Respiratoir stelsel
Propedeutica 2021-2022
Anamnese en algemene indruk
Waar kijk je vooraf al naar:
- Observeer het dier van een afstand
- Kijk naar flankbewegingen en gedrag
- Stel de juiste algemene vragen in je anamnese
- Stel de juiste specifieke vragen over het ademhalingsstelsel
- Voer op een juiste manier de algemene indruk uit
Bij alle dieren is de uitademing in principe een passief proces en moet dit geen energie kosten.
Behalve bij het paard: actieve deelname van de buikspieren bij de uitademing (altijd!).
Veel van de filmpjes heeft prof Leroy in de opname laten zien en hier zijn geen links van! Zeker even
bekijken om goed de verschillen te kunnen horen/zien!
Neusvloei
Maak aan de eigenaar duidelijk wat dit precies is. Bij sommige diersoorten is dit fysiologisch (kat,
rund en hond natte neus is normaal, maar bij een paard niet). Probeer te achterhalen:
- Uni- of bilateraal aanwezig (ipsilateraal probleem of hoger/dieper en dan dus twee kanten)
- Continue of intermitterend
- Type en aard van neusvloei:
o Sereus (waterig)
o Muceus (slijmerig)
o Purulent (etterig = altijd een infectie!)
o Hemorrhagisch (epistaxis)
o Alimentair (voedsel = regurgitatie, braaksel)
o Spumeus (opgeklopt speeksel of longoedeem)
Agonie = de doodstrijd.
Stridor = hier komt sowieso een examenvraag over, goed weten te
lokaliseren!
- Abnormaal (luid) geluid van de ademhaling
- Probleem bovenste luchtwegen (voor de borstingang): vooral inspiratoir
- Uitzonderlijk expiratoir of gemengd
- Luister! Eventueel na inspanning
- Lokaliseer de plaats
- Geluid is afhankelijk van de plaats!
1. Stridor nasalis = snuiven (geen snurken)
o Obstructie ter hoogte van de neus
o Bij mondademhaling hoor je geen stridor meer
o Oorzaken:
Congenitaal (BOS = brachycephaal obstructief
syndroom)
Ophoping exsudaat (reutels)
Gezwel
, Deformatie conchae
Vreemd voorwerp (grasaar bijvoorbeeld = mucopurulente neusvloei)
Etmoid hematoom (tumorale deformatie zeefbeen)
2. Stridor faryngealis = snurkend geluid
o (Sub)obstructie ter hoogte van de farynx
o Vaak immuun-gemedieerd!
o Snurkend geluid
o Oorzaken:
Inflammatie mucosae
Parese/paralyse van faryngeale musculatuur = verplaatsing zacht gehemelte
(als je hebt gedronken ga je zelf ook snurken als je slaapt door deze
verslapping)
Vreemd voorwerp
Gezwel
Uitwendige druk op farynx (tumor, lymfeknopen, luchtzak)
3. Stridor laryngealis = G geluid
o (Sub)obstructie ter hoogte van de larynx
o Met name inspiratoir
o Moeilijke differentiaaldiagnose met stridor faryngealis
o Oorzaken:
Paralyse larynx of cornage (linkerstemband verlamming)
https://www.youtube.com/watch?v=UMDQOl6uBUs (cornage)
Inflammatie, oedeem (necrobacillose bij dikbilkalfjes = nauwe larynx)
Gezwel
4. Stridor trachealis
o (Sub)obstructie ter hoogte van de trachea
o Snaterend/schurend geluid = echt een stikgeluid/kuchgeluid
o Oorzaken:
Exsudaat, pus, necrotisch weefsel (IBR bij rund), littekenweefsel (=
vernauwing)
Cicatrisatie
Gezwel
Uitwendige druk
Congenitale deformatie (defecten kraakbeenringen) tracheacollaps
Kijk altijd naar de buik om te zien of het inspiratoir of expiratoir
is. Heel goed kijken. Kan soms lijken of een dier moet hoesten:
buik omhoog = buikspieren aanspannen zou je zeggen om te
gaan uitademen. Maar dit is dan het openzetten van de longen
= inspiratoir!
Hiernaast zie je een duidelijke trachea obstructie =
onderbreking van de trachea te zien.
Niezen en reverse sneezing
Propedeutica 2021-2022
Anamnese en algemene indruk
Waar kijk je vooraf al naar:
- Observeer het dier van een afstand
- Kijk naar flankbewegingen en gedrag
- Stel de juiste algemene vragen in je anamnese
- Stel de juiste specifieke vragen over het ademhalingsstelsel
- Voer op een juiste manier de algemene indruk uit
Bij alle dieren is de uitademing in principe een passief proces en moet dit geen energie kosten.
Behalve bij het paard: actieve deelname van de buikspieren bij de uitademing (altijd!).
Veel van de filmpjes heeft prof Leroy in de opname laten zien en hier zijn geen links van! Zeker even
bekijken om goed de verschillen te kunnen horen/zien!
Neusvloei
Maak aan de eigenaar duidelijk wat dit precies is. Bij sommige diersoorten is dit fysiologisch (kat,
rund en hond natte neus is normaal, maar bij een paard niet). Probeer te achterhalen:
- Uni- of bilateraal aanwezig (ipsilateraal probleem of hoger/dieper en dan dus twee kanten)
- Continue of intermitterend
- Type en aard van neusvloei:
o Sereus (waterig)
o Muceus (slijmerig)
o Purulent (etterig = altijd een infectie!)
o Hemorrhagisch (epistaxis)
o Alimentair (voedsel = regurgitatie, braaksel)
o Spumeus (opgeklopt speeksel of longoedeem)
Agonie = de doodstrijd.
Stridor = hier komt sowieso een examenvraag over, goed weten te
lokaliseren!
- Abnormaal (luid) geluid van de ademhaling
- Probleem bovenste luchtwegen (voor de borstingang): vooral inspiratoir
- Uitzonderlijk expiratoir of gemengd
- Luister! Eventueel na inspanning
- Lokaliseer de plaats
- Geluid is afhankelijk van de plaats!
1. Stridor nasalis = snuiven (geen snurken)
o Obstructie ter hoogte van de neus
o Bij mondademhaling hoor je geen stridor meer
o Oorzaken:
Congenitaal (BOS = brachycephaal obstructief
syndroom)
Ophoping exsudaat (reutels)
Gezwel
, Deformatie conchae
Vreemd voorwerp (grasaar bijvoorbeeld = mucopurulente neusvloei)
Etmoid hematoom (tumorale deformatie zeefbeen)
2. Stridor faryngealis = snurkend geluid
o (Sub)obstructie ter hoogte van de farynx
o Vaak immuun-gemedieerd!
o Snurkend geluid
o Oorzaken:
Inflammatie mucosae
Parese/paralyse van faryngeale musculatuur = verplaatsing zacht gehemelte
(als je hebt gedronken ga je zelf ook snurken als je slaapt door deze
verslapping)
Vreemd voorwerp
Gezwel
Uitwendige druk op farynx (tumor, lymfeknopen, luchtzak)
3. Stridor laryngealis = G geluid
o (Sub)obstructie ter hoogte van de larynx
o Met name inspiratoir
o Moeilijke differentiaaldiagnose met stridor faryngealis
o Oorzaken:
Paralyse larynx of cornage (linkerstemband verlamming)
https://www.youtube.com/watch?v=UMDQOl6uBUs (cornage)
Inflammatie, oedeem (necrobacillose bij dikbilkalfjes = nauwe larynx)
Gezwel
4. Stridor trachealis
o (Sub)obstructie ter hoogte van de trachea
o Snaterend/schurend geluid = echt een stikgeluid/kuchgeluid
o Oorzaken:
Exsudaat, pus, necrotisch weefsel (IBR bij rund), littekenweefsel (=
vernauwing)
Cicatrisatie
Gezwel
Uitwendige druk
Congenitale deformatie (defecten kraakbeenringen) tracheacollaps
Kijk altijd naar de buik om te zien of het inspiratoir of expiratoir
is. Heel goed kijken. Kan soms lijken of een dier moet hoesten:
buik omhoog = buikspieren aanspannen zou je zeggen om te
gaan uitademen. Maar dit is dan het openzetten van de longen
= inspiratoir!
Hiernaast zie je een duidelijke trachea obstructie =
onderbreking van de trachea te zien.
Niezen en reverse sneezing
