Uitgebreide Aantekeningen hoorcolleges Inleiding Communicatiewetenschap

Hoorcolleges Inleiding Communicatiewetenschap
Hoorcollege 1

Wat is een theorie?
Vraag en antwoord.
 Gezond-verstand-theorie
 Wetenschappelijke theorie – Griffin


Wat is een theorie in de wetenschap (Griffin)?
- A theory consists of a set of systematic, informed hunches about the way things work
 Set of hunches: vermoedens in de vorm van een verklaring
 Informed: rekening houdend met wat al bekend is
 Systematic: specificatie van relaties tussen begrippen, hoe preciezer hoe beter
 Toetsbaar

Theories as maps: kaarten zijn fijn om te hebben wanneer je op onbekend terrein bent, je hebt een
soort van richting. Zo werkt het ook met theorieën, je weet in elk geval in welke richting je moet zoeken.
Maar het is ook een vereenvoudiging van de werkelijkheid. Dit werkt ook zo met theorieën, je weet dat
er veel meer opties zijn. Zo’n theorie beperkt je dus ook in zekere zin, naar bepaalde dingen kijk je wel
en bepaalde dingen niet, deze zie je over het hoofd. Daarom moet je naar verschillende theorieën
kijken. Dit is de onzekerheid in de wetenschap waar je mee moet dealen.


Wat doet een theorie?

Nieuwswaarde theorie
- Kernbewering: nieuwswaarden bepalen hoeveel aandacht de media aan een onderwerp besteden
- Welke vragen suggereert de theorie?
 Welke nieuwswaarden hanteren journalisten
o Familiarity
o Negativity
o Unexpectedness
o Personalization
o Reference to elite nations
o Reference to elite persons

Agenda-Setting theorie
- Kernbewering: de media beïnvloeden waarover mensen nadenken en praten door meer of minder
aandacht aan onderwerpen te schenken
- Welke vragen suggereert de theorie?
 Welke onderwerpen vinden we in de media?
 Hoeveel aandacht (tijd, ruimte) word eraan besteed?
 Waarover denken en praten mensen?
 Hebben die mensen het onderwerp uit de media?


Framing theorie
- Kernbewering: de media beïnvloeden hoe mensen nadenken en praten door de manier waarop zij aan
een onderwerp aandacht schenken.
- Welke vragen suggereert de theorie?
 Op welke manier wordt er over een onderwerp bericht?
 Hoe denken mensen over dit onderwerp?
 Hebben mensen kennis genomen van de berichten?
 Heeft wijze van berichtgeving ook andere effecten?


Definitie communicatie (Griffin)
= Communication is the relational process of creating and interpreting messages that elicit a response.
 Messages
 Creation of messages: boodschap wordt gecreëerd
 Interpretation of messages: boodschap wordt geïnterpreteerd, krijgt bepaalde betekenis
 Messages that elicit a response: boodschap roepen een reactie op

,  A relational process: er gebeurd iets met een relatie door een boodschap
Modellen / benaderingen van het communicatieproces:
1. Het transmissiemodel:
a. nadruk op bedoeling van de zender (spin)
b. de boodschap is duidelijk en indringend
c. vraag: hoe kan de bedoeling van de zender het best worden gerealiseerd?
2. Het expressieve model:
a. nadruk op beleving van zender of ontvanger, zoals bij een concert
b. boodschap vaak verborgen en niet eenduidig
c. vraag: hoe wordt de communicatie beleefd door zender en ontvanger?
3. Het publicitieitsmodel
a. nadruk op trekken en vasthouden van de aandacht
b. boodschap ondergeschikt aan aandacht
c. verkopen van aandacht aan adverteerders
d. vraag: op welke wijze kan men het beste de aandacht trekken van het publiek of de
doelgroep?
4. Het receptiemodel
a. nadruk op perspectief van de ontvanger
b. mediaboodschappen hebben meerdere betekenissen
c. interpretatie vanuit context en cultuur van ontvangers


Communicatiewetenschap
 Onderzoek van media: veranderde vragen

1. communicatie uiting
2. vraag
3. onderzoek

We hebben een veranderend medialandschap.
 Toename media aanbod: boek, krant, tijdschriften, radio, tv, internet, mobiele media
 Toename gebruik: toename in de tijd dat we media gebruiken
 Toename functievervulling: we gebruiken media voor veel meer functies als alleen voor
informatie, maar ook voor entertainment, gespreksonderwerp, persoonlijk netwerk.

Communicatiewetenschap: onderzoek naar
 zender: onderzoek naar journalisten  productie, distributie
 boodschap: wat is inhoud nieuws, welke standpunten wordt aandacht besteed  inhoud
 ontvanger: wat gebeurd er bij de ontvanger  gebruik, interpretatie, effecten



Hoorcollege 2

Uses & gratifications

Waarom gebruiken wij media?

Mediagebruik
 Welk medium?
 Wanneer?
 Waarom?

Politieke communicatie & Journalistiek, houden zich bezig met:
 Diversiteit van het nieuws
 Kwaliteit van gemedieerde debat

Thema’s die hierbij horen:
o Concurrentie
o Journalistieke normen
o Effecten op publiek

Publiek:
Transmissiemodel / Aandachtsmodel
 What do the media do to people