Samenvatting Pedagogiek 1.4

Hoorcollege 1
Overheidsbeleid m.b.t. opvoedingsondersteuning

Casus in de handleiding (christel, oscar etc.)

Opvoedingsondersteuning: wat en waarom?
‘Opvoedingsondersteuning is gericht op het verbeteren van de opvoedingssituatie
van kinderen.’
Doelen:
1. Voorkomen van problemen in de opvoeding of ontwikkeling
(door informatie te geven of problemen te signaleren)
2. Helpen oplossen van zorgen en problemen bij het opgroeien
(via een adviesgesprek of praktische hulp)
3. Versterken van de pedagogische competenties en vaardigheden van ouders
(via ouderbijeenkomsten, -cursussen, etc.)

Opvoedingsondersteuning: hoe?
- Informatie en voorlichting over ontwikkeling en opvoeding van kinderen (bv.
Folders, themabijeenkomsten, oudercursussen)
- Bevorderen van sociale steun en zelfhulp m.b.t. omgaan met kinderen en
opvoeding (bv. Activiteiten, lotgenotengroepen)
- Vroegtijdige signalering en verwijzing (indicatie dat er stevigere hulp nodig is)
- Pedagogische advisering, begeleiding en training (bv. Pedagogisch
spreekuur, videohometraining)

Opvoedingsondersteuning: wanneer?
 Drie gradaties in moeilijkheden in de opvoeding:
- Opvoedingsvragen
- Opvoedingsspanning
- Opvoedingsproblemen
(opvoedingsnood- en crisis)




Wettelijk kader
- Ministerie Jeugd&Gezin (2007-2010)
- Sinds 2015: transitie van de Jeugdhulp (in 2010 zijn de raken van ministerie
jeugd en gezin weer onderverdeeld  verantwoordelijkheid jeugdhulp wordt
neergelegd bij de gemeenten)

, - Verantwoordelijkheid bij gemeente
- Transitie  transformatie (inhoudelijke omvorming van jeugdhulp en
opvoedingsondersteuning wordt transformatie genoemd)

Wetten in het werkveld Jeugd (1)
 Wet collectieve preventie volksgezondheid
 Wet kinderopvang
 Wet passend onderwijs
 Participatiewet
 Wet maatschappelijke ondersteuning
 Jeugdwet

Wetten in het werkveld Jeugd (2)
 Wet collectieve preventie volksgezondheid
Gericht op waarborgen en bevorderen van gezondheid van burgers en
voorkomen van problemen met gezondheid van burgers (controles
consultatiebureaus, rijksvaccinatieprogramma’s)

Drie deelterreinen:
1. Collectieve preventie (vb. voorlichtingscampagnes)
2. Jeugdgezondheidszorg (Gemeente, uitvoering GGD)
3. Infectieziektebestrijding (COVID-19)

Wetten in het werkveld Jeugd (3)
 Wet kinderopvang
- Doel: combineren zorg voor kinderen en werk
- Financiering & kwaliteitseisen (tegemoetkoming voor kosten kinderopvang)
- Gemeente verantwoordelijk voor kwaliteit  GGD inspectie

- Wet IKK (2018)

Wetten in het werkveld Jeugd (4)
 Wet Passend Onderwijs (2014)
- Uitgangspunt: “Alle kinderen moeten een plek krijgen op een school die past
bij hun kwaliteiten en mogelijkheden…”
- Scholen hebben zorgplicht + werken in samenwerkingsverbanden

 Participatiewet (2015)
- Uitgangspunt: iedereen die kan werken, toeleiden naar werk
- Ondersteuning en middelen vanuit gemeente
(gezinnen met financiële problemen hebben meer kans op
opvoedingsproblemen)

Wetten in het werkveld Jeugd (5)
 Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO 2015)
- Gemeente verantwoordelijk voor mensen met psychosociale problematiek,
chronische psychische of psychiatrische problemen en mensen met
verstandelijke en/of lichamelijke beperkingen (gemeenten regelen
voorzieningen)

, - Doel: bevorderen van sociale samenhang (mantelzorg, vrijwilligerswerk),
ondersteunen zelfredzaamheid en participatie, bieden van opvang.
(Gezinnen moeten na de opvoedingsondersteuning zelf actief mee kunnen
doen in de samenleving, eventueel met hulp van hun sociale netwerk.)

Wetten in het werkveld Jeugd (6)
 Nieuwe Jeugdwet (2015)
- Gemeenten hebben de regie over jeugdhulp
- Efficiënter, eenvoudiger, goedkoper, beter maatwerk

- 5 doelen:
1. Eigen kracht (jeugdigen, ouders en sociale netwerk)
2. Zwaarte zorgvraag terugbrengen
3. Eerder hulp op maat bieden voor kwetsbare kinderen
4. 1 gezin, 1 plan, 1 hulpverlener
5. Meer ruimte voor jeugdprofessional (minder administratie)

Aandachtspunten in jeugdhulp
Landelijk integraal jeugdbeleid
- Ketenbeleid/integraal beleid
(kind en gezin centraal, bij hulp geen wachtlijsten etc. hulpverlening zo soepel
mogelijk door zo min mogelijk belemmering en door goede samenwerking
tussen instanties)
- Registratie
(kind en gezinsgegevens, verschillende instanties kunnen niet langs elkaar
heen praten en hebben dezelfde informatie)
- Jeugdmonitor en effecten van jeugdbeleid
(onderzoeken naar of de situatie zich verbetert. Interventies gebruiken die
daadwerkelijk werken  evidence based werken)
- Aanpak van kindermishandeling en huiselijk geweld
(veilig thuis)

Aandachtspunten in jeugdhulp
Lokaal integraal jeugdbeleid
- Samenwerkende gemeenten bij inkoop van jeugdhulp
(zwaardere jeugdhulp)
- Participatie van de burger
(Burger heeft zelf actieve rol bij gebruikmaken van hulpverlening en moet
actief deelnemen bij nemen van beslissingen)
- Ondersteuning van gemeenten (vb. NJi, movisie)

Organisatie van opvoedsteun
- Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG)
- Wijkteams
- Bureaus Jeugdzorg
- Brede school
- Integraal Kind Centrum (IKC)

, Het Haagse Jeugdbeleid ‘Samen aan zet’ (voorbeeld lokaal beleid)
1. Rechten zijn gewaarborgd
2. Kansen benutten en talenten ontwikkelen
3. Jeugd en ouders zijn veerkrachtig en doen mee
4. Een gezond en veilig opgroei- en opvoedklimaat
5. Soepele overgang naar volwassenheid
6. Één gezin, één plan, één regisseur
7. De jeugdhulp transformeert