De netwerksamenleving
Wat is een netwerk?
• Sociaal netwerk
• Computernetwerk
• Verbindingen tussen een groep of systeem
• Het woord ‘netwerk’ duidt op een structuur, ‘nodes’ die aan elkaar zijn verbonden op een niet-
hiërarchische manier
Voorbeelden van netwerken
• Mensen
o (Massale) migratie van mensen: diaspora, migranten, toeristen, studenten,
vluchtelingen
• Media
o Wereldwijde telecommunicatie – sneller en makkelijker toegang tot toenemende
hoeveelheden informatie
• Financieel
o Mondiale geldstromen, internationale handel
• Ideologisch
o Verbreiden van ideologie, wereldbeelden, vrijheid, welvaart, democratie, soevereiniteit,
terrorisme
Wat is een sociaal netwerk
• Een sociaal netwerk bestaat uit een aantal mensen (organisaties) die aan elkaar verbonden zijn
door betekenisvolle sociale relaties
• Netwerken ontstaan door het denken in verbindingen tussen personen, organisaties en dingen
Het concept “netwerken”
• Het is een nieuwe manier van kijken naar de wijze waarop de wereld om ons heen verbonden
is (economisch, cultureel en maatschappelijk)
• Er is een sociologische noodzaak om een nieuwe manier te ontwikkelen om naar de
samenleving en de organistievormen binnen de samenleving te kijken.
• Het is een analytisch hulpmiddel om betekenis te geven aan de sociale problemen en daar
oplossingen voor te bedenken
Waarom denken in netwerken?
• Niets gebeurt in isolement
• De meeste gebeurtenissen en fenomenen hebben verbintenissen met elkaar en worden
veroorzaakt door een enorme hoeveelheid stukjes van een grote complexe puzzel
• Kleine oorzaken kunnen grote gevolgen hebben
• Netwerken ontstaan min of meer spontaan, bottom-up
• Het is een antwoord op reductionisme en het op een statische manier bedrijven van sociale
wetenschappen
Breder perspectief: 4 lijnen
• Tijd -> voorkomen is beter dan genezen
• Ruimte -> problemen elders kunnen ook hier tot uiting komen
• Sociale netwerken -> collectief winkelverbod
• Kennisgebied -> verschillende inzichten gebruiken
, Veiligheidszorg in een veranderende samenleving
Ontwikkelingen van invloed op veiligheidszorg
1. Globalisering – invloeden van buitenaf, verbondenheid over afstand, maar verlies van
‘eigenheid’
2. Veranderingen in sociale activiteiten – niet langer voornamelijk in een lokale context
3. Noodzaak tot sociale reflexiviteit, pluriformiteit, individualisering, keuzedwang
4. Opkomst risicosamenleving – de mens zelf is de voornaamste risicofactor geworden, meer
kennis over risico’s genereert meer angst voor nieuwe risico’s
Sociale reflexiteit
• Dit is: het moeten nadenken over het eigen handelen in relatie tot de (in)directe omgeving
• Waarom noodzakelijk?
• Verdwijnen culturele homogeniteit → culturele fragmentering → onduidelijkheid over
geldende normen en regels → hogere eisen aan normbesef burgers
• Individualisering
• Keuzedwang (m.b.t. levensstijl)
Keerzijde individualisering
• Afnemen vertrouwen
• Afhankelijkheid van abstracte systemen
• Afhankelijkheid van experts
− Tegelijkertijd toenemende scepsis en twijfel over het handelen van experts (de positie
van de professie in de samenleving is sterk veranderd)
Risicosamenleving (Beck)
▪ Afhankelijkheid van complexe technologie
▪ Meer kennis leidt tot het ontdekken van nieuwe risico’s → meer angst
▪ Positie overheid – vertrouwen in overheid
➢ Verantwoordelijkheden overheid
➢ Verwachtingen van overheid
➢ Invloed decentralisatie, marktwerking, uitbesteding, zelfregulering,
supranationale overheden
Overheid – handhaving gezag
▪ Criminaliteit
➢ Omvang: toename - afname
➢ Aard: nieuwe vormen van crimineel gedrag
▪ Gevoelens van onveiligheid: verwachtingen van de overheid, met name de politie → zero
tolerance
▪ Tegelijkertijd afnemende legitimiteit politie
➢ onderhandelingscultuur
➢ gezag moet worden verdiend
➢ invloed massamedia
➢ onderscheid ‘de politie’ en ‘onze politie’
Veiligheidszorg
• Veiligheidszorg is het resultaat van politieke beslissingen, dus
− uitkomst van veranderingen in de samenleving
− uitkomst van verwachtingen burgers
Wat is een netwerk?
• Sociaal netwerk
• Computernetwerk
• Verbindingen tussen een groep of systeem
• Het woord ‘netwerk’ duidt op een structuur, ‘nodes’ die aan elkaar zijn verbonden op een niet-
hiërarchische manier
Voorbeelden van netwerken
• Mensen
o (Massale) migratie van mensen: diaspora, migranten, toeristen, studenten,
vluchtelingen
• Media
o Wereldwijde telecommunicatie – sneller en makkelijker toegang tot toenemende
hoeveelheden informatie
• Financieel
o Mondiale geldstromen, internationale handel
• Ideologisch
o Verbreiden van ideologie, wereldbeelden, vrijheid, welvaart, democratie, soevereiniteit,
terrorisme
Wat is een sociaal netwerk
• Een sociaal netwerk bestaat uit een aantal mensen (organisaties) die aan elkaar verbonden zijn
door betekenisvolle sociale relaties
• Netwerken ontstaan door het denken in verbindingen tussen personen, organisaties en dingen
Het concept “netwerken”
• Het is een nieuwe manier van kijken naar de wijze waarop de wereld om ons heen verbonden
is (economisch, cultureel en maatschappelijk)
• Er is een sociologische noodzaak om een nieuwe manier te ontwikkelen om naar de
samenleving en de organistievormen binnen de samenleving te kijken.
• Het is een analytisch hulpmiddel om betekenis te geven aan de sociale problemen en daar
oplossingen voor te bedenken
Waarom denken in netwerken?
• Niets gebeurt in isolement
• De meeste gebeurtenissen en fenomenen hebben verbintenissen met elkaar en worden
veroorzaakt door een enorme hoeveelheid stukjes van een grote complexe puzzel
• Kleine oorzaken kunnen grote gevolgen hebben
• Netwerken ontstaan min of meer spontaan, bottom-up
• Het is een antwoord op reductionisme en het op een statische manier bedrijven van sociale
wetenschappen
Breder perspectief: 4 lijnen
• Tijd -> voorkomen is beter dan genezen
• Ruimte -> problemen elders kunnen ook hier tot uiting komen
• Sociale netwerken -> collectief winkelverbod
• Kennisgebied -> verschillende inzichten gebruiken
, Veiligheidszorg in een veranderende samenleving
Ontwikkelingen van invloed op veiligheidszorg
1. Globalisering – invloeden van buitenaf, verbondenheid over afstand, maar verlies van
‘eigenheid’
2. Veranderingen in sociale activiteiten – niet langer voornamelijk in een lokale context
3. Noodzaak tot sociale reflexiviteit, pluriformiteit, individualisering, keuzedwang
4. Opkomst risicosamenleving – de mens zelf is de voornaamste risicofactor geworden, meer
kennis over risico’s genereert meer angst voor nieuwe risico’s
Sociale reflexiteit
• Dit is: het moeten nadenken over het eigen handelen in relatie tot de (in)directe omgeving
• Waarom noodzakelijk?
• Verdwijnen culturele homogeniteit → culturele fragmentering → onduidelijkheid over
geldende normen en regels → hogere eisen aan normbesef burgers
• Individualisering
• Keuzedwang (m.b.t. levensstijl)
Keerzijde individualisering
• Afnemen vertrouwen
• Afhankelijkheid van abstracte systemen
• Afhankelijkheid van experts
− Tegelijkertijd toenemende scepsis en twijfel over het handelen van experts (de positie
van de professie in de samenleving is sterk veranderd)
Risicosamenleving (Beck)
▪ Afhankelijkheid van complexe technologie
▪ Meer kennis leidt tot het ontdekken van nieuwe risico’s → meer angst
▪ Positie overheid – vertrouwen in overheid
➢ Verantwoordelijkheden overheid
➢ Verwachtingen van overheid
➢ Invloed decentralisatie, marktwerking, uitbesteding, zelfregulering,
supranationale overheden
Overheid – handhaving gezag
▪ Criminaliteit
➢ Omvang: toename - afname
➢ Aard: nieuwe vormen van crimineel gedrag
▪ Gevoelens van onveiligheid: verwachtingen van de overheid, met name de politie → zero
tolerance
▪ Tegelijkertijd afnemende legitimiteit politie
➢ onderhandelingscultuur
➢ gezag moet worden verdiend
➢ invloed massamedia
➢ onderscheid ‘de politie’ en ‘onze politie’
Veiligheidszorg
• Veiligheidszorg is het resultaat van politieke beslissingen, dus
− uitkomst van veranderingen in de samenleving
− uitkomst van verwachtingen burgers
