar
vlak boven het hart.
