, Samenvatting Agogiek - Werken in een therapeutisch milieu
Paginas boek: 566 – Deze samenvatting: 42 - heel compact geschreven
DEEL I: Een verkenning van het therapeutisch milieu
Hoofdstuk 1: Het therapeutisch milieu, een nieuwe variatie op een oud thema
Agogiek = de leer van veranderingsprocessen van mensen (hun gedrag, hun handeling, hun
denken).
Agogisch handelen = het activeren van veranderen, interveniëren in veranderingsprocessen
1.1 Het therapeutisch milieu: een oud thema
1.1.1 De periode tot ongeveer 1800
Veel sprake van opsluiting, mishandeling en bewaking van psychiatrische patiënten. De
behandeling was individu gericht. Het was een verdediging van de maatschappelijke
samenleving tegen een bedreiging. Het ontbrak totaal aan kennis over de aard van de
psychische stoornissen. Het milieu waarin de patiënt verbleef, had een sterk
antitherapeutische werking.
Naast deze negatieve instelling zijn er in de verschillende tijdperken mensen en situaties
geweest die een meer positieve instelling lieten zien tegenover de psychisch gestoorden.
Enkele van die momenten waren de volgende:
- De Grieken (Hippocrates) en Romeinen (Galenus) beschouwden geestesziekte als een
gevolg van lichamelijk lijden. De patiënten werden behandeld met kalmerende
middelen. De dwangmiddelen werden tot een minimum beperkt. In die tijd werd
zelfs het therapeutisch effect gezien van zang, dans, drama etc. Hippocrates geloofde
in de vier lichaamssappen ofwel Humores: bloed -> energiek, gele gal -> irriteerbaar,
zwarte gal -> introvert & slijm -> kalm, weinig emotie.
- Gedurende de middeleeuwen was er vooral de invloed van de kloosters. Ze waren
een toevluchtsoord voor de “bezetenen”. De kloosters waren gericht op leefregels.
Dit had positieve effecten op de bewoners. Ook ontstonden in deze tijd de dolhuizen
die gericht waren op afscheiding van geesteszieken en in het ergste geval bestrijden
van bezetenheid.
- In de 13e eeuw was in de Belgische plaats Geel al een inrichting voor geestesziekten.
Beschermheilige voor krankzinnigen: Sinte Dimfna. Zieken werden verzorgd in
kamertjes die uitkwamen in de kerk. Sommigen vonden onderdak bij gezinnen in
Geel wat het begin van de gezinsverpleging was.
1.1.2 Het keerpunt
Rond het jaar 1800 beginnen de opvattingen over psychisch gestoorden te veranderen.
Paginas boek: 566 – Deze samenvatting: 42 - heel compact geschreven
DEEL I: Een verkenning van het therapeutisch milieu
Hoofdstuk 1: Het therapeutisch milieu, een nieuwe variatie op een oud thema
Agogiek = de leer van veranderingsprocessen van mensen (hun gedrag, hun handeling, hun
denken).
Agogisch handelen = het activeren van veranderen, interveniëren in veranderingsprocessen
1.1 Het therapeutisch milieu: een oud thema
1.1.1 De periode tot ongeveer 1800
Veel sprake van opsluiting, mishandeling en bewaking van psychiatrische patiënten. De
behandeling was individu gericht. Het was een verdediging van de maatschappelijke
samenleving tegen een bedreiging. Het ontbrak totaal aan kennis over de aard van de
psychische stoornissen. Het milieu waarin de patiënt verbleef, had een sterk
antitherapeutische werking.
Naast deze negatieve instelling zijn er in de verschillende tijdperken mensen en situaties
geweest die een meer positieve instelling lieten zien tegenover de psychisch gestoorden.
Enkele van die momenten waren de volgende:
- De Grieken (Hippocrates) en Romeinen (Galenus) beschouwden geestesziekte als een
gevolg van lichamelijk lijden. De patiënten werden behandeld met kalmerende
middelen. De dwangmiddelen werden tot een minimum beperkt. In die tijd werd
zelfs het therapeutisch effect gezien van zang, dans, drama etc. Hippocrates geloofde
in de vier lichaamssappen ofwel Humores: bloed -> energiek, gele gal -> irriteerbaar,
zwarte gal -> introvert & slijm -> kalm, weinig emotie.
- Gedurende de middeleeuwen was er vooral de invloed van de kloosters. Ze waren
een toevluchtsoord voor de “bezetenen”. De kloosters waren gericht op leefregels.
Dit had positieve effecten op de bewoners. Ook ontstonden in deze tijd de dolhuizen
die gericht waren op afscheiding van geesteszieken en in het ergste geval bestrijden
van bezetenheid.
- In de 13e eeuw was in de Belgische plaats Geel al een inrichting voor geestesziekten.
Beschermheilige voor krankzinnigen: Sinte Dimfna. Zieken werden verzorgd in
kamertjes die uitkwamen in de kerk. Sommigen vonden onderdak bij gezinnen in
Geel wat het begin van de gezinsverpleging was.
1.1.2 Het keerpunt
Rond het jaar 1800 beginnen de opvattingen over psychisch gestoorden te veranderen.
