De nier
Propedeutica 2021-2022
Ureum en creatinine kan je meten in je bloed en heeft met je nier te maken. BUN = blood urea
nitrogen.
Fysiologie van de nier en de urinelozing
Functie van de nier
1. Belang van doorbloeding van de nier
o Dit is een pre-renale oorzaak: te lage bloeddruk, hypovolemie, hartprobleem, etc
2. Belang zeeffunctie van de glomerulus
o Te grote gaten in de zeef = grote moleculen doorheen filter en nu ook in urine
o PLNP = protein losing nefropathie = hypoproteinemie als gevolg oedeem als
gevolg
3. Belang reabsorptie en secretie
o Nu zitten we in de tubulus!
4. Belang ionenpompen en concentrerend vermogen
5. Belang RAAS en ADH
o Gebrek aan ADH = insipidus
6. Belang van transport naar en opslag in de blaas
o Als een dier staat te persen bij het plassen, hoef het nog geen nierpatiënt te zijn, kan
ook gewoon een blokkage zijn ergens en de nier is perfect in orde nog
Deze 6 punten moet je heel goed kunnen bespreken en weten welke problemen waar vandaan
komen of thuishoren. Zeker het hoofdstuk Nier van fysiologie en Waterhuishouding van
pathofysiologie nog een keer herhalen.
, Fractionele excretie: in de glomerulus
wordt een product X gefilterd en
komt in de tubulus. Hier zit nu 100%
van dit gefilterde X. De fractionele
excretie berekend hoeveel van deze
100% initieel er finaal uitgescheiden
zal worden in de urine. Waarom zou
dit verminderen: reabsorptie
natuurlijk. Voorbeeld van producten
die NIET gereabsorbeerd worden:
creatinine en inuline. Je kan bij het
berekenen van de fractionele excretie
niet zomaar het verschil tussen
primair urine en finaal urine nemen
en zo een percentage bepalen. Want:
water wordt gereabsorbeerd!
Procentueel neemt het dus toe in de finale urine. De concentratie is hoger, maar er is niet meer
uitgescheden dan er is gefilterd.
Stel we willen de fractionele excretie van ureum berekenen. Concentratie ureum in urine delen door
concentratie in het primair filtraat. Nu moet je nog corrigeren voor de concentratieverhoging. We
gaan nu creatinine of inuline gebruiken als hulp. Hiermee kunnen we zien hoeveel dit is
geconcentreerd en dan kunnen we hetzelfde toepassen bij ureum. Zo kan je corrigeren.
(urineconcentratie ureum)/( primaire urine concentratie ureum)
FEureum ¿
(urineconcentratie creatinine)/( primaire urine concentratie creatinine)
Urineopslag en lozing (mictio)
Nieren ureters blaas urethra. Blaas moet zich vullen en ledigen (m. detrusor). De
vullingsfase staat onder sympatische invloed, de ledigingsfase onder parasympatische invloed
(ontspannen). Een gestrest dier kan lastiger plassen.
Vullingsfase
- Alfareceptoren op de urethrasfincter en zorgen voor afsluiten van de sfincter (sympaticus)
- Betareceptoren op de m detrusor en zorgen voor ontspanning van de blaaswand
(parasympaticus)
- Belang van de sympatische zenuw: n hypogastricus
- OPGELET: motorneuron (willekeurig) n pudendus innerveert het dwarsgestreepte deel van
de urethrasfincter en de anussfincter (maakt klinische controle mogelijk)
o Dit kan je niet los van elkaar samentrekken: bij een dier kan je dus controleren of een
hond met continu urineverlies een slechte innervatie heeft en dus dat het komt door
zijn sfincter > n pudendus controleren bij de rectale sfincter
- Functionele opslag door sluiting van de urethra samen met relaxatie van de blaaswand
Ledigingsfase
- Afferente informatie uit de blaas: pijn, strek- en druksensoren geven een prikkel naar
hersenen: plasdrang
- Blaas trekt samen (detrusor) oiv parasympaticus (sympaticus wordt geremd)
- Urethrasfincter ontspant: PS inhibeert de n pudendus
- Motorneuronen: willekeurige relaxatie van de blaassfincter
Propedeutica 2021-2022
Ureum en creatinine kan je meten in je bloed en heeft met je nier te maken. BUN = blood urea
nitrogen.
Fysiologie van de nier en de urinelozing
Functie van de nier
1. Belang van doorbloeding van de nier
o Dit is een pre-renale oorzaak: te lage bloeddruk, hypovolemie, hartprobleem, etc
2. Belang zeeffunctie van de glomerulus
o Te grote gaten in de zeef = grote moleculen doorheen filter en nu ook in urine
o PLNP = protein losing nefropathie = hypoproteinemie als gevolg oedeem als
gevolg
3. Belang reabsorptie en secretie
o Nu zitten we in de tubulus!
4. Belang ionenpompen en concentrerend vermogen
5. Belang RAAS en ADH
o Gebrek aan ADH = insipidus
6. Belang van transport naar en opslag in de blaas
o Als een dier staat te persen bij het plassen, hoef het nog geen nierpatiënt te zijn, kan
ook gewoon een blokkage zijn ergens en de nier is perfect in orde nog
Deze 6 punten moet je heel goed kunnen bespreken en weten welke problemen waar vandaan
komen of thuishoren. Zeker het hoofdstuk Nier van fysiologie en Waterhuishouding van
pathofysiologie nog een keer herhalen.
, Fractionele excretie: in de glomerulus
wordt een product X gefilterd en
komt in de tubulus. Hier zit nu 100%
van dit gefilterde X. De fractionele
excretie berekend hoeveel van deze
100% initieel er finaal uitgescheiden
zal worden in de urine. Waarom zou
dit verminderen: reabsorptie
natuurlijk. Voorbeeld van producten
die NIET gereabsorbeerd worden:
creatinine en inuline. Je kan bij het
berekenen van de fractionele excretie
niet zomaar het verschil tussen
primair urine en finaal urine nemen
en zo een percentage bepalen. Want:
water wordt gereabsorbeerd!
Procentueel neemt het dus toe in de finale urine. De concentratie is hoger, maar er is niet meer
uitgescheden dan er is gefilterd.
Stel we willen de fractionele excretie van ureum berekenen. Concentratie ureum in urine delen door
concentratie in het primair filtraat. Nu moet je nog corrigeren voor de concentratieverhoging. We
gaan nu creatinine of inuline gebruiken als hulp. Hiermee kunnen we zien hoeveel dit is
geconcentreerd en dan kunnen we hetzelfde toepassen bij ureum. Zo kan je corrigeren.
(urineconcentratie ureum)/( primaire urine concentratie ureum)
FEureum ¿
(urineconcentratie creatinine)/( primaire urine concentratie creatinine)
Urineopslag en lozing (mictio)
Nieren ureters blaas urethra. Blaas moet zich vullen en ledigen (m. detrusor). De
vullingsfase staat onder sympatische invloed, de ledigingsfase onder parasympatische invloed
(ontspannen). Een gestrest dier kan lastiger plassen.
Vullingsfase
- Alfareceptoren op de urethrasfincter en zorgen voor afsluiten van de sfincter (sympaticus)
- Betareceptoren op de m detrusor en zorgen voor ontspanning van de blaaswand
(parasympaticus)
- Belang van de sympatische zenuw: n hypogastricus
- OPGELET: motorneuron (willekeurig) n pudendus innerveert het dwarsgestreepte deel van
de urethrasfincter en de anussfincter (maakt klinische controle mogelijk)
o Dit kan je niet los van elkaar samentrekken: bij een dier kan je dus controleren of een
hond met continu urineverlies een slechte innervatie heeft en dus dat het komt door
zijn sfincter > n pudendus controleren bij de rectale sfincter
- Functionele opslag door sluiting van de urethra samen met relaxatie van de blaaswand
Ledigingsfase
- Afferente informatie uit de blaas: pijn, strek- en druksensoren geven een prikkel naar
hersenen: plasdrang
- Blaas trekt samen (detrusor) oiv parasympaticus (sympaticus wordt geremd)
- Urethrasfincter ontspant: PS inhibeert de n pudendus
- Motorneuronen: willekeurige relaxatie van de blaassfincter
